S v Kana (SS31/2013) [2013] ZAWCHC 33 (29 October 2013)

80 Reportability
Criminal Law

Brief Summary

Criminal Law — Rape and Murder — Accused charged with rape and murder of a minor — Accused pleads not guilty and exercises right to silence — Formal admissions made regarding the victim's injuries and medical reports — State presents evidence from multiple witnesses, including security personnel and medical staff — Accused does not testify or call witnesses — Court considers the evidence and admissions in determining guilt — Conviction upheld based on overwhelming evidence of the accused's actions leading to the victim's death.

Comprehensive Summary

Summary of Judgment


1. Introduction


This matter concerned a criminal trial in the Western Cape High Court, Cape Town, in which the accused, Johannes Kana, stood trial on two serious charges, namely rape and murder. The complainant/deceased was Anene Booysen, a 17-year-old minor at the time of the events.


The proceedings followed upon earlier procedural steps in the magistrates’ court, including plea proceedings conducted in terms of section 119 of the Criminal Procedure Act 51 of 1977, the record of which was admitted by agreement as formal admissions in terms of section 220. The accused ultimately pleaded not guilty in the High Court and elected to exercise his right to remain silent, leading to the State presenting its case through witnesses and documentary exhibits. The accused closed his case without testifying and without calling witnesses.


The dispute concerned events on the night of 1–2 February 2013 at or near Asla Site B, Bredasdorp, where Anene Booysen was found critically injured and later died. While the accused’s own admissions placed rape largely beyond contest, the central contested issue for decision was whether the State proved beyond reasonable doubt that the accused was also responsible for the fatal genital mutilation that caused the deceased’s death.


2. Material Facts


During the early morning of 2 February 2013 (shortly after 04h00), security personnel on patrol at the Asla Site B building area encountered a severely injured young woman lying on the ground between newly built houses. Police and ambulance services were called. The injured person was later identified as Anene Booysen. Witnesses at the scene observed that her lower clothing was partially displaced and that bowel/intestines protruded from the genital area. The scene was dark and not well lit, and witnesses described there being little blood visible on the ground.


It was common cause through formal admissions that the deceased was transported alive from the scene to Otto du Plessis Hospital (Bredasdorp), then transferred alive to Eben Donges Hospital (Worcester), and thereafter transferred alive to Tygerberg Hospital (Cape Town), where she died on 2 February 2013. The accused admitted the correctness of multiple J88 medical reports and the post-mortem report, including the recorded cause of death as “mutilating genital injury and the consequences thereof”, and admitted that she sustained no further injuries between the incident and the post-mortem on 4 February 2013.


Medical evidence (treated as uncontroversial) described extensive injuries consistent with severe blunt-force trauma to the face and body, and catastrophic injuries to the genital and perineal region, including tearing and communication into the abdominal cavity with bowel prolapse, loss/absence of mesenteric tissue, necrosis, and multi-organ consequences. The pathologist described a wound track through vaginal and rectal tissues, perforation of pelvic structures, and bowel displacement through the vagina to the exterior.


Multiple witnesses placed the deceased at Kallie se Pub during the night. Evidence accepted by the court established that the accused and the deceased were together at the pub in the early hours, and that they were last seen leaving together in the direction of the Asla Site B area. Witness accounts differed in some detail, including the timing and certain sequences of the group’s movements, and certain witnesses conceded that earlier police statements were false or inaccurate in parts and were later corrected.


A baseball cap found near the injured deceased at the scene (received as an exhibit) was identified by witnesses as belonging to the accused and as having been associated with him that night. In addition, a glass was found at the scene, and the blood on the glass was identified as the deceased’s. The court treated the presence of the glass as significant because at least one witness had seen the deceased holding a glass when she left the pub with the accused.


The accused’s own admissions were central. A confession (admitted as an exhibit) and admissions made during plea proceedings (admitted in evidence) recorded that the accused had gone to Kallie se Pub at about 01h00 with friends; that the deceased joined them; that he later accompanied her towards her foster mother’s home; that they began “making out” near the houses; that the deceased pushed him away; that he forcibly removed her clothing, assaulted her (including punching and kicking), and raped her; and that he then ran away. In the same admissions, it was asserted that the deceased was alive when he left her and that she allegedly had no open wounds at that time. The State did not accept a guilty plea (as previously tendered) because the pleaded facts were not consistent with information available to the State, and the plea was altered to not guilty under section 113.


An important procedural fact was that the court held a trial-within-a-trial regarding the admissibility of a police pointing-out by the accused. The court found that the pointing-out evidence was inadmissible because the accused had not been properly informed that what he said or pointed out could be used against him, with the result that admitting it would impair trial fairness and bring the administration of justice into disrepute.


The accused did not testify at trial and did not present an alternative factual account under oath explaining how the deceased came to suffer the fatal genital mutilation, beyond the implication arising from his admissions that he left her alive after raping and assaulting her.


3. Legal Issues


The central legal question was whether the State proved beyond reasonable doubt that the accused was guilty not only of rape, which he effectively admitted through the confession and plea admissions, but also of murder, given that the case on murder depended predominantly on circumstantial evidence combined with the accused’s own admissions and his failure to testify.


Closely connected questions included whether the circumstantial evidence, assessed cumulatively, admitted of any reasonable inference other than that the accused inflicted the genital injuries causing death, and whether, in circumstances where there was evidence calling for an answer, the accused’s silence at trial could permissibly be weighed in evaluating whether the State’s prima facie case had been rebutted.


A further legal issue (determined earlier during the proceedings) concerned the admissibility of the accused’s pointing-out in light of section 35 of the Constitution, specifically whether the failure to give an adequate warning that the pointing-out could be used against him rendered the evidence constitutionally infirm and therefore excludable.


Overall, the dispute primarily concerned the application of legal standards to fact, especially the rules governing circumstantial proof, the evidentiary use of confessions/admissions, and the permissible consequences of an accused’s election to remain silent in the face of a prima facie case.


4. Court’s Reasoning


The court approached the case on the basis that the State bore the onus to prove guilt beyond reasonable doubt, and that the accused bore no burden to prove innocence. It applied the established approach to criminal proof, including that evidence must be evaluated in its totality rather than in fragments, and that circumstantial evidence must satisfy the logical rules governing inference.


In assessing the State’s circumstantial case on murder, the court expressly relied on the principles in R v Blom 1939 AD 188, requiring that the inference sought must be consistent with all proved facts and must be the only reasonable inference. It also relied on authorities cautioning against a piecemeal approach and requiring that the “mosaic” of evidence be considered holistically, including S v Chabalala 2003 (1) SACR 134 (SCA), S v Reddy 1996 (2) SACR 1 (A), and related appellate guidance.


On the procedural point regarding the pointing-out, the court treated a pointing-out as an admission by conduct and held that such evidence must be shown to be admissible before it may be received. On the evidence, the responsible officer had not informed the accused that what he said or pointed out could be used against him. The court found that this omission implicated the accused’s constitutional protections against self-incrimination and affected trial fairness. Applying the approach it understood from the cited authorities, the court excluded the pointing-out evidence on the basis that its admission would render the trial unfair and bring the administration of justice into disrepute.


Turning to the merits, the court reasoned that the medical evidence established a brutal attack involving severe blunt-force trauma and catastrophic genital injury leading to death. It accepted that the injuries were consistent with penetration by blunt force with an implement or body part sufficient to create a passage into the abdominal cavity, and that the genital mutilation was not plausibly attributable to minor or incidental trauma.


The court treated several proved factual connections as highly incriminating. It accepted evidence that the accused was the last person seen with the deceased after they left the pub, that the deceased was found critically injured within a limited time window (between a patrol at about 03h35 and discovery shortly after 04h00), and that both a glass associated with the deceased and a cap identified as the accused’s were found at the scene. It rejected the suggestion that the deceased was “dumped” at the scene as unsupported by admissible expert evidence, and considered the presence of the glass as a strong indicator that the assault began where she was found.


The court also placed weight on the accused’s dishonesty on material aspects, particularly his denial to the police that the cap was his, contrasted with evidence identifying it as his, and his inconsistent accounts involving other individuals. The court considered that these falsehoods supported the inference that the accused sought to distance himself from the scene and events. It further reasoned that the time constraints, the proximity of events, and the nature of the scene made it highly improbable that unknown third parties coincidentally arrived after the accused’s rape and then inflicted the fatal mutilation within the short time window, without detection and without explanation.


On the effect of the accused’s silence, the court drew on constitutional and appellate authority recognising that while an accused has no obligation to testify, where evidence calls for an answer, the absence of an explanation may allow the court to conclude that the State’s evidence is sufficient. It reasoned that the State had presented a strong prima facie case on murder and that the accused was uniquely positioned to provide an innocent explanation for (among other things) how his cap came to be at the scene and how the deceased sustained the fatal injuries shortly after being with him. His choice not to testify meant there was no evidential basis to sustain a reasonable alternative inference consistent with innocence.


Finally, the court applied section 209 of the Criminal Procedure Act to the evidentiary use of the confession, and held that the confession was materially supported by other evidence and that there was no basis to doubt its reliability. It concluded that the cumulative effect of the circumstantial evidence, together with the confession and the absence of an innocent explanation, excluded reasonable doubt that the accused both raped and murdered the deceased.


5. Outcome and Relief


The court found that the State proved the accused’s guilt beyond reasonable doubt on both charges. The accused was therefore convicted of rape and murder as charged.


The judgment as provided dealt with conviction and did not set out a separate sentencing order or costs order in the excerpt. The principal operative outcome recorded was that the accused was found guilty on both counts.


Cases Cited


S v January; Attorney-General, Natal v Khumalo 1994 (2) SACR 801 (A)


Magmoed v Janse van Rensburg 1993 (1) SACR 67 (A)


S v Makwanyane and Another 1995 (2) SACR 1 (CC); 1995 (3) SA 391 (CC)


Key v Attorney-General, Cape of Good Hope Provincial Division [1996] ZACC 25; 1996 (4) SA 187 (CC)


S v Tshabalala 1999 (1) SACR 412


S v Orrie and Another 2005 (1) SACR 63 (C)


S v Botha and Others 1995 (2) SACR 605


S v Van As 1991 (2) SACR 74 (W)


S v Trainor 2003 (1) SACR 35 (SCA)


S v Van der Meyden 1999 (1) SACR 447 (W)


S v Chabalala 2003 (1) SACR 134 (SCA)


S v Mbuli 2003 (1) SACR 97 (SCA)


S v Hadebe and Others 1998 (1) SACR 422 (A)


Moshepi and Others v R (1980–1984) LAC 57


S v Radebe 1991 (2) SACR 166 (T)


S v Ramulifho 2013 (1) SACR 388 (SCA)


R v Blom 1939 AD 188


S v Reddy 1996 (2) SACR 1 (A)


S v Ntsele 1998 (2) SACR 178 (A)


R v De Villiers 1944 AD 493


S v Naude and Another [2011] All SA 517 (A)


S v Cwele and Another 2013 (1) SACR 478 (A)


S v Makhubo 1990 (2) SACR 320 (O)


S v Mthetwa 1972 (3) SA 766 (A)


S v Francis 1991 (1) SACR 198 (D)


S v Masia 1962 (2) SA 541 (A)


S v Kumalo 1983 (3) SA 379 (A)


Osman and Another v Attorney-General, Transvaal 1998 (4) SA 1224 (CC); 1998 (2) SACR 493 (CC)


S v Boesak [2000] ZACC 25; 2001 (1) SACR 1 (CC); 2001 (1) SA 912 (CC); 2001 (1) BCLR 36 (CC)


S v Nkombani and Another 1963 (4) SA 877 (A)


S v Snyman 1968 (2) SA 582 (A)


S v Thebus [2003] ZACC 12; 2003 (10) BCLR 1100 (CC)


S v Mavinini 2009 (1) SACR 523 (SCA)


Legislation Cited


Constitution of the Republic of South Africa, 1996 (section 35)


Criminal Procedure Act 51 of 1977 (sections 113, 119, 209, 220)


Criminal Law (Sexual Offences and Related Matters) Amendment Act 32 of 2007 (section 3)


Rules of Court Cited


No rules of court were cited in the judgment as provided.


Held


The court held that the accused’s rape of the deceased was established on his own admissions and was supported by medical evidence of penetration. On the murder charge, the court held that the cumulative circumstantial evidence—particularly that the accused was the last person seen with the deceased shortly before she was discovered, the discovery of his cap at the scene, the presence of a glass linked to the deceased at the same scene, the narrow time window, and the absence of any credible alternative explanation—excluded any reasonable inference other than that the accused inflicted the fatal genital injuries.


The court further held, in a trial-within-a-trial, that the accused’s pointing-out was inadmissible because he had not been properly warned that what he said or pointed out could be used against him, and admitting such evidence would undermine trial fairness and bring the administration of justice into disrepute.


LEGAL PRINCIPLES


The judgment applied the principle that the State must prove guilt beyond reasonable doubt, and that criminal adjudication requires evaluation of all evidence in its totality, particularly where the case depends materially on circumstantial evidence. The rules governing inference from circumstantial evidence, as articulated in R v Blom 1939 AD 188, were treated as central: the inferred conclusion must be consistent with all proved facts and must be the only reasonable inference.


The court applied the principle that confessions may ground a conviction only where the statutory requirements are met, specifically that the confession is materially confirmed or otherwise supported as contemplated by section 209 of the Criminal Procedure Act 51 of 1977.


The judgment also applied constitutional evidentiary principles concerning self-incrimination and trial fairness. It treated a pointing-out as an admission by conduct and held that where constitutional safeguards (including adequate warning that what is said or done may be used in evidence) are not properly complied with, the resulting evidence may be excluded if its admission would render the trial unfair or bring the administration of justice into disrepute.


Finally, the court applied the principle that while an accused has a right to remain silent, where the State presents evidence calling for an answer, an accused’s election not to testify may, depending on the strength of the State case, allow an inference that the State’s evidence is sufficient in the absence of an explanation, without relieving the State of the ultimate burden of proof.

About SAFLII
Databases
Search
Terms of Use
RSS Feeds
South Africa: Western Cape High Court, Cape Town
SAFLII
>>
Databases
>>
South Africa: Western Cape High Court, Cape Town
>>
2013
>>
[2013] ZAWCHC 33
|

|

S v Kana (SS31/2013) [2013] ZAWCHC 33 (29 October 2013)

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
(WES-KAAP
HOË HOF, KAAPSTAD)
SAAKNOMMER
:
SS31/2013
DATUM
:29
OKTOBER 2013
In die saak tussen:
DIE
STAAT
en
JOHANNES KANA
U
I T S P R A A K
GOLIATH,
R
:
Die
beskuldigde, mnr Johannes Kana, staan tereg op een aanklag van
verkragting en een aanklag van moord.  Die bewering in die
Akte
van Beskuldiging is as volg:
Aanklag 1

dat
hy tussen 1 en 2 Februarie 2013 te of naby Asla Site B bougebied,
Kleinbegin, Bredasdorp, wederregtelik en opsetlik ʼn handeling

van seksuele penetrasie met ʼn minderjarige vrouepersoon, Anene
Booysen, sewentien jaar oud, gepleeg het deur sy penis en/of
ʼn
ander voorwerp, onbekend aan die Staat, in haar vagina en/of anus te
druk (of geslagsgemeenskap met haar te hou) sonder
haar toestemming.
Aanklag 2

dat
hy, op dieselfde dag en plek vermeld in aanklag 1, wederregtelik en
opsetlik vir Anene Booysen, ʼn sewentienjarige vroulike
persoon
gedood het deur sy hand en/of onbekende voorwerp in haar vagina en/of
anus te druk en haar ingewande uit te ruk, en/of
om op ʼn manier,
onbekend aan die Staat, haar ingewande uit te ruk, waarop sy op 2
Februarie 2013 te Tygerberg Hospitaal oorlede
is.
Die
beskuldigde word deur mnr Du Toit verdedig.  Advokaat Marshall
en advokaat True verskyn namens die Staat.
Die
beskuldigde het onskuldig gepleit en verkies om sy swygreg uit te
oefen.  Die beskuldigde se regsverteenwoordiger het ingestem
dat
die notule van pleitverrigtinge ingevolge artikel 119 van die
Strafproseswet, 51 van 1977, as formele erkennings ingevolge
die
bepalings van artikel 220 van die Strafproseswet genotuleer word en
dit is ontvang as Bewysstuk A2.
Die
beskuldigde het verdere erkennings gemaak wat as formele erkennings
ingevolge die bepalings van artikel 220 van die Strafproseswet,
51
van 1977, genotuleer is en ontvang is as Bewysstuk M.  Die
beskuldigde erken dat die oorledene lewend op 2 Februarie 2013
vanaf
die toneel, waar sy gevind was, vervoer is na Otto Du Plessis
Hospitaal, Bredasdorp, en daarna lewend oorgeplaas was na Eben
Donges
Hospitaal, Worcester.
Hy
erken die korrektheid van die J88 mediese verslae opgestel deur dr E
De Kock, dr S Bissict, dr E Kotzee en dr M S Zungu, wat
haar by die
onderskeie hospitale behandel het.   Hy erken verder dat
die oorledene lewend vanaf Eben Donges Hospitaal
oorgeplaas is na
Tygerberg Hospitaal, Kaapstad.
Hy
erken verder die inhoud van die regsgeneeskundige lykskouingsverslag,
uitgevoer deur dr K C Quarrie, op die liggaam van die oorledene,

asook die oorsaak van dood as synde “
mutilating
genital injury and the consequences thereof

.
Die
beskuldigde erken ook dat die oorledene geen verdere beserings
opgedoen het vanaf die tyd van die beweerde misdryf totdat die

lykskouing gehou was op 4 Februarie 2013 nie.  Beskuldigde erken
die korrektheid van die inhoud van drie fotobundels ontvang
as
Bewysstukke B, C en D.  ʼn Bekentenis deur die beskuldigde
afgelê, is ontvang as Bewysstuk L.  ʼn Gesamentlike

notule van die inspeksie ter plaatse gehou op 9 Oktober 2013, is
ingelees in die rekord en, by ooreenkoms, ontvang as Bewysstuk
Q.
Met die
aanvang van die verhoor, is die volgende bewysstukke by ooreenkoms
ingehandig:
Bewysstuk
A1:  Klagstaat in saaknommer 122/2013 in die laerhof te
Bredasdorp.
Bewysstuk
A2:  Oorkonde van die verrigtinge in saaknommer 122/2013 in die
laerhof te Bredasdorp.
Bewysstuk
B:    ʼn Fotobundel met sleutel opgestel deur
konstabel Douries van die toneel bevattende foto's 1
tot 15.
Bewysstuk
C:    ʼn Fotobundel met sleutel opgestel deur
konstabel Brand te Eben Donges Hospitaal bevattende foto's.
Bewysstuk
D:    ʼn Fotobundel en sleutel opgestel deur
adjudant-offisier Van der Westhuizen te Tygerberg Hospitaal

gevattende foto's 1 tot 13.
Tydens die
verloop van die verhoor is die volgende bewysstukke ingehandig:
Bewysstuk
E:    Foto van ʼn pet.
Bewysstuk F:
Verklaring gemaak deur konstabel Richard Murtz.
Bewysstuk
G:    Eerste verklaring gemaak deur Riaan Scheepers
gedateer 4 Februarie 2013.
Bewysstuk
H:    Tweede verklaring gemaak deur Riaan Scheepers
gedateer 10 Februarie 2013.
Bewysstuk
J:    Rowwe skets van die perseel bekend as Kallie se
Pub
.
Bewysstuk
J1:   Fotobundel bevattende foto's 1-8 asook sketsplan van
Kallie se
Pub
.
Bewysstuk
K:    Verklaring gemaak deur Wikus Kiewiets.
Bewysstuk
L:    Bekentenis afgelê deur beskuldigde
gedateer 10 Februarie 2013.  Die inhoud is in die rekord

ingelees.
Bewysstuk
M:    Formele erkennings van die beskuldigde ingevolge
artikel 220 van Wet 51 van 1977.  Die inhoud
is in die rekord
ingelees.
Bewysstuk
N:    J88 mediese verslag opgestel deur dr Elizabeth
de Kock.
Bewysstuk
N1:  J88 mediese verslag opgestel deur dr Elizabeth de Kock.
Bewysstuk
O:    Mediese verslag opgestel deur dr Storm Bissict.
Bewysstuk
P:    Post mortem verslag opgestel deur dr KC Quarrie.
Bewysstuk
Q:    Notule van inspeksie ter plaatse gehou op 9
Oktober 2013.  Die inhoud is in die rekord ingelees.
Bewysstuk
R:    Lugfoto en sleutel tot foto's bevattende foto’s
1 tot 7.
Bewysstuk
S:    Verklaring gemaak deur Elryno Dimitri Jameson.
Bewysstuk
T:    J88 mediese verslag met betrekking tot
beskuldigde opgestel deur dr Elizabeth de Kock.
Bewysstuk
U:    Mediese verslag opgestel deur dr Liezel Taylor.
Bewysstuk
V:    Inskrywing gemaak in die alarmregister deur
Catherine de Jager.
Bewysstuk
W:   Inskrywing gemaak in die patrollieboek deur Frik
Fourie.
Bewysstuk
X:    Aantekening van uitwysing van toneel gemaak deur
kolonel Van Zyl.
Bewysstuk
Z:    Afskrif van Anene Booysen se identiteitsboek.
Bewysstuk
AA:  Verklaring van Johannes Kana, die beskuldigde.
Bewysstuk
BB:  Foto-album opgestel deur sersant Timmie.
Bewysstuk CC:
Oorkonde van die verrigtinge in die borgaansoek van Jonathan Davids
alias Zwai.
Bewysstuk DD:
Verdere formele erkennings gemaak deur beskuldigde, mnr Johannes
Kana.
Bewysstuk
EE:  J88 mediese verslag opgestel deur dr E Kotzee.
Bewysstuk
FF:  J88 mediese verslag opgestel deur dr MS Zungu.
ʼn
Pet is ontvang as Bewysstuk 1.  ʼn Digitale opname van
Bewysstuk L, wat bestaan uit twee CD skyfies, is ontvang
as
Bewysstukke 2A en 2B.
Die
Staat het totaal 19 getuies geroep.  Die beskuldigde het nie in
sy eie verdediging getuig nie.  Hy het dan ook geen
getuies
geroep nie.    Die Hof gaan vervolgens oor na ʼn
opsomming van die getuienis.
Eben
Murtz
is ʼn sekuriteitsbeampte in
diens van Overberg Munisipaliteit. Op die nag van 1 tot 2 Februarie
2013 was hy aan diens te Asla
Site B bougebied, Bredasdorp.  Hy
het getuig dat hy die betrokke nag die Asla-perseel moes patrolleer
waar die aanbou van
HOP-huise byna voltooi was.
Op een
van sy rondtes, omtrent 04h10 het hy ʼn gedaante gesien en
kreungeluide gehoor in ʼn gedeelte van die perseel wat
anderkant
ʼn draad was oorkant ʼn kanaal.  Hy het sy oorsiener,
mnr Fourie, ontbied wat met ʼn bakkie tot naby
die punt gery
het.  Hy self het om gestap na die plek.  Die polisie is
ontbied, wie hulle ingelig het dat dit ʼn
dame was wat daar lê.
Hy het die polisie gevolg en opgemerk dat dit ʼn damespersoon was
wat erg beseer was.
Sy het op die grond gelê.  Hy
kon sien dat haar derms tussen haar bene uithang.  Die perseel
self was nie verlig
nie en die dame het tussen twee van die
nuutgeboude huisies gelê.  Hy het op die toneel gebly
totdat die ambulans daar
opgedaag het.
Tydens
kruisondervraging bevestig hy dat daar nie baie bloed op die toneel
was nie, slegs ʼn kol omtrent so groot soos ʼn
krieketbal.
Catherine
Elizabeth de Jager
, ʼn
beheerkameroperateur van Overberg Sekuriteit het getuig dat sy op 1
Februarie 2013 omtrent 18h00 aan diens gegaan het tot
die volgende
oggend sesuur.  Om ongeveer vyf minute oor vier die oggend het
sy ʼn “
Please call me

ontvang van mnr Eben Murtz, een van hul wagte, en sy het hom toe
gebel.  Hy het ʼn rapport aan haar gemaak dat
ʼn
beseerde vrou op die perseel is en versoek dat sy die polisie bel.
Sy het die toesighouer van die wagte, mnr Frik
Fourie, ingelig en die
polisie ontbied.  ʼn Inskrywing van die insident is in haar
verslagboek om tien minute oor vier
gemaak en ʼn afskrif van die
blad is ontvang as Bewysstuk V.
Frederick
Fourie
het bevestig dat hy in diens was
van Overberg Sekuriteit die betrokke dag, dat hy toesig moes hou oor
die wagte en op roep was.
Hy getuig hy het die nag om 03h35
inspeksie gedoen by die perseel waar Anene Booysen later gevind is.
Alles was in orde tydens
sy inspeksie.   Om tien oor vier
is hy deur me De Jager per telefoon ontbied.  Hy is na ʼn
toneel waar hy mnr
Eben Murtz ontmoet het, wie aan hom ʼn plek
uitgewys het.  Daar het hy ʼn erg beseerde vrou sien lê.
Hy
het toe die kantoor gebel en versoek dat hulle die polisie
kontak.  Hy het toe ʼn inskrywing van die insident in sy
patrollieboek
gemaak wat aandui dat hy die vrou om 04h25 gevind het.
ʼn Afskrif van die inskrywing is ontvang as Bewysstuk W.
Konstabel
Ricardo Murtz
ʼn lid van die
Suid-Afrikaanse Polisiediens gestasioneer te Bredasdorp.
Gedurende die nag van 1 en 2 Februarie 2013 was
hy aan diens saam met
adjudant-offisier Josephs.  Hulle het ʼn klagte ontvang by
die Gemeenskapsdienssentrum.  Hulle
het gereageer op ʼn
oproep wat omtrent 04h05 deur die polisie ontvang is.  Hulle is
na die toneel met ʼn polisievangwa,
waar mnr Murtz aan hulle ʼn
toneel uitgewys het.  Hulle het naby die huise gestop, uitgeklim
en na die dame gegaan, wie
op haar rug gelê het. Haar
sweetpakbroek was halfpad afgetrek tot bokant haar knieë.
Haar oë was toegeswel.
Hy het bloed agter op haar boude
gesien asook ʼn bloedstreep nadat sy op haar maag omgedraai het.
Sy het probeer opstaan,
maar haar bene het onder haar ingevou.
Hy sien toe iets wat lyk soos derms onder haar boude, wat langs haar
bene afhang.
Sy het pyn gehad, gekreun en kon nie opstaan nie.
Hy het probeer om met haar te kommunikeer, maar sy het nie geantwoord
nie.
ʼn Ambulans is ontbied.  Die skofbevelvoerder van
die polisie, adjudant-offisier Vorster, het ook opgedaag en hospitaal

toe gegaan in ʼn poging om hulp gouer te kry.
Konstabel
Murtz het verder getuig dat die ambulans na tien tot vyftien minute
opgedaag het.  Die slagoffer is ingelaai; ʼn
binne-aarse
drip
en ʼn
suurstofmasker gegee en haar ingewande is met die inhoud van ʼn
drip
bespoel.  Op die toneel omtrent ʼn meter van die dame is ʼn
bofbalkeppie met strepe en ʼn paar skoene gevind.
Een
van die ambulanspersoneel het dit saam met die slagoffer in die
ambulans gelaai.   Op die toneel is ook ʼn glas
en
tekens van braking gevind.
Op die
toneel het hy en mnr Tommie Klaasen probeer om met haar te
kommunikeer. Hy het opgemerk dat die naam “Anene Booysen”

op haar regter bo-arm getatoeëer is. Sy het haar kop toe
geknik.  Die getuie was egter nie seker of sy by haar volle

positiewe was nie.  Hy het geen inligting van haar ontvang nie.
Hy is terug na die aanklagkantoor nadat die dokter die dame
begin
behandel het.
Tydens
kruisondervraging het konstabel Murtz getuig dat die toneel onbewaak
gelaat is, terwyl die polisie die ambulans na die hospitaal
vergesel
het.
Hy
getuig verder dat hy dieselfde nag sy verklaring geskryf het, maar
nie die goedere wat op die toneel gevind is, daarin genoem
het nie
omdat die goedere eers die volgende dag by die SAP13 deur konstabel
Olivier ingehandig is.  Op vrae van die Hof, sê
hy dat sy
verklaring dieselfde nag geskryf is, maar slegs later beëdig
is.  Hy het ook gesê dat hy slegs een ander
persoon,
naamlik ene Angelo, op die toneel gesien het, wie te voet op die
toneel was.
Wikus
Kiewiets
was werksaam by Bredasdorp
ambulansdienste tydens die voorval.  Hy het getuig dat hy een
van die twee ambulanspersoneel was
wat die betrokke oggend deur die
polisie ontbied is om ʼn slagoffer by te staan. Die ambulans is
saam met die polisie na die
toneel.  Hy het die ambulans nader
getrek en die ligte aangeskakel om beter te sien.   Hy let
toe op dat ʼn
persoon op haar linkerskouer op die grond lê.
Haar bene was opgetrek.  Hy het haar op haar rug gedraai om vas
te stel of sy nog lewe.  Sy het ʼn kreungeluid gemaak toe hy
op haar bors gevryf het.  Hy het opgemerk dat haar ingewande
by
haar vagina uithang.  Sy is in die ambulans ingelaai, op ʼn
drip
gesit
en behandel.  Die ingewande is bewaar en bedek.  Haar gesig
was vol blou merke.  Daar was droë bloed en
blou kolle aan
haar arm.  Terwyl hulle haar behandel het, het sy geskop en
geslaan want sy wou nie hê hulle moes aan
haar vat nie.
Sy het voortgegaan om te veg en terug te baklei.  Op die toneel
het hy haar skoene, wat uit haar voete
was, geneem sowel as ʼn
pet of kep wat naby haar gelê het.
By die
hospitaal is die skoene buite neergesit om die draagbaar uit die
ambulans te kry, maar die pet was nog op die draagbaar.
Sy is
aan ʼn suster by die hospitaal oorhandig en verder deur ʼn
dokter behandel.  Hy getuig dat hy die dokter gehelp
het om ʼn
drip
op te
sit en haar ingewande te spoel  Nadat haar ingewande teruggesit
is, het die slagoffer opgesit en water gevra.
Bewysstuk
1 (die kep) is aan hom getoon en hy het aangedui dat dit inderdaad
bekend lyk.  Hy bevestig dat foto's 13 en 15 van
Bewysstuk B ook
lyk soos die klere wat die slagoffer aangehad het.  Op foto 1
van Bewysstuk B bevestig hy dat dit die plek
was waar die slagoffer
gevind is en dat foto 7 en 8 die resultaat was van haar ingewande wat
buite haar liggaam daar gelê
het.   Hierdie twee
foto's toon menslike vlees of ingewande wat op die grond gevind is.
Tydens
die inspeksie
in loco
het hy dan ook uitgewys waar hy die oorledene aangetref het, tussen
die twee huisies, soos uitgebeeld op foto 1 van Bewysstuk B.

Tydens kruisondervraging het Kiewiets bevestig dat hy van mening was
dat die oorledene nie werklik bewus was wat om haar aangaan
op die
stadium toe sy vir water gevra het nie.  Volgens hom het die
suster aan diens, suster Europa, wel aan haar gevra wie
dit gedoen
het.   Die pasiënt het nie geantwoord nie, sy het
slegs vir water gevra.  Hy het toe die saal daarna
verlaat.
Kiewiets
is ook gevra rondom paragraaf 9 in sy verklaring waarin hy sou gesê
het dat, net voordat hy die hospitaal verlaat
het, het hy gehoor die
pasiënt (Anene) kom by. Op ʼn vraag van die suster of sy
weet wie dit gedoen het, het sy (Anene)
bevestigend geantwoord.
Die verklaring van die getuie is ontvang as Bewysstuk K.
Dr
Elizabeth de Kock
was werksaam by Otto
du Plessis Hospitaal te Bredasdorp en aan diens gedurende die vroeë
oggendure op 2 Februarie 2013.
Sy het getuig dat sy om vyfuur
die oggend ingeroep is na ongevalle en, vyf minute later, tref sy
daar ʼn vroulike pasiënt,
Anene Booysen, aan wie aangerand
was.  Haar eerste observasie was dat ʼn persoon daar lê
met derms wat uithang tussen
haar bene. Die pasiënt was
gestabiliseer en op
drips
gesit.
Sy het
dan verder die volgende opgemerk:  Die pasiënt het
bilaterale kneusplekke op die oë gehad (ook bekend as
racoon
eyes
).  Haar lippe was opgeswel.
Daar was bloeding in die oor en kneusplekke op haar gesig en
liggaam.  Sy het verder
opgemerk dat die dikderm en dunderm aan
die buitekant van haar vagina uithang.  Die derms was vuil en
vol fekale materiaal
(stoelgang).  Die perineum, die area tussen
die anus en die vagina, was geskeur.  Op die oog af, het die
area tussen
die vagina en die area wat geskeur was, voorgekom as ʼn
groot opening.  Dit was moeilik om die anatomie uit te ken weens

die skeur.   Die besering blyk veroorsaak te gewees het
weens ʼn aanranding met ʼn skerp voorwerp in die vaginale

area of as gevolg van erge stompgeweld in die area.
Sy
getuig verder dat die
racoon
oë aanduidend kon wees van ʼn
skedelbasisfraktuur.  Sy het verder opgemerk dat dele van die
dunderm vermis was en
dat sy nie die mesenterium kon sien nie.
Die mesenterium is belangrik vir bloedvoorsiening aan die derms.
Sy het ook
opgelet dat daar perforasies is in die derms.
Volgens haar, was die hoofbeserings dus die skeur tussen die vagina
en die
anus; die skade veroorsaak aan die dun- en dikderm, asook die
afwesigheid van die mesenterium.
Sy
bevestig dat sy die pasiënt gestabiliseer het, die ingewande
skoongemaak het en dit weer teruggeplaas het in die liggaam.

Die pasiënt is daarna oorgeplaas na Worcester Hospitaal. Haar
bevindings met betrekking tot die oorledene is dan vervat in
ʼn
J88 verslag, ontvang as Bewysstuk N en N1.
Dr De
Kock getuig ook dat sy die beskuldigde op 6 Februarie 2013 medies
ondersoek het.  Haar hoofobservasies was dat hy verskeie

krapmerke op sy knieë, arms en nek gehad het.  Dit was
almal oppervlakkige krapmerke, minder as een week oud.  Die
J88
mediese verslag, met betrekking tot die beskuldigde, is ontvang as
Bewysstuk T.
Tydens
kruisondervraging getuig sy dat daar wel penetrasie van die vagina
van die slagoffer plaasgevind, wat veroorsaak was deur
een of ander
voorwerp wat met geweld in die vagina forseer is. Op vrae van die
Hof, bevestig sy dat weens die feit dat die mesenterium
afwesig was,
die kanse vir oorlewing nie goed was nie.  Volgens haar moes
iemand doelbewus die mesenterium afgesny of verwyder
het van die
liggaam.
Dr
Storm Bissict
het die oorledene by
Worcester Hospitaal ontvang en ondersoek.  Sy getuig dat sy
ingeroep is na die ongevalle-eenheid waar
sy die pasiënt gevind
het.  Sy het die nodige observasies gedoen op die pasiënt.
Die pasiënt het asemgehaal,
kon nog mompel, het ʼn lae
bloeddruk gehad en was in skok.  Volgens haar, was die pasiënt
nie georiënteerd ten
opsigte van tyd en plek nie en was
deurmekaar.  Die pasiënt het gereageer op verbale
stimulasie en het gemompel en gesê
sy is dors en wou water hê.
Wat die
beserings betref, het sy opgemerk dat beide oë geswel was; daar
was ʼn swelling agter die regteroor asook bloed
uit die
regteroor.  Hierdie beserings, volgens haar, is aanduidend van ʼn
moontlike skedelbasisfraktuur.  Sy het
tot die konklusie gekom
dat die beserings aan die kop en gesig veroorsaak was deur
stompgeweld.  ʼn Ondersoek van die
buik het tekens van
peritonisme getoon.  By die perineum het derms uitgehang.
Sy het ʼn groot wond in die vaginale
area opgelet.  Verder
was die perineum verwond, met die dunderm buite die liggaam uit die
vaginale area.  Sy bevestig
dat daar wel gepoog was om die derm
terug te plaas in die liggaam, maar dit was onsuksesvol.  Haar
bevindinge is vervat in
ʼn J88 verslag, ontvang as Bewysstuk O.
Dr
Liezel Taylor
is ʼn spesialis
chirurg by Tygerberg Hospitaal. Sy getuig dat op 2 Februarie 2013 het
haar kollega, dr Oke, ʼn pasiënt
ontvang vanaf Worcester
Hospitaal en haar na die hospitaal ontbied.  Met haar aankoms by
die hospitaal vyfuur die middag,
het sy die pasiënt gevind op ʼn
monitor.  ʼn Slegte reuk in die area het haar getref, soos
iets wat dood is.
Haar waarnemings van die pasiënt was as
volg: Die pasiënt se gesig was geswel.  Sy het kneusings
aan beide haar
oë gehad. Daar was kneusings aan haar arms en
bene en sy het ʼn groot hoeveelheid derms opgemerk tussen haar
bene, wat
uit die vagina kom.  Daar was ʼn groot skeur in
die perineum en die vagina en dit is uit hierdie area wat die derms
uitgekom
het.  Die anatomie van die derms was versteur.
Die derms was nie die normale pienk kleur nie en was bleek, groenerig

en pers wat aanduidend was dat dit nie meer lewensvatbaar was nie.
Daar was gate in die derms en pogings was aangewend
om dit te heg en
die mesenterium was nie teenwoordig nie.
Haar
eksterne observasies van die vagina was dat daar ʼn groot skeur
by die vaginale en omliggende areas was en die rektum was
erg
getraumatiseer en die anatomie versteur.  Daar was nekrotiese
areas in die vagina en omliggende areas, wat beteken dat
die weefsel
dood was en nie meer goeie bloedvoorsiening gehad het nie.  Die
kneusings aan die oorledene se oë en bebloede
oor, was
aanduidend van ʼn skedelbasisfraktuur.   Sy verduidelik
dat toksiene, wat veroorsaak is deur die dooie derm,
is in die
bloedstroom afgeskei en het gelei daartoe dat die bloed suur geword
het.  Die isgemiese derm, dit wil sê die
dooie derm, het
metaboliese asidosis aan die gang gesit, wat gelei het tot
multi-orgaanversaking.
Sy
getuig verder dat die pasiënt is geintubeer en daar is gepoog om
haar te resussiteer maar sy was in ʼn erg geskokte
toestand.
Haar toestand het vinnig agteruitgegaan.  Dr Taylor het verder
getuig dat die omvang van die pasiënt
se beserings, naamlik, die
ekstensiewe dermbeserings, die nekrotiese vaginale area en
orgaanversaking van so ʼn aard was, dat
dit doelloos was om
chirurgies in te gryp.  Die pasiënt het uiteindelik beswyk
aan haar beserings om 21h00 op 2 Februarie
2013.
Volgens
dr Taylor, was die hoofoorsaak van dood die veelvoudige beserings en
ʼn moontlike skedelbasisfraktuur.  Sy getuig
dat daar sonder
twyfel ʼn penetrerende voorwerp in die vagina was.  Sy het
nog nooit hierdie graad van trauma voorheen
gesien nie, maar wel tot
ʼn mindere mate by motorvoertuig slagoffers.  Haar
bevindings is vervat in ʼn dokument ontvang
as Bewysstuk U.
Tydens
kruisondervraging getuig sy dat die spierlae tussen die vagina en die
rektum (periniale spier) geskeur was.   Die
liggaam was vol
kneusmerke, asook op die bobene wat aanduidend is van erge geweld wat
toegepas was.  Sy het die opinie uitgespreek
dat die groot skeur
nie deur ʼn penis veroorsaak was nie.  Sy getuig verder dat
die derms wel met ʼn hand uitgeruk
kon gewees het of,
alternatiewelik, ʼn groot voorwerp in die vagina opgedruk, soos ʼn
arm of ʼn bottel of alternatiewelik
is ʼn groot voorwerp in
die vagina opgedruk, soos ʼn arm of ʼn bottel.
Op vrae
deur die Hof, bevestig sy dat die vaginale beserings nie veroorsaak
was deur eksterne geweld nie, maar dat ʼn skeur
of opening in die
vagina deur iets gemaak is in die peritorium, wat veroorsaak het dat
die derms uitkom.  Sy is van mening
dat stomp trauma van buite
dit nie kon bewerkstellig nie.
Sy het
verder bevestig dat ten spyte van die pogings wat aangewend was om
die derms terug te plaas, dit voortdurend uitgestoot of
uitgedruk
was.  Die derms was dus weer buite die liggaam toe die pasiënt
na Tygerberg Hospitaal oorgeplaas was. Op ʼn
vraag van die
verdediging, na aanleiding van die Hof se vrae, getuig sy dat die
peritoreum moet gepenetreer word om by die dik-
en dunderm uit te
kom.
Dr
Karisha Claudia Quarrie
het ʼn
nadoodse ondersoek op 4 Februarie 2013 op die liggaam van die
oorledene uitgevoer.  Haar hoofbevinding is dat die
hoofoorsaak
van dood was ʼn verminkende besering van die genitalia en die
gevolge daarvan.  Haar bevindinge is vervat
in ʼn verslag
ontvang as Bewysstuk P.  Die belangrikste bevindinge is as volg:
Daar was verskeie skaafwonde op die liggaam,
naamlik, skaafwonde
links en regs op die kant van die gesig en op en onder die ken, sowel
as kneusmerke hoog op die voorkop en
om beide oë, soos
uitgebeeld in Aanhangsel A tot die verslag.  Dit is aanduidend
dat stompgeweld toegepas was.
Die oë van die oorledene was
bebloed en geswel, ʼn toestand bekend as “
black
eyes”
.  Daar was geen
skedelbasisfraktuur nie.
Daar
was ʼn groot wond sigbaar tussen die vagina en rektum.  Die
perineum was afwesig, aangesien dit vernietig was deur
die besering.
Die anatomie van die vagina was versteur en die beserings sluit in
die area van die vagina, rektum en pelviese
ligament.  Deur
laasgenoemde was ʼn gat tot in die buik.  Die dunderm het
uitbeweeg vanaf die normale posisie in
die buik deur die vagina na
buite.  Ongeveer 1.2 meter dunderm was buite die vagina en was
alreeds dood.  Die besering
van die anus het die gevolg dat
feses wat bedoel was om deur die anus te beweeg, in die vagina beland
het.  Die traktus van
die wond is as gevolg:  Die wond
beweeg deur die vaginale wand deur weefsels van die vagina en
weefsels van die anus en rektum.
Die traktus beweeg dan
opwaarts en daarna sywaarts na regs, met ʼn perforasie van die
pelviese ligament. Ander strukture in
die area is getref, insluitende
die urethra, vaginale weefsels en regter fallopiese buise.  Die
wond eindig naby die groot
bloedvate.
Haar
bevindings is dan verder as volg: ʼn Klein gedeelte van die
mesenterium was teenwoordig.  Die afwesigheid van ʼn
groot
deel van die mesenterium het veroorsaak dat die derms uit die liggaam
uit beweeg.  Die weefsel, getoon in foto 6 v an
Bewysstuk B, is
aan haar oorhandig vir ondersoek.  Sy bevestig dat dit
waarskynlik deel van die mesenterium was.  Daar
is aanduidings
dat die derms nie meer lewensvatbaar was op ʼn stadium toe die
oorledene nog moes geleef het nie.
Daar is
ook aanduidings dat verskeie organe in ʼn versnelde stadium van
ontbinding was.
Haar
bevindinge was dan verder dat, na haar mening, was die vaginale
beserings veroorsaak deur stompgeweld.  Sy is van mening
dat dit
onwaarskynlik was dat dit deur ʼn skerp voorwerp veroorsaak was,
aangesien die voorkoms van die wond meer gedefinieer,
gladder en
dieper sou wees, en sou daar meer bloeding gewees het in die area.
Selfs al sou ʼn hand in die vagina gedruk
gewees het, sou nog ʼn
tipe implement benodig word om toegang tot die abdomen te verkry.
Die betrokke implement moes
die opening in die abdomen gemaak het.
Weens die natuurlike eienskappe van die vagina, wat baie elasties en
plooibaar is, is ʼn
hoë graad van geweld nodig om hierdie
tipe beserings te veroorsaak.  Volgens haar is stompgeweld dus
die meer waarskynlike
oorsaak van die besering.  Sy het die
mening uitgespreek dat meer as een hou nodig was om die skade te
veroorsaak.
Riaan
Scheepers
is ʼn vriend van die
beskuldigde en die oorledene, Anene Booysen.  Hy getuig dat hy
die Vrydagaand, 1 Februarie 2013, saam
met die beskuldigde en ander
vriende, eers by ʼn vriend, Steven van der Merwe, se huis was,
waar hulle gesellig verkeer het.
Daar het hulle gedrink, ʼn
Oka pyp gerook en foto's geneem.  Daarna het hy, die
beskuldigde, Gershwin, Chrisna en Seunie
(of Adriaan soos hulle hom
noem) na “Kallie se Pub” (“
pub”)
geloop.  Hulle het ongeveer eenuur die oggend
daar opgedaag en saam by ʼn tafel gesit.  By die
pub
was hy, beskuldigde, Gershwin, Chrisna, Essie en
Richard Makaya.   Sy meisie, Patricia, asook Beulah en
Anene het ook
by hulle tafel aangesluit.  Hulle het almal hulle
geld bymekaar gegooi en biere gekoop.
Scheepers
het getuig dat hy en sy meisie die aand ʼn meningsverskil gehad
het en twee keer die drinkplek of die
pub
verlaat het.  Die tweede keer het sy
weggestap in die rigting van die Asla-perseel.  Toe sy nie saam
met hom wou terugkom
nie, het hy alleen teruggestap na die
pub
.
Op pad het hy toe die beskuldigde en die oorledene saam sien aankom
vanaf die rigting van die
pub
.
Hulle het verby hom gestap.  Hy en beskuldigde het ʼn paar
woorde met mekaar gewissel.  Beskuldigde en Anene het
daarna
voortgestap in die rigting van die Asla-perseel.
Nadat
hy met beskuldigde gepraat het, sien hy sy vriende, wat deel van sy
groep was, naamlik Chrisna, Richard en Gershwin, buite
die drinkplek.
Hulle het aangedui dat hulle huis toe gaan. Patricia het toe ook daar
opgedaag en hy en Patricia is saam huis toe.
Dit was ongeveer
twee-uur die oggend toe hy die beskuldigde en Anene saam daar gesien
het.
Scheepers
het verder getuig dat hy die volgend oggend, Saterdag, omtrent 10h30
gehoor het dat Anene verkrag is.  Hy het vir
die beskuldigde
gebel, maar hy was nie tuis nie en hy het ʼn boodskap gelos.
Na ʼn rukkie, het die beskuldigde by
Patricia se ouerhuis
opgedaag en van hom verneem waarom hy hom gebel het.  Hy vra vir
beskuldigde waar hy vir Anene die vorige
oggend gelos het. Die
beskuldigde het geantwoord dat hy die vorige nag die oorledene agter
die drinkplek gelaat het, nadat hy haar
gootmaakma en nog ʼn man,
wat daar verbygekom het, geroep het met ʼn fluit en gesê
het dat die oorledene dronk is.
Hy het aan hulle gesê “
Wag
vir haar, sy is dronk
”, soos deur
Scheepers getuig.  Scheepers het toe aan die beskuldigde vertel
wat met Anene gebeur het.  Volgens
hom het die beskuldigde
geskok gelyk, toe hy verneem het dat die oorledene verkrag is.
Scheepers
het getuig dat paragraaf 4 en 5 van sy eerste verklaring deur die
polisie op 4 Februarie 2013, verkeerd afgeneem is en
dat die
verwysing na ʼn man en vrou moes ingekom het by sy gesprek met
die beskuldigde Saterdagoggend en nie vroeër nie.
Hy het
ook ontken dat hy vir die polisie gesê het die beskuldigde het
15 minute, nadat hy vir Anene weggeneem het, na hulle
teruggekom.
Hy getuig dat hy hierdie foute reggestel het in ʼn tweede
verklaring wat hy by die polisie op 10 Februarie
2013 afgelê
het.  Beide verklarings van Scheepers is ingehandig en ontvang
as Bewysstuk G en H.
Scheepers
het egter verder getuig oor ʼn aspek wat nie in een van sy
verklarings genoem is nie.  Hy getuig dat hy die beskuldigde

gesien het op 10 Februarie 2013 by die polisiekantore, nadat hy sy
tweede verklaring afgelê het.  Die beskuldigde was

ingebring deur ʼn polisiekaptein, wat die beskuldigde toe aangesê
het om te herhaal wat hy so pas vir Patricia se ouers
sou gesê
het.  Die beskuldigde het toe aan hom gesê dat hy jammer
is dat hy dit gedoen het en dat hy om vergifnis
vra.  Volgens
Scheepers, het die beskuldigde baie “af gelyk” toe hy dit
sê.  Scheepers het ook die
pet wat op die toneel naby die
slagoffer gevind is, uitgeken as dié van die beskuldigde wat
hy opgehad het die aand toe
hulle na die
pub
toe is.   Scheepers het getuig dat
beskuldigde  gereeld hierdie kep gedra het.
Tydens
kruisondervraging het Scheepers bevestig dat die beskuldigde se
weergawe van wat die aand met hom en die oorledene gebeur
het, ontlok
is deur vrae wat hy aan die beskuldigde gevra het, voordat hy die
beskuldigde ingelig het dat Anene verkrag is.
Hy kan nie onthou
of die beskuldigde sy pet opgehad het toe hy hom met die oorledene
sien wegstap het nie.  Hy het egter toegegee
dat hy in sy tweede
verklaring vermeld het dat beskuldigde nie toe sy pet opgehad het
nie.
Tydens
kruisondervraging het hy ontken dat sy eerste verklaring korrek was.
Hy bevestig dat sersant Olivier hom kom haal het en
versoek het om
nog ʼn verklaring af te lê. Hy het ontken dat hy probeer
het om die beskuldigde te beskerm, hy was bewus
dat die beskuldigde
in hegtenis was toe hy die tweede verklaring afgelê het.
Hy het eers die verklaring afgelê
op 10 Februarie 2013 en die
beskuldigde is daarna na hom toe gebring.
Tydens
ondervraging deur die Hof het hy bevestig dat hy meen die beskuldigde
het vrywilliglik erkennings teenoor hom gemaak in die
teenwoordigheid
van die polisiekaptein. Hy het gesê dat hy nie self uit sy eie
verklarings aan die polisie gegee het nie,
maar ontbied is na hulle
en, volgens hom, is die weergawe in die tweede verklaring die
korrekte weergawe.
Chrisna
Mentoor
het getuig dat sy die
beskuldigde ken vandat hulle saam by die brandweer vir ongeveer
agtien maande gewerk het en vir die oorledene
vandat hulle op ʼn
stadium saamgebly het vir omtrent ʼn jaar.
Op 1
Februarie 2013 het sy en vriende beplan om saam te kuier en hulle het
dit ook gedoen, eers by Steven van der Merwe se huis,
en later vanaf
ongeveer eenuur vroegoggend by die
pub
.
Sy, Gershwin, Richard, Riaan en die beskuldigde het saamgeloop na die
pub
.
Hulle het almal saam by ʼn tafel gesit.  Toe die mans dans,
het sy en haar niggie, Estralita (Essie) die oorledene
geroep om by
hulle aan te sluit.  Die mans het warm gekry en Riaan en
Gershwin het hulle
tops
uitgetrek en die beskuldigde het sy pet geneem en
by haar neergesit.  Nadat Riaan en sy meisie huis toe is, het
die groep die
drinkplek verlaat.
Buite
die drinkplek het sy opgemerk dat die oorledene se ma, Corlia, en ʼn
onbekende man daar was om die oorledene te kom oorhaal
om huis toe te
kom.  Die oorledene het geweier om huis toe te gaan en dit het
in ʼn skellery ontaard totdat die ma en
die man geloop het.
Die oorledene het agtergebly met ʼn glas wyn in die hand.
Die beskuldigde het sy pet by haar
(Chrisna) gesoek en was ontevrede
omdat dit vermis was.  Hy het haar beskuldig dat sy nalatig met
sy goed was omdat sy pet
weg was.
Die
groep loop toe vanaf die drinkplek weg.  Die beskuldigde en die
oorledene het alleen agter om verby die
pub
geloop in die rigting van die Asla-bougebied.
Volgens Chrisna Mentoor, was hy op pad om die oorledene te gaan
wegneem.
Die oorledene het nog steeds die glas in haar hand
gehad.  Chrisna het getuig dat almal van hulle, insluitende die
beskuldigde
en Anene, tussen twee- en drieuur die oggend die
pub
verlaat het.
Mentoor
het getuig dat sy die beskuldigde eers weer die volgende oggend
gesien het, toe haar suster hom geroep het om sigarette
te gaan koop
en hy het toe saam met haar (Chrisna) werk toe gestap het.  Hy
het toe weer aan haar genoem dat hy nie weet wie
sy pet gevat het
nie.  Sy het eers die volgende dag, Sondag, uitgevind omtrent
die oorledene en is Maandag deur sersant Olivier
gehaal om ʼn
verklaring af te  lê en weer twee dae later.
Mentoor
het verder getuig dat paragraaf 6 van haar eerste verklaring geneem
op 4 Februarie 2013 nie die waarheid was nie.
Sy het
getuig dat sy verkeerdelik daarin verklaar het dat die beskuldigde
dié aand saam met haar huis toe gestap het.
Sy het dit
gesê om hom te beskerm.  Die dag na sy haar eerste
verklaring afgelê het (Dinsdag) het sy met die beskuldigde

daaroor gepraat.  Hy het haar gevra wat sy in haar verklaring
gesê het en toe gesê sy kan daarby hou of sê
wat op
haar hart is.  Sy het egter die waarheid vertel in haar tweede
verklaring wat die polisie op 8 Februarie 2013 by haar
afgeneem het.
Sy het besluit om die waarheid te praat, nadat die polisie haar
herhaaldelik uitgevra het oor haar eerste verklaring,
waarin sy
verklaar het dat die beskuldigde die aand van die insident saam met
haar huis toe gestap het. Sy het ook die bofbalpet,
wat langs die
oorledene opgetel is (Bewysstuk 1) uitgewys as die eiendom van die
beskuldigde.
Daarna
het die Hof ʼn inspeksie
in loco
by die toneel gaan hou by die kroeg, dit is Kallie se
Pub,
waar die beskuldigde en die oorledene die aand saam met hulle vriende
was.  Die toneel waar die slagoffer, Anene, later die
oorledene,
gevind is, is ook besoek tydens die inspeksie.  Na die inspeksie
het die getuie, Chrisna Mentoor, voortgegaan met
haar getuienis. Sy
het beskryf hoe hulle twee meter vanaf die kroeg se ingang voor die
kroeg gestaan het, nadat hulle die perseel
verlaat het, terwyl Anene
so twee meter oos van hulle met haar ma staan en skel het omdat sy
nie wou huis toe gaan nie.
Haar ma en die man, wat saam
met haar was, het toe aan die westekant van die gebou om weggeloop
huis toe.
Mentoor
het getuig dat die beskuldigde en die oorledene toe ook saam begin
loop het, maar dat hulle aan die oostekant van die gebou
om is.
Die res van die groep het toe ook ooswaarts in Bastiaanstraat
afgeloop en sy het gesien hoe die beskuldigde
en die oorledene agter
om die hoek van die
pub
loop.  Tydens kruisondervraging het sy bevestig dat sy nie
agtergekom het dat die beskuldigde se pet weg was nie, maar sy
het
dit nie by hom gesien toe hy daarvoor soek buite die kroeg nie.
Sy het bevestig dat die beskuldigde die tipe man was
wat vrouens
beskerm het teen geweld en ander mans.  Toe sy die oorledene
laas gesien het, het sy normaal voorgekom en met
die beskuldigde
gesels toe hulle om die hoek van die kroeg beweeg het.
Tydens
ondervraging deur die Hof, het Mentoor gesê sy stem saam met ʼn
skatting dat die afstand tussen die kroeg en die
Asla-bougebied, waar
die slagoffer gevind is, wel 233m is.  Sy het bevestig dat sy
die beskuldigde en die oorledene ongeveer
ewe lank geken het en dat
sy ʼn leuen in haar eerste verklaring vertel het om die
beskuldigde te beskerm, omdat hy haar vriend
was en laaste saam met
die oorledene gesien is.   Sy het bevestig dat die
beskuldigde en die oorledene nie dronk was
daardie nag toe hulle saam
van die kroeg weg is nie en dat die oorledene in ʼn vrolike luim
was.   Sy bevestig dat
die beskuldigde vir haar gesê
het sy kan hou by haar verklaring of sê wat op haar is.
Dit het haar egter gepla
dat sy leuens vertel het.  Sy wou nie
saamleef met ʼn leuen nie en vir haar kind se onthalwe wou sy nie
in die moeilikheid
kom by die gereg nie.  Sy het dus die
waarheid in haar tweede verklaring vertel.
Patricia
Leonard
is Riaan Scheepers se meisie.
Sy is goed bekend met die beskuldigde en die oorledene.  Sy ken
die beskuldigde vir ongeveer
een jaar en vyf maande en hulle is goeie
vriende.  Sy en die oorledene het saam grootgeword en op ʼn
stadium saam op ʼn
plaas gewoon vir meer as vyf jaar. Daarna het
die oorledene na haar grootmaakma, Corlia, getrek.  Die
oorledene het ook op
ʼn stadium vanaf 2009 tot Desember 2012 by
hulle (Patricia Leonard) gewoon toe hulle dorp toe getrek het en
daarna het die
oorledene terug na Corlia toe getrek.  Anene
Booysen was vir haar soos ʼn suster.
Die
naweek van 1 Februarie 2013, was Patricia Leonard ook by Kallie se
Pub
.
Sy, Beulah en Nadia het tussen tien- en elfuur die aand daar gekom.
Anene was reeds daar toe hulle daar aankom.  Anene
het by hulle
aangesluit en hulle het saam gedrink.  Anene het ook gedans.
Anene se broek het geskeur en sy (Patricia)
is saam met Anene weg na
haar huis om ʼn ander sweetpakbroek aan te trek.  Hulle is
daarna terug na die
pub
en
het verder gedrink.  Patricia se kêrel, Riaan Scheepers,
het een tot twee uur later met werkskollegas daar aangekom.
Riaan was
met Chrisna, beskuldigde, Ola en Lud. Hulle het by ʼn tafel langs
haar aangesit.
Patricia
Leonard bevestig Riaan Scheepers se getuienis dat hulle twee op twee
geleenthede gestry het, waarna hulle die
pub
verlaat het.  Op die eerste geleentheid is sy
terug in die
pub
in,
nadat Riaan haar R50 gegee het.  Hulle het verder gesit en drink
vir ʼn paar uur, toe sy en Riaan weer begin stry het.
Sy
het die
pub
verlaat, Riaan het haar gevolg maar besluit om liewer terug
pub
toe te gaan. ʼn Rukkie daarna sien sy weer vir Riaan terug in
haar rigting aangestap kom. Hulle het bymekaar aangesluit en
is huis
toe.  Sy kan nie onthou hoe laat hulle huis toe is nie, maar die
pub
was
oop vir 24 uur.
Saterdagoggend,
na tienuur, het sy by haar ma gehoor wat met Anene gebeur het.
Riaan het toe vir die beskuldigde gebel.
Beskuldigde kom toe na
haar woning.  Riaan het toe vir die beskuldigde gevra of hy dan
nie vir Anene huis toe geneem het nie.
Volgens haar het beskuldigde
gesê dat hy vir Anene halfpad huis toe geneem het.  Hy wou
haar blykbaar huis toe neem,
maar Anene het geweier.  Die
beskuldigde sê toe vir hulle hy het toe omgedraai en terug
pub
toe gegaan.
Die
volgende dag, Saterdag, was die beskuldigde die heeldag by haar
woning. Hy was deel van ʼn groep wat saamgedrink het. Hulle
het
wel oor Anene gepraat en die beskuldigde het sy skok uitgespreek oor
die voorval.
Sondag,
3 Februarie 2013, het die polisie vir haar, Beulah en Nadia kom haal
en na die polisiestasie geneem. Sersant Olivier het
op dié dag
ʼn verklaring van haar afgeneem.  Die daaropvolgende Sondag,
10 Februarie 2013, was sy, Riaan en nog
vriende, wie by die
pub
was, almal by die polisiestasie.
Op 10
Februarie 2013 is ʼn tweede verklaring deur sersant Vermeulen van
haar afgeneem.  Nadat sy haar verklaring afgelê
het, het
sy alleen in ʼn kantoor gesit.  Die beskuldigde het saam met
die polisiebeamptes opgedaag en in haar rigting
geloop.  Hy het
aan haar gesê hy is jammer vir wat hy gedoen het en hy hoop
hulle sal hom eendag kan vergewe.
Die beskuldigde het nie
aangedui waarom hy jammer was nie.  Riaan Scheepers het ook op ʼn
stadium ingekom en daar het
ʼn gesprek tussen hom en die
beskuldigde plaasgevind, maar sy kon nie hoor nie. Sy was op daardie
stadium emosioneel en het
gehuil.
Sy
getuig dat daar geen verhouding tussen die beskuldigde en Anene was
nie.  Anene het wel een maal aan haar genoem dat sy
van die
beskuldigde hou. Volgens haar, het Anene nie ʼn kêrel gehad
nie.  Sy het nie veel opgelet die aand in die
pub
of Anene en die beskuldigde met mekaar gepraat het nie. Op vrae van
die Hof bevestig sy dat Anene taamlik dronk was.  Sy is
nie
seker van die beskuldigde se toestand nie.
Corlia
Olivier
was Anene Booysen se
pleegmoeder.  Sy het getuig dat die oorledene vanaf drie jaar
oud in haar sorg was.  Die oorledene
het ook ʼn ouer broer
en suster, maar slegs oorledene en die broer was by haar.  Sy
het getuig dat die oorledene se moeder
oorlede is en haar pa êrens
op ʼn plaas werksaam was.   Verder het sy verduidelik
hoe die oorledene en haar
broer in haar sorg beland het.  Hulle
het aanvanklik op ʼn plaas in Melkbos gewoon, waar die oorledene
skool gegaan het
en later het sy die oorledene by ʼn skool in
Bredasdorp ingeskryf, waar sy St.5 voltooi het.  Voor haar dood
was die oorledene
werksaam by Asla as ʼn skoonmaker.  Sy
bevestig dat die oorledene vanaf 2009 tot 2013 by Patricia Leonard
woonagtig was,
maar dat sy gedurende Januarie 2013 teruggetrek het na
haar huis.
Op 1
Februarie 2013 het Anene haar gevra of sy
pub
toe kan gaan en sy is ongeveer vyfuur die middag
daar weg.  Anene het baie later weer by die huis opgedaag om
haar driekwartbroek
te vervang met ʼn vaal broek met wit strepe.
Anene is toe weer weg.  Sy self het toe by ʼn vriendin Elsie
gaan
drink en ongeveer twaalfuur middernag het sy besluit om vir
Anene te gaan soek, aangesien haar spertyd tienuur die aand was.

Ryno, ʼn vriend van Elsie se kinders, het aangebied om saam met
haar
pub
toe te gaan om vir Anene te gaan haal.
Corlia
Olivier getuig dan verder dat toe sy by die ingang van die
pub
,
by die glasdeur, kom, merk sy vir Anene wie besig was om uit te kom.
Sy het met Anene geraas en versoek dat sy huis toe
moes kom aangesien
haar inkomtyd tienuur die aand was. Hulle het saam uit die
pub
geloop en sy het voortgegaan om met Anene te skel.  Anene het
haar nie daaraan gesteur nie en het geweier om huis toe te kom.

Anene het by die
pub
gebly
en sy self het huis toe gegaan.  Ryno het saam met haar
teruggeloop.  Sy het op Bewysstuk R verduidelik hoe sy links

saam met Anene uit die
pub
beweeg het, waar hulle gestry het en waar sy agter om die
pub
beweeg het tot in ʼn voetpaadjie wat lei in die rigting van haar
huis. Sy is nie seker hoe laat sy vir Anene daar agtergelaat
het nie.
Corlia
Olivier getuig verder dat daar wel mense in en uit die
pub
beweeg het, maar dit was stil waar sy huis toe
gestap het.  Sy was deur niemand gestop of geroep nie. Sy
bevestig dat Anene
dronk was op die stadium toe sy met haar gepraat
het.  Saterdag, voor seweuur die oggend, is sy wakker geklop
deur ʼn
man en vrou wat by haar verneem het of sy Corlia is en
haar toe versoek het om saam met hulle Bredasdorp Hospitaal toe te
gaan.
By die hospitaal sien sy ʼn ambulans en Anene se
skoene op die dreingat.  Sy het onmiddellik die skoene uitgeken
aan die
veters.  Sy hoor toe ʼn gil waar iemand skree “Help
my!”  Sy hardloop toe in die hospitaal, ruk die gordyn
oop
en sien ʼn derm wat uit Anene se vagina “uitkruip”.
Sy was uit die kamer verwyder en sy het buite gaan
staan.  Later
het ʼn suster haar versoek om in te kom nadat hulle besef het dat
sy die moeder van die pasiënt is.
Sy is
na Anene geneem waar sy op ʼn bed gelê het.  Sy het
met haar gepraat en gevra wie haar so seergemaak het. Anene
het toe
aan haar ʼn mededeling gemaak.  Sy het aan Anene se hand
gevoel, wat koud was.  Anene het haar versoek om
haar toe te
maak, wat sy toe gedoen het.  Sy is toe later weg van die
hospitaal.  Sy het later verneem dat Anene oorgeplaas
is na
Worcester Hospitaal en van daar af na Tygerberg Hospitaal.
Daardie middag, 2 Februarie 2013, is sy deur speurder Marthinus
na
Tygerberg Hospitaal geneem.  Anene was reeds oorlede toe sy by
die hospitaal opdaag.
Corlia
Olivier getuig dat sy niemand bekend by die
pub
gesien het toe sy daar was nie. Anene het twee
vriende gehad, Cheswin en Alfonso, wat bekend was aan haar.
Sy weet nie
of Anene ʼn kêrel gehad het nie, want Anene was
ʼn stil geheimsinnige persoon.  Sy was ook baie huisvas, het

televisie gekyk en was nie ʼn gereelde besoeker by die
pub
nie, sy was eintlik verbaas toe Anene sê dat
sy na die
pub
toe
gaan.  Tydens kruisondervraging bevestig sy dat Anene die naam

Zwai en sy tjommies

aan haar genoem het, toe sy haar gevra het wie dit aan haar gedoen
het.
Elryno
Dimitri Jameson
(ook bekend as Ryno)
het getuig dat hy beide die oorledene sowel as die beskuldigde slegs
van sien geken het.  Op die betrokke
nag het hy by vriende gesit
en drink, toe Corlia Olivier daar aangekom het.  Corlia het
versoek dat iemand haar vergesel na
die
pub
om vir Anene te gaan soek.  Aanvanklik wou
niemand saam met haar gaan nie, later wou Jameson nog drank gaan koop
en sy het
saam met hom gestap tot by die
pub
om vir Anene te gaan haal om huis toe te kom.
Hy sê
dat Corlia vir Anene kry uitkom het by die
pub
,
toe hulle daar kom.  Die twee van hulle het geredeneer en hy het
solank aangestap.  Op ʼn stadium het hy teruggekyk
na hulle
waar hulle staan en praat. In die donker kon hy sien dat ʼn
persoon van agter af vir Anene hand om die lyf vashou
met sy kop in
haar nek.  Die persoon het ʼn pet opgehad. Volgens hom was
dit so 03h00 die oggend.  Na ʼn rukkie
het Corlia vir Anene
daar gelos en weer by hom aangesluit.  Hy het toe al die idee
laat vaar om nog drank te gaan koop en
het saam met Corlia tot by
haar huis gestap.  Hulle het niemand op pad raakgeloop en
niemand het vir hulle geroep of gefluit
nie.  Jameson het
aangedui dat dit by die kroeg gelyk het soos toemaaktyd en dat dit,
volgens sy kennis, ten minste tussen
03h30 en 0h400 moes gewees het.
Onder
kruisondervraging het Jameson toegegee dat as dit toemaaktyd was by
die kroeg, dit dan later moes wees as sy aanvanklike skatting
van so
03h00 die oggend. Hy het ook gesê dat hy nie werklik ooit tot
by toemaaktyd by die kroeg gebly het nie. Hy het erken
dat beide hy
self en Corlia dronk was.  Toe hy gekonfronteer is met sy
verklaring aan die polisie waarin hy gesê het
dat dit ʼn
manspersoon was wat Anene vasgehou het, het hy ontken dat hy die
woord “
mans”
-persoon
genoem het, volgens hom het hy bloot gesê ʼn persoon het by
Anene gestaan.  Hy het bevestig dat hy in die
donker net kon
sien dat dit ʼn persoon was wat ʼn pet of kep opgehad het.
Elzine
Fortuin
, die negentienjarige meisie van
beskuldigde, het getuig dat op Vrydagaand, 1 Februarie 2013, die
beskuldigde (aan haar bekend as
“Cooper”) haar kom haal
het.  Hulle is na ene Steven se huis waar bier en Amarula
gedrink is.  Omstreeks
01h00 die volgende oggend het die
beskuldigde haar huis toe geneem.  Sy het eers die Sondag in die
kerk verneem van wat met
Anene Booysen gebeur het.  Na kerk het
sy beskuldigde gesien en hy het gesê hy ken Anene.
Riaan
Scheepers het die beskuldigde laat weet dat die polisie hom wil
sien.  Na sy besoek aan die polisie, het die beskuldigde
aan
haar gesê dat sy pet en Scheepers se
top
is op die toneel gevind.   Fortuin het gesê dat sy
die volgende Sondag versoek is om ʼn verklaring by die
polisiestasie af te lê.   Terwyl sy daar was, is sy
na buite geneem waar die beskuldigde was.  Die beskuldigde
het
toe vir haar gesê hy is jammer en sy moet ook dit vir haar
familie en sy vriende oordra.  Dit het haar ontstel en
sy het
nie verder uitgevra nie.  Volgens haar het hy vrywilliglik met
haar gekommunikeer.
Kolonel
Van Zyl
is verbonde aan die Mitchell's
Plain Gesinsgeweld, Kinderbeskerming en Seksuele Misdrywe-eenheid.
Op 21 Februarie 2013 is
sy deur adjudant-offisier Abels gekontak en
versoek om behulpsaam te wees met ʼn uitwysing in ʼn saak te
Bredasdorp.
Op Vrydag, 22 Februarie 2013, het sy by die
Bredasdorp polisiestasie vir die beskuldigde gewag, wie kort na
elfuur die oggend na
haar gebring is.  Sy het ʼn pro forma
dokument ontvang vir doeleindes van die uitwysing.  Sy het haar
voorgestel
aan die beskuldigde en die rede verduidelik waarom sy daar
was.  Die Staat het aangedui dat die Staat van voorneme is om
getuienis
te lei met betrekking tot die pro forma dokument en ʼn
gepaardgaande uitwysing.   Die verdediging het beswaar
aangeteken
en aangedui dat die toelaatbaarheid van die getuienis met
betrekking tot die uitwysing betwis word op grond daarvan dat die
beskuldigde
nie behoorlik van sy regte in terme van artikel 35 van
die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika 1996 (Wet 108 van
1996) ingelig
is nie.
Dit is
aangevoer dat hy (beskuldigde) nie ingevolge artikel 35(1)(a) en (b)
ingelig is dat enigiets wat hy gaan sê of uitwys,
teen hom in ʼn
hof gebruik mag word nie.  Die verdediging het aangevoer dat dit
die beskuldigde se reg tot ʼn regverdige
verhoor sal aantas,
indien die getuienis toegelaat word.  Die Hof het gelas dat ʼn
binneverhoor gehou word  ten einde
die toelaatbaarheid van die
getuienis te bepaal. Die Hof het bevind dat die getuienis met
betrekking tot die uitwysing ontoelaatbaar
is.  Hier volg die
Hof se redes:
Kolonel
Van Zyl het getuig dat sy die beskuldigde die oggend alleen by die
Bredasdorp polisiestasie gespreek het.   Sy
het die pro
forma vorm begin voltooi.  Sy het sekere regte aan die
beskuldigde verduidelik, maar het egter nie
verbatim
die pro forma vorm gevolg nie. Sy het op ʼn informele wyse met
die beskuldigde kommunikeer en alle aanduidings aan haar was
dat die
beskuldigde sy regte verstaan.  Sy gee egter toe dat sy op geen
stadium vir die beskuldigde gesê het dat dit
wat hy gaan sê
of uitwys, teen hom in ʼn hof gebruik mag word nie.  Die
onderhoud waar die beskuldigde se regte
aan hom verduidelik word, is
opgeneem in ʼn video-opname waarin dit duidelik blyk dat die
beskuldigde nie dienooreenkomstig
ingelig was nie.
Luitenant
Moss
is in diens van die
Suid-Afrikaanse Polisiediens sedert 1982.  Hy is verbonde aan
die Sielkundige Ondersoekgerigte Misdaadeenheid
sedert Januarie
2013.  Hy bevestig dat hy die beskuldigde vir die eerste keer
gesien het op 9 Februarie 2013, waarop hy ʼn
onderhoud met die
beskuldigde gevoer het.  Hy het die beskuldigde behoorlik van sy
regte ingelig voor die onderhoud.
Beskuldigde was gemaklik en
het spontaan met hom gekommunikeer. Beskuldigde het hom op dié
dag (9 Februarie 2013) ingelig
dat hy bereid was om alles te vertel
en te wys waar alles gebeur het.   Op 10 Februarie 2013 het
die beskuldigde ʼn
bekentenis afgelê.  Op 22 Februarie
2013 het hy die oggend agtuur weer met die beskuldigde gepraat, hom
van sy regte
ingelig, en ʼn gesprek met hom gevoer oor ʼn
brief wat hy (beskuldigde) op 21 Februarie 2013 van die beskuldigde
ontvang
het.  Hy het met beskuldigde bevestig dat die polisie
van voorneme is om ʼn uitwysing te reël.  Hy het met
die
beskuldigde se prokureur gepraat oor die uitwysing en vir hom ʼn
afskrif van beskuldigde se brief en bekentenis gegee.
Hy was
nie deel van die uitwysing nie, maar was bewus daarvan dat dit op 22
Februarie 2013 gedoen is.  Hy het verskeie aantekeninge
in sy
dagboek gemaak met betrekking tot sy kontak met die beskuldigde.
Adjudant-offisier
Abels
is die ondersoekbeampte in die
saak, gestasioneer te Hermanus.  Op 21 Februarie 2013 het hy die
nodige reëlings getref
vir die uitwysing met kolonel Van Zyl.
Volgens hom het die beskuldigde reeds op 9 Februarie 2013 ʼn
aanduiding gegee
dat hy ʼn uitwysing wil doen en op 10 Februarie
2013 ʼn bekentenis gemaak.  Die uitwysing is gereël vir
22 Februarie
2013.
Hy self
was nie betrokke by die onderhoud met betrekking tot die uitwysing
nie.   Luitenant Moss het wel met beskuldigde
oor ʼn
uitwysing gepraat. Dit is aan Moss en Abels gestel dat die
beskuldigde ontken dat hy op 9 Februarie 2013 aangedui het
dat hy ʼn
uitwysing wil doen.  Dit is aan luitenant Moss gestel dat die
beskuldigde ontken dat hy die oggend van 22 Februarie
2013 met hom in
gesprek was.  Dit is aan adjudant-offisier Abels gestel dat die
beskuldigde ook ontken dat hy aan hom oorhandig
was voor sy onderhoud
met kolonel Van Zyl.
Die
beskuldigde het getuig dat hy wel ʼn uitwysing gemaak het op 22
Februarie 2013.  Hy ontken dat hy reeds op 9 Februarie
2013 ʼn
aanduiding gegee het dat hy ʼn uitwysing wou doen.  Hy voer
aan dat die polisie die kwessie van ʼn uitwysing
geïnisieer
het.  Hy is vanaf die gevangenis na die hospitaal vir ʼn
mediese ondersoek en daarna na die Bredasdorp
polisiestasie, waar hy
reguit na kolonel Van Zyl geneem is.  Hy bevestig dat hy nooit
ingelig is dat dit wat hy sê teen
hom in ʼn hof gebruik mag
word nie.  Hy was gewillig om ʼn uitwysing te doen om die
polisie te help in hul ondersoek.
Indien hy egter ingelig was
dat dit wat hy sê teen hom gebruik mag word in die hof, sou hy
nie die uitwysing gedoen het nie.
Die
getuienis gelewer in die verhoor-binne-'n-verhoor het die volgende
getoon:  Kolonel Van Zyl beweer dat die beskuldigde
direk uit
die vangwa na  haar gebring is, waar sy vir hom gewag het by die
polisiestasie.  Abels sê egter die beskuldigde
is aan hom
oorhandig, waarop hy die beskuldigde aan kolonel Van Zyl oorhandig
het.  Moss beweer dat hy wel die oggend van
22 Februarie 2013
die beskuldigde na aanleiding van ʼn brief gespreek het, waar hy
sy regte aan hom verduidelik het. Abels
dra nie kennis dat die
beskuldigde vir Moss die oggend agtuur op 22 Februarie 2013 sou
gesien het nie.  Die beskuldigde ontken
dat hy vir Moss of Abels
die oggend van 22 Februarie 2013 gesien het.
Daar
was dus duidelik teenstrydighede oor of Abels en Moss wel die oggend
van 22 Februarie 2013 die beskuldigde gesien het.
Beide Moss en
Abels het bevestig dat hulle niks met die uitwysing te doen gehad het
nie.  Dit was dus duidelik dat kolonel
Van Zyl die
verantwoordelike beampte was vir die proses wat die uitwysing
vooruitgegaan het.  Op haar eie weergawe het sy
nooit die
beskuldigde ingelig dat dit wat hy sê teen hom in ʼn hof
gebruik mag word nie.
ʼn
Uitwysing is niks anders as ʼn erkenning deur gedrag en moet as
sulks, soos in die geval van ʼn mondelinge of geskrewe
erkenning,
deur die Staat bewys word as toelaatbare getuienis alvorens dit
ontvang kan word as bewysmateriaal.  Sien
S
v January; Prokureur-Generaal, Natal v Khumalo
1994 (2) SASV 801 (A) op 806b-807d.
Die
Staat het, met verwysing na
Magmoed v
Janse van Rensburg
1993 (1) SASV 67 (A)
betoog dat die beskuldigde sedert sy inhegtenisname deurentyd van sy
regte ingelig was.  Die Staat het
aangevoer dat dit in die
openbare belang is dat sy uitwysing as getuienis toegelaat word met
verwysing na
S v Makwanyane
1995 (2) SASV (CC).   Die Staat, met verwysing na
Key
v Attorney-General Cape of Good Hope Provincial Division
[1996] ZACC 25
;
1996 (4) SA 187
(CC) en
S v Tshabala
1999 (1) SASV 412, het verder betoog dat die Hof steeds ʼn
diskresie het om, na oorweging van alle faktore, wel getuienis wat
op
ongrondwetlike wyse verkry is, wel toelaatbaar kan bevind indien dit
nie sal lei tot ʼn onbillike verhoor of die regspleging
in
diskrediet sal bring nie.  Die Staat het betoog dat die
kumulatiewe feite in hierdie saak wel ʼn bevinding regverdig
om
die getuienis met betrekking tot die uitwysing  wel toe te laat.
Die
verdediging het betoog dat die beskuldigde se grondwetlike regte
geskend is toe hy die uitwysing aan die polisie gemaak het.

Die verdediging, met verwysing na
S v
Orrie and Another
2005 (1) SASV 63 (C)
het betoog dat die versuim om die beskuldigde na behore van sy
konstitusionele regte in te lig, fataal is
en wel inbreuk maak op sy
regte tot ʼn regverdige verhoor.
Die
oorsig van kolonel Van Zyl het die effek gehad dat die beskuldigde
nie na behore van sy reg teen self-inkriminasie ingelig is
nie.
Die reg teen self-inkriminasie in kriminele sake is ʼn
fundamentele voorvereiste van ʼn regverdige verhoor.
In
S
v Botha and Others
1995 (2) SASV 605
word ʼn noukeurige ondersoek gedoen na die beskerming teen
self-inkriminering.  Van Zyl het dus erken
dat die uitwysing
gedoen is, nadat sy versuim het om die beskuldigde van sy
konstitusionele reg ingevolge artikel 35(3)(j) in te
lig.
Die
bepalings van artikel 35 van die Grondwet maak voorsiening vir, onder
andere, ʼn gearresteerde, aangehoudene of beskuldigde
se reg op ʼn
stilswye en beskuldigde se reg op ʼn billike verhoor.  Die
Hof moet dus bepaal of die getuienis, wat
verkry is strydig met die
beskuldigde se konstitusionele regte, indien dit toegelaat sou word,
die verhoor onregverdig maak.
Die Hof
het, na oorweging van die getuienis, die benadering in
S
v Orrie
supra
gevolg.  Die Hof was van mening dat daar wel op die beskuldigde
se regte inbreuk gemaak was voor die uitwysing deurdat hy
nie na
behore sy regte verduidelik is nie.  Die Hof is tevrede dat daar
inderdaad ʼn skending van beskuldigde se regte
ingevolge die
Grondwet was.  Die Hof was van mening dat, indien hierdie
getuienis toegelaat word, dit die regverdigheid van
die verhoor sou
aantas en derhalwe die regspleging in diskrediet sou bring en het
derhalwe bevind dat die getuienis met betrekking
tot die uitwysing
uitgesluit moet word.
Die
hoofverhoor is hierna voortgesit en
sersant
Olivier
is geroep as getuie. Sy is
gestasioneer by die Geweldsmisdrywe, Kinderbeskerming en Seksuele
Misdrywe-eenheid te Hermanus en was
die aanvanklike ondersoekbeampte
in die saak.  Op 2 Februarie 2013 om sesuur die oggend, het sy ʼn
rapport ontvang vanaf
ʼn kollega terwyl sy op bystanddiens was.
Sy is toe na Bredasdorp Hospitaal.   Sy was eers nie tot
die Ongevalle-eenheid
toegelaat nie en het die ambulansman, Tommie
Klaasen, gespreek.  Klaasen het aan haar ʼn kep gegee sowel
as ʼn nota
met ʼn naam en adresbesonderhede.  Sy het
Bewysstuk 1 identifiseer as die kep wat aan haar oorhandig was.
Sy het
intussen gereël vir ʼn fotograaf om haar by die
hospitaal te ontmoet.
Sy is
later wel toegelaat om ʼn pasiënt in Ongevalle te spreek.
Sy het die pasiënt se naam vasgestel. Die pasiënt
het op
die bed gelê en sy kon sien dat sy aangerand was. Daar was
kneusplekke in haar gesig, droë bloed by albei ore,
haar lippe
en albei oë was toegeswel.   Die fotograaf het
opgedaag en foto's van die pasiënt geneem terwyl
sy in die
ambulans was, wat haar na Worcester Hospitaal moes vervoer.  Sy
het bevestig dat foto's in Bewysstuk B by die Bredasdorp
Hospitaal
geneem was.
Sy en
die fotograaf, konstabel Douries, is daarna na die polisiestasie waar
hulle vir konstabel Murtz gekontak het om aan hulle
die toneel te
gaan uitwys waar die slagoffer gevind was.   By die toneel
het konstabel Douries foto's geneem. Sy het
opgemerk dat daar ʼn
glas op die grond lê tussen twee huise asook ook ʼn rooi
kol op die grond en stukke weefsels.
Die items is in
forensiese sakke geplaas. Sy het die perseel verder ondersoek en
bloedspatsels op ʼn pyp gesien, sowel as spore
op die toneel.
Sy het
die Worcester polisiestasie gekontak en gereël dat ʼn
fotograaf foto's van die pasiënt se privaatdele neem,
aangesien
konstabel Douries nie die geleentheid gehad het om dit te doen nie.
Sy en sersant Timmie, ʼn hondehanteerder,
is dan weer
Saterdagmiddag, 2 Februarie 2013, saam na die toneel met sy hond om ʼn
liggaamsvloeistowwe-ondersoek te doen.
Sy bevestig dat die area
deursoek was, waar bloedmerke op ʼn huis se punt gevind is.
Sersant
Olivier getuig verder dat sy die oorledene se moeder, Corlia Olivier,
besoek het, wie aan haar ʼn afskrif van die oorledene
se
identiteitsboek gegee het.  Daarna het sy met haar ondersoek
begin.  Sy was die Saterdag na getuies se wonings, maar
hulle
was onder die invloed van drank en sy het gereël om die getuies
Sondag te spreek.
Sy het Sondag met Patricia Leonard
gepraat, aangesien sy inligting van Corlia Olivier opgevolg het dat
Leonard laas saam met Anene
by die huis was om haar broek te
verander.  Sy het vasgestel dat ʼn groep mense die Saterdag
by Kallie se
Pub
was en sy en haar kollegas het hulle ondervra. Sy het gekonsulteer
met Chrisna Mentoor en Riaan Scheepers en die persone wie sy
verwys
het na as die brandweerspan. Sy het ʼn verklaring van Chrisna
Mentoor en Riaan Scheepers geneem.  Op Maandag, 4
Februarie
2013, het sy ʼn verklaring van Johannes Kana, die beskuldigde,
geneem wat ontvang is as Bewysstuk AA.  Haar
ondersoek is
voortgesit rondom wie almal by die
pub
was en kontak met die oorledene gehad het.
Sy het
toe gefokus op die kep wat aan haar by die hospitaal oorhandig was.
Chrisna Mentoor het bevestig dat beskuldigde die
kep aan haar gegee
het om te hou, maar dat dit in die pub vermis geraak het.  Die
beskuldigde is gevra oor die kep, maar hy
het ontken dat dit sy kep
was.   Tydens ondervraging van die beskuldigde op 5
Februarie 2013, het sy opgelet dat daar
merke op sy kneukels was,
asook by sy oor.   Sy het hom uitgevra oor die beserings,
maar hy kon nie vir haar ʼn verduideliking
verskaf nie.  Sy
het hom versoek om hom beskikbaar te maak vir ʼn mediese
ondersoek op 6 Februarie 2013, sodat die beserings
in ʼn J88 vorm
genotuleer kan word.     Op 6 Februarie 2013 het
sy hom by sy woning gaan haal en na die
hospitaal geneem, waar hy
medies ondersoek was.  Die J88 mediese verslag was ontvang as
Bewysstuk T.
Sersant
Olivier getuig verder dat sy al die verklarings wat sy bekom het,
deurgewerk het en gereël dat die beskuldigde later
die dag om
16h30 op 6 Februarie 2013 by die polisiestasie aanmeld.  Sy het
hom by sy woning gaan haal en na die polisiestasie
geneem, waar sy
aan hom sy regte verduidelik het.  Op daardie stadium het die
beskuldigde ʼn verdagte geword.  Hy
het ingestem tot
ondervraging.  Haar kollega, kaptein Kruger, het haar bygestaan
tydens die ondervraging.  Na die ondervraging,
is die
beskuldigde gearresteer en sy artikel 14A regte aan hom verduidelik
en deur hom geteken.
Op 8
Februarie 2013 het die Kaapstad taakspan die saak oorgeneem. Die
ondersoek is voortgesit en getuies is gespreek.  Daar
was geen
aanduidings dat ander persone betrokke was by die saak nie.
Daar was verskeie gerugte wat opgevolg was.  Sy
bevestig dat sy
beide verklarings van Chrisna Mentoor geneem het.
Tydens
kruisondervraging bevestig sersant Olivier dat daar drie rapporte was
met betrekking tot moontlike verdagtes, maar die beskuldigde
se naam
was nie genoem nie.  Sy ontken dat sy Riaan Scheepers se eerste
verklaring foutiewelik genotuleer het en voer aan
dat Scheepers ʼn
leuen vertel, aangesien sy die verklaring aan hom deurgelees het en
hy dit self ook deurgelees het en bevestig
het as korrek.  Sy
getuig dat sy nie onmiddellik die merke op die beskuldigde gesien het
nie omdat hy sy hande onder sy moue
versteek het.
Op vrae
van die Hof, bevestig sy dat op die stadium toe sy by Corlia Olivier
kom, was Corlia reeds ingelig oor Anene.  Niemand
anders,
behalwe Chrisna Mentoor, het kennis gedra van die kep nie.  Ander
getuienis het wel gesê dat ene Zwai was by
die
pub.
Op vrae, na aanleiding van die Hof se
vrae, bevestig sy dat Zwai wel gearresteer was, maar dat daar geen
getuienis was om hom met
die misdaad te verbind nie en hy is toe
uiteindelik vrygelaat.  Sy bevestig dat volgens die getuienis,
die beskuldigde die
laaste persoon was wat saam met die oorledene
gesien was toe hulle die
pub
verlaat.
Sersant
Timmie van die K9 Honde-eenheid in die Paarl het getuig dat hy met sy
hond, Ethan, wat opgelei is om liggaamsvloeistowwe,
soos bloed en
semen, uit te ruik, die toneel waar die slagoffer gekry was op 2
Februarie 2013, met sersant Olivier besoek het.
Hy het foto's
geneem van sy waarnemings en van dit wat die hond opgespoor het. Hy
het foto's geneem van die merke op die grond,
wat vermoedelik bloed
was tussen die twee huise, waar die slagoffer gekry lê is.
Sy ander foto's dui aan ʼn stok
wat naby gevind is met bloed op,
sowel as spatsels en ʼn bloedsmeermerk agterop die huis wat net
suid is van waar die slagoffer
gekry is.  Hy het ook verder om
die toneel ondersoek ingestel, maar niks verder gevind nie.  Hy
het voorlopige toetse
vir bloed op die items uitgevoer en sy
bevindinge aan die ondersoekbeampte uitgewys.
Onder
kruisverhoor het sersant Timmie gesê dat hy meen die slagoffer
is na die aanval na die toneel gebring, omdat daar te
min bloed op
die toneel is vir die beserings opgedoen. ʼn Moontlike sleepmerk
en die bloedspatsels agter die een huis kon ook
moontlik daarop dui.
Hy het ook bloed op die pet gekry wat op die toneel gevind is.
Hy het egter toegegee by herverhoor
dat die enigste rede vir sy
mening dat die slagoffer na die toneel gebring is, is die afwesigheid
van baie bloed op die toneel.
Adjudant-offisier
Abels
het getuig dat hy as
ondersoekbeampte oorgeneem het by sersant Olivier op 8 Februarie
2013.   Op daardie stadium was drie
persone in aanhouding
in hierdie saak.  Een van hulle is vrygelaat, wat geensins met
die saak verbind kon word nie.
Saam met die huidige beskuldigde
was die ander persoon bekend as Zwai aangehou.  Borgtog vir Zwai
is teengestaan maar nadat
alle leidrade opgevolg is, is die saak teen
hom teruggetrek weens ʼn gebrek aan getuienis wat hom met die
misdade verbind het.
Abels
het verder getuig dat die resultate van die forensiese toetse geen
getuienis opgelewer het nie.  Hy het ook gesê
dat hy met
die oorname van die saak nie bewus was van die bevindinge van sersant
Timmie nie en dat hy nie weet wat met die items
gebeur het wat
sersant Timmie en sy uitruikhond op die toneel versamel het nie.
Abels
het verder getuig dat die beskuldigde in sy teenwoordigheid aan sy
(beskuldigde) meisie gesê het dat hy jammer is oor
wat hy
gedoen het.  Verder het hy bevestig dat alle gerugte wat die
rondte gedoen het, opgevolg en ondersoek is maar daar
was geen
getuienis teen enigeen behalwe die beskuldigde nie.  Die bloed
gevind op die drinkglas op die toneel was dié
van die
oorledene en vingerafdrukke op die glas was nie bruikbaar nie.
Tydens
kruisondervraging het Abels bevestig dat behalwe vir die beskuldigde
se vriende, daar nog ʼn getuie was wat iets oor
die beskuldigde
se pet te sê gehad het.  Hy het bevestig dat alle
inligting opgevolg is en dat die saak teen Zwai teruggetrek
is weens
gebrek aan getuienis.  Van sersant Timmie se bevindinge het hy
niks in die dossier gesien nie, alhoewel hy verneem
het dat Timmie
meen die slagoffer is na die insident op die toneel afgelaai
(ge
dump
).
Die
inligting wat deur die verdediging aan hom verskaf is, het ook nie
resultate opgelewer nie en die forensiese ondersoek van die
slagoffer
se buustelyfie het die beskuldigde uitgesluit as die oorsprong van
die bloed daarop.  Abels het bevestig dat die
beskuldigde in
Zwai se aansoek om borgtog getuig het dat hy nie vir Zwai ken nie.
Dit was teenstrydig met sy verklaring wat
hy tydens die ondersoek
gemaak het.  Abels het ook bevestig dat geen van die forensiese
monsters getuienis opgelewer het nie.
Die
staatsaak is hierna gesluit.  Die beskuldigde het verkies om nie
te getuig nie en sy saak is namens die verdediging gesluit.
Dit is
geykte reg dat die Staat die staatsaak bo redelike twyfel moet
bewys.  Daar is geen bewyslas op die beskuldigde om die
Hof te
oortuig dat sy weergawe waar is nie.  As hy ʼn weergawe gee,
is die Hof nie geregtig om hom skuldig te bevind tensy
die Hof
oortuig is – nie alleen dat die uitleg onwaarskynlik is nie –
maar dat dit bo redelike twyfel vals is. As daar
ʼn redelike
moontlikheid is dat die uitleg waar is, is die beskuldigde geregtig
op vryspraak. (Sien
S v Van As
1991 (2) SASV 74 (W) op 82-83)  Die Hof moet derhalwe kyk na die
totaliteit van die getuienis.
Na
oorweging van al die getuienis, moet die vraag gevra word of die
beskuldigde se skuld bo redelike twyfel bewys is.  (Sien
S
v Trainor
2003 (1) SASV 35 (A);
S
v Van der Meyden
1999 (1) SASV 447
(W).)
In
S
v Chabalala
2003 (1) SASV 134 (A) op
139i-140a is die volgende gesê:

The
correct
approach is to weigh up all the elements which point towards the
guilt of the accused against those which are indicative
of his
innocence, taking proper account of inherent strengths and
weaknesses, probabilities and improbabilities on both sides and,

having done so, to decide whether the balance weighs so heavily in
favour of the State as to exclude any reasonable doubt about
the
accused’s guilt
.”
In
S
v Mbuli
2003 (1) SASV 97 (HHA) para
[57] en
S v Hadebe and Others
1998 (1) SASV 422 (A) op 426f-h het die Appèlhof met
goedkeuring die benadering gevolg in
Moshepi
and Others v R LAC
(1980-1984) 57 op
59F-H waar die volgende gesê is:

The question for determination is
whether, in the light of all the evidence adduced in the trial, the
guilt of the appellants was
established beyond reasonable doubt.
The breaking down of a body of evidence into its component parts is
obviously a useful
aid to a proper understanding and evaluation of
it. But, in doing so, one must guard against a tendency to focus too
intently on
the separate and individual part of what is, after all a
mosaic of proof.  Doubts about one aspect of the evidence led in
a trial, may arise when that aspect is viewed in isolation.
Those doubts may be set at rest when it is evaluated again together

with all the other available evidence.  That is not to say a
broad and indulgent approach is appropriate when evaluating
evidence.  Far from it. There is no substitute for a detailed
and critical examination of each and every component in a body
of
evidence.   But, once that has been done, it is necessary
to step back a pace and consider the mosaic as a whole.
If that
is not done, one may fail to see the wood from the trees
.”
(Sien ook
S v
Radebe
1991 (2) SASV 166 (T) op 183c-e;
S v Ramulifho
2013 (1) SASV 388 (A) para [7].)
Op 10
Februarie 2013 het die beskuldigde ʼn bekentenis afgelê
(Bewysstuk L) en op 3 Junie 2013 tydens pleitverrigtinge
(Bewysstuk
A2) het die beskuldigde die volgende erken:
(a)
Dat hy op 2 Februarie 2013 ongeveer eenuur
die oggend met sy vriende na Kallie se
Pub
is waar hulle biere gedrink het.  Die
oorledene Anene Booysen het by hulle aangesluit.
(b)
Later het hy die oorledene na haar
grootmaakma se huis vergesel.  Op pad daarheen het hulle by die
huisies begin vry.
Anene het hom weggestoot. Hy gryp haar vas,
trek haar broek af, waarop sy geval het.
(c)
Hy
slaan haar toe met die vuis, waarop sy op die grond geval het.
Hy het haar toe geskop en daarna verkrag.
(d)
Hy
het van die perseel weggehardloop na sy woning toe.
(e)
Die
oorledene het nie haar bewussyn verloor nadat hy haar geslaan en
geskop het nie, maar sy was baie deurmekaar.
(f)
Beide van hulle was sterk onder die invloed
van alkohol.
(g)
Anene was lewendig toe hy haar verlaat het
en sy het geen oop wonde gehad nie.
Die
Staat het nie die pleit van skuldig aanvaar nie, aangesien die feite
in die pleit nie in ooreenstemming is met inligting tot
die Staat se
beskikking nie.  Die pleit van skuldig is gevolglik verander na
onskuldig ingevolge die bepalings van artikel
113 van Wet 51 van 1977
en is ʼn pleit van onskuldig op die aanklag van verkragting
genotuleer.
Dit is
gemeensaak dat die beskuldigde op sy eie weergawe erken dat hy die
oorledene verkrag het.  Die hoofgeskilpunt in hierdie
verhoor is
dus of die beskuldigde wel die oorledene vermoor het.
Die
beskuldigde het verkies om nie te getuig nie en sy saak is sonder die
aflê van enige getuienis gesluit.   Die
getuienis
teen die beskuldigde berus grotendeels op omstandigheidsgetuienis en
die Hof is genoodsaak om die riglyne, soos neergelê
in
R
v Blom
1939 AD 188
op 202-203 toe te
pas.   By die uiteindelike beoordeling van ʼn
strafsaak, waar die bewyslas, soos normaalweg, op
die Staat rus, kan
ʼn feit in geskil deur omstandigheidsgetuienis bewys word, slegs
indien:
(i)
die
afleiding wat die Staat bepleit met al die bewese feite versoenbaar
is, en
(ii)
geen ander redelike afleiding uit daardie
feite gemaak kan word nie.
Dit is
geykte reg dat die bewese feite sodanig moet wees dat dit alle
redelike afleiding uitsluit, behalwe die een dat die beskuldigde
die
persoon is wie die misdaad gepleeg het.  Dit is belangrik om
daarop te let dat ʼn afleiding slegs redelik is, as dit
in
ooreenstemming met die bewese feite is.  Die Staat moet dus nie
elke moontlikheid wat daar mag bestaan, uitskakel nie.
Wanneer daar
met omstandigheidsgetuienis gewerk word, moet die Hof na die
totaliteit van sodanige getuienis kyk by die oorweging
van welke
afleiding gemaak moet word.  Die Hof is dus verplig om die
kumulatiewe effek van al die getuienis in ag te neem
by die
beoordeling van die bewysmaatstaf.   In
S
v Reddy
1996 (2) SASV 1 (A) op 8c-d is
die volgende gesê:

In assessing circumstantial evidence
one needs to be careful not to approach such evidence upon a
piece-meal basis and to subject
each individual piece of evidence to
a consideration of whether it excludes the reasonable possibility
that the explanation given
by an accused is true.   The
evidence needs to be considered in its totality.  It is only
then that one can apply
the off-quoted dictum in
R
v Blom
1939 AD 188
at 202-203,
where reference is made to two cardinal rules of logic which cannot
be ignored.”
In
S
v Ntsele
1998
(2)
SASV 178 (A) op 182D-F is dit as volg gestel:

Ons reg vereis insgelyks nie dat ʼn
hof slegs op absolute sekerheid sal handel nie, maar wel op
geregverdige en redelike oortuigings
– niks meer en niks minder
nie.
(
S v
Reddy and Others
1996 (2) SASV  1
(A) op 9d-e.)
Voorts, wanneer ʼn
hof met omstandigheidsgetuienis werk, soos in die onderhawige geval,
moet die hof nie elke brokkie getuienis
afsonderlik betrag om te
besluit hoeveel gewig daaraan geheg moet word nie.  Dit is die
kumulatiewe indruk wat al die brokkies
tesame het wat oorweeg moet
word om te besluit of die aangeklaagde se skuld bo redelike twyfel
bewys is
(
R
v De Villiers
AD
1944 Ad 493
op
508-509).
Dit is inderdaad wat die
verhoorhof in hierdie geval gedoen het
.”
(Sien
ook
S v Naude and Another
[2011] All SA 517
(A);
S v Cwele and
Another
2013 (1) SASV 478 (A).)
Die
regsproses waar ʼn beskuldigde versuim om te getuig waar die
staatsaak grootliks op omstandigheidsgetuienis berus, is as
volg
opgesom deur Van Coller J in
S v Makhubo
1990 (2) SASV 320 (O) op 322e-f:

Daar moet ook gewys word dat indien
die Staat se saak teen ʼn beskuldigde slegs op
omstandigheidsgetuienis berus, is die beskuldigde
se versuim om te
getuig ook ʼn faktor wat saam met ander faktore in ag geneem kan
word om ʼn afleiding van skuld teen hom
te maak.  Anders as
by regstreekse getuienis teen die beskuldigde, sal by
omstandigheidsgetuienis ʼn versuim om te getuig
nie soveel gewig
dra nie en kan dit ook aan iets te wyte wees wat nie ʼn
aanduiding is dat hy skuldig is nie.”
(Sien
S v Mthetwa
1972 (3) SA 766
op 769).
In
S
v Francis
1991 (1) SASV 198 (D) 203h-i
is die volgende gesê deur Smalberger AR:

While an accused person’s
failure to testify may in appropriate circumstances be a factor in
deciding whether his guilt has
been proved beyond all reasonable
doubt, this will only be so where the State has prima facie
discharged the onus upon it. A failure
to testify will not remedy a
deficiency in the State case such as the absence of apparently
credible implication of the accused.
(
S
v Masia
1962 (2) SA 541
(A) te 546E-F)
Die Hof
moet dus aan die hand van bogenoemde gesag die saak beoordeel en gaan
vervolgens oor na ʼn evaluasie van die getuienis.
Gedurende
die vroegoggendure van 2 Februarie 2013, om ongeveer 04h05 is Anene
Booysen, ʼn sewentienjarige jong dame in ʼn
beseerde toestand
by Asla Site B perseel gevind.  Sy was wreedaardig aangeval.
Haar oë was bebloed en opgeswel,
lippe opgeswel, bloed het uit
haar oor gekom en sy het verskeie kneuswonde op haar gesig en liggaam
gehad.  Haar privaatdele,
perineum en anus was verwoes.
Die mediese getuienis toon aan dat die beserings aan die kop en gesig
deur die toepassing van
stompgeweld toegepas was.  Die
hoofoorsaak van dood was egter die verminking van die genitalia en
die gevolge daarvan.
Die mees waarskynlike oorsaak van
hierdie dodelike besering is ook as gevolg van erge stompgeweld.
Die
mediese getuienis is, uit die aard van die saak, onbetwis en gee ʼn
volledige beeld van wat die slagoffer deurgemaak het,
na die aanval
op haar.  Die patoloog se getuienis gee ʼn onbetwisbare
beeld van wat die sigbare gevolge van die wrede
aanval was en haar
afleidings gee ʼn duidelike beeld vir die Hof oor wat presies met
die oorledene gebeur het.  Die oorledene
se toestand was van so
ʼn kritieke aard dat sy inderhaas vanaf Bredasdorp Hospitaal na
Worcester Hospitaal en daarna na Tygerberg
Hospitaal oorgeplaas is
vir behandeling.  Sy het uiteindelik weens haar beserings op 2
Februarie 2013 in die Tygerberg Hospitaal
beswyk.
Dit is
gemene saak dat die oorledene Saterdagoggend, 2 Februarie 2013, by
Kallie se
Pub
was,
waar sy gesellig met vriende verkeer het.  Die beskuldigde self
noem in sy bekentenis dat hy om eenuur vroegoggend met
sy vriende na
die
pub
is
waar Anene daar by hul groep aangesluit het.   Dit is ook
gemeensaak dat die staatsgetuies Patricia Leonard, haar kêrel

Riaan Scheepers, en Chrisna Mentoor ook almal by die
pub
was. Dit was dan ook Leonard wat op ʼn stadium
die
pub
saam
met Anene verlaat het en na Anene se woning is, sodat Anene ʼn
ander broek kon aantrek.
Leonard
is die persoon wie die naaste aan die oorledene was.  Hulle het
saam op ʼn plaas grootgeword en later het die oorledene
ook vanaf
2009 tot Desember 2012 by Leonard gewoon.  Leonard het het Anene
as ʼn suster beskou.  Riaan Scheepers
en Chrisna Mentoor is
vriende van die beskuldigde.  Scheepers en die beskuldigde was
baie goeie vriende, het gereeld saam
gekuier en gedrink.  Hulle
het ook op ʼn stadium saam gewerk by die brandweer “
Working
on Fire

.  Chrisna Mentoor was
ook bevriend met die beskuldigde vandat ook hulle ook saam werksaam
was by “
Working on Fire

.
Sy het ook naweke saam met die beskuldigde gekuier.
Die
eerste ondersoekbeampte, sersant Olivier, het getuig oor die proses
hoe haar ondersoek in die saak verloop het.  Sy het
met verskeie
bronne en getuies gekonsulteer.   Dit was dus ʼn
normale verloop van die ondersoek dat sy met persone
moes konsulteer,
wie die betrokke aand kontak met Anene in die
pub
gehad het.  Sy verwys na die groep jong mense
wie sy gespreek het as die brandweergroep.   Die is
blykbaar ʼn
jolige groep vriende, wat almal by die brandweer
werksaam was, wat baie na aan mekaar was en gereeld gesellig saam
verkeer het.
Hulle het dan wel saam gekuier by ʼn vriend
(Steven van der Merwe) se huis voordat hulle die Saterdagoggend na
Kallie se
Pub
toe is.  Leonard het egter die groep by die
pub
ontmoet, aangesien sy voor hulle daar aangedoen
het.
Indien
na die verloop van die gebeure gekyk word, blyk dit dat Riaan
Scheepers onmiddellik die behoefte gehad het om met die beskuldigde

te praat, nadat hy gehoor het dat Anene aangerand was.  Leonard
en Scheepers getuig beide dat Scheepers hom gebel het om vas
te stel
waar hy dan vir Anene die oggend sou gelos het.  Die beskuldigde
betwis nie dat Scheepers hom dit gevra het nie.
Leonard en
Scheepers gee verskillende verduidelikings wat beskuldigde sou gegee
het op die vraag.   Volgens Leonard het
die beskuldigde
gesê dat hy vir Anene halfpad geneem het en dat Anene nie wou
hê hy moes verder saamstap nie. Hy het
toe omgedraai en is
terug
pub
toe.
Hy het aan Leonard genoem dat hy spyt is dat hy haar nie verder huis
toe geneem het nie.
In
Scheepers se eerste verklaring (Bewysstuk G) het hy gesê dat
die beskuldigde gesê het dat hy saam met Anene vanaf
die
pub
gestap het en vyftien minute later
terug by die groep aangesluit het.  Die weergawe van Scheepers
stem ooreen met beskuldigde
se verklaring (Bewysstuk AA), wat geneem
is op 4 Februarie 2013.  Scheepers het egter getuig dat die
eerste verklaring foutief
was waar dit aandui dat die beskuldigde na
vyftien minute weer by hulle aangesluit het by die
pub
.
Scheepers
het verder verduidelik dat hy in ʼn tweede verklaring ʼn
regstelling wou maak oor hierdie aspek.  Hy verduidelik
dat
beskuldigde aan hom gesê het dat daar ʼn tannie en ʼn
oom voor hom en Anene geloop het. Hy het hulle geroep om
vir Anene te
wag, maar hulle het aangeloop, toe los hy vir Anene daar ʼn
entjie onderkant die
pub
in Asla Site B se rigting.  In die tweede regstellende
verklaring sê Scheepers egter dat hy vir beskuldigde  en

Anene laas buite die
pub
sien
loop het in die rigting van Asla Site B.
Tydens
getuienisaflegging in die hof het Scheepers getuig dat beskuldigde
aan hom verduidelik het dat hy Anene agter die
pub
gelos het, waar hy vir haar grootmaakma en ʼn man gefluit het en
gesê het “Wag vir haar sy is dronk”.   Ryno

Jameson en Corlia Olivier het ontken dat so ʼn insident
plaasgevind het.  Hierdie weergawe, wat beskuldigde na bewering

aan Scheepers sou oorgedra het, is duidelik leuenagtig want Corlia
Olivier het juis gekom om vir Anene by die
pub
te gaan haal.
Corlia
Olivier het vir Anene self gevind naby die ingang van die
pub
en hulle twee is na buite waar die skellery
plaasgevind het.   Dit was dus geensins nodig vir iemand
anders om vir haar
te roep of daarop attent te maak dat Anene dronk
is en dat sy vir haar moes wag nie.  Anene het duidelik geweier
om saam met
haar te gaan.
Beskuldigde
het in sy verklaring (Bewysstuk AA) genoem dat hy die oggend vir
Anene, wie dronk was, na haar huis geneem het.
Hy het ʼn
ent gestap en ʼn man en vrou gesien.  Anene het toe met die
man en vrou gestap, hy het omgedraai en terug
na Riaan hulle toe
gegaan.  Almal is toe saam huis toe.  Scheepers sê
egter in sy eerste verklaring dat hy en sy
meisie, Patricia Leonard
saam huis toe is en dat die beskuldigde, Chrisna en Bolla saam huis
toe is, maar hy het dit verander in
die regstellende verklaring,
waarin hy sê Anene en die beskuldigde is saam weg.
Patricia Leonard het gesê sy
en Scheepers is saam weg vanaf die
pub.
Dit is
duidelik dat Leonard, Scheepers en beskuldigde se verklarings verskil
oor die verduideliking wat beskuldigde sou verskaf
het oor die
presiese omstandighede waaronder hy vir Anene gelos het, nadat hulle
saam die
pub
verlaat het.  Die beskuldigde het nie ontken dat hy ʼn
verduideliking verskaf het rondom Anene se grootmaakma en ʼn
man
vir wie hy sou gefluit het om vir Anene te wag nie.
Wat
hierdie tema rondom die man en vrou betref, is dit so dat Riaan
Scheepers gekruisondervra is oor die korrektheid van sy eerste
en
twee verklarings en die regstellings in sy tweede verklaring.
Dit is egter opvallend dat Scheepers se weergawe oor
die grootmaakma
en die man wie die beskuldigde sou gewaar het toe hy Anene wou huis
toe neem, is nooit deur die verdediging betwis
nie.  Corlia
Olivier, Anene se grootmaakma, en die man, Elryno Jameson, was
inderdaad by die
pub
toe
Corlia Olivier Anene wou kom haal.
Die
enigste redelike afleiding is dus dat die beskuldigde, nes Chrisna
Mentoor, teenwoordig was toe Corlia Olivier daar opgedaag
het met
Elryno Jameson.  Beskuldigde moes dus kennis gedra het dat
Corlia Olivier daar was en dit het dan gelei tot sy verwysing
na haar
in sy verduideliking aan Scheepers.  Die afleiding wat die Hof
dus maak, is dat hy teenwoordig was toe Corlia en Elryno
Jameson vir
Anene wou kom haal het.
Beskuldigde
was die Saterdag, wat Anene gevind was, na Leonard se woning, waar
daar duidelik, volgens Leonard, ʼn bespreking
was oor Anene.
Leonard het getuig dat hulle die heeldag oor Anene gepraat het
inteenstelling met Riaan Scheepers, wat getuig
het dat hul
aanvanklike gesprek met beskuldigde, nooit weer daardie dag daaroor
gepraat het nie.   Die Hof is geneig
om Leonard se weergawe
te aanvaar, aangesien dit ʼn opspraakwekkende voorval was.
Dit blyk dus dat die verskillende verduidelikings
voortspruit uit
hierdie besprekings wat by Leonard se woning plaasgevind het.
Chrisna
Mentoor het ook twee verklarings afgelê, een op 4 Februarie
2013, en een op 8 Februarie 2013.  Sy het erken dat
sy ʼn
leuen in haar eerste verklaring vertel het, toe sy gesê het dat
beskuldigde saam met die groep weg is vanaf die
pub.
Volgens haar het sy in haar tweede verklaring die
waarheid vertel dat sy die beskuldigde laaste met Anene buite die
pub
gesien het.   Mentoor het getuig dat sy
die beskuldigde Saterdagoggend gesien het toe hy haar werk toe geneem
het en dit
was ongeveer agtuur die oggend.
Die vraag moet gevra
word waarom sou die beskuldigde, nadat hy so laat onder die invloed
van drank vanaf die
pub
gekom
het, vroegoggend agtuur reeds by Mentoor wees om na bewering
sigarette vir haar suster te koop.  Volgens Mentoor, het
sy eers
Sondag gehoor van Anene.  Dit is hoogs onwaarskynlik dat sy, as
deel van die brandweergroep, eers Sondag van Anene
sou gehoor het.
Mentoor het die beskuldigde dus die Saterdagoggend agtuur gesien, die
Saterdagaand by Kallie se
Pub
en Sondag het sy hom weer gesien toe hy na bewering ʼn opmerking
sou maak oor die kep wat weg was.
Sy
getuig dat die beskuldigde haar Dinsdag, 5 Februarie 2013, uitgevra
het oor wat sy in haar verklaring sou gesê het.
Die
bespreking met Mentoor oor haar verklaring, kom verdag voor.
Nou die Hof weet dat  sy ʼn leuen vertel het dat
die
beskuldigde saam met die groep weg is van die
pub
.
Die gesprek was dus niks anders as om te bevestig dat sy wel by die
leuen gehou het nie, daar is dus ʼn sterk
suspisie dat
beskuldigde en Mentoor wel voor Dinsdag al met mekaar afgespreek het
dat Mentoor hom sal beskerm in hierdie opsig.
Sy het tog
sekerlik nie uit eie beweging besluit om die leuen te vertel nie en
hy moes dus daarvan geweet het, daarom het hy vir
haar gesê “
sy
kan daarby hou of sê wat sy op haar hart het”
.
Indien
na die verklarings van beide Scheepers en Mentoor gekyk word, is daar
ʼn sterk vermoede dat beide van hulle aanvanklik
die beskuldigde
wou beskerm het.  Scheepers se eerste verklaring stem ooreen met
beskuldigde se verklaring dat hy Anene weggeneem
het en weer by die
groep aangesluit het.   Scheepers het ook aanvanklik genoem
dat die beskuldigde met die groep weg
is.  Dit blyk asof
Scheepers aan die beskuldigde stawing wou verleen rondom ʼn
beweerde man en vrou wie in die omgewing
was toe hy Anene, na
bewering, agtergelaat het.  Mentoor, aan die ander kant, het
leuens vertel deur te bevestig dat beskuldigde
met hulle groep daar
weg is.  Die feit dat Scheepers aanvanklik vir die beskuldigde
gebel het toe hy van Anene gehoor het,
is aanduidend dat Scheepers
bekommerd was omdat hy bewus was dat hy (die beskuldigde) laaste vir
Anene saam met die beskuldigde
gesien het.   Hierdie oproep
aan die beskuldigde dien as ʼn waarborg dat Scheepers wel vir die
beskuldigde laas met
Anene gesien het en dat sy regstellende tweede
verklaring inderdaad korrek is.  Die gemene deler tussen die
tweede verklaring
van Scheepers en die tweede verklaring van Mentoor
is dat beide sê dat die beskuldigde die persoon is wie laaste
met Anene
buite die
pub
gesien is.
Elryno
Jameson (Ryno) wie saam met Corlia Olivier na die
pub
was om Anene te gaan haal, is onafhanklik van die
brandweergroep.  Hy bevestig dat hy vanaf ʼn afstand ʼn
persoon met
ʼn kep op sy kop sien vir Anene van agter af omhels.
Dit is so dat Corlia Olivier nie die persoon opgemerk het nie.

Dit moet egter in gedagte gehou word dat sy dronk was, ontsteld was
en openlik erken het dat sy met Anene geskel het by die
pub
.
Hierdie omhelsing was vanaf ʼn afstand gesien deur Ryno Jameson
terwyl hy vir Corlia gewag het en Corlia na hom toe
gekom het.
Mentoor het gesien hoe Anene en Corlia Olivier stry en dat
beskuldigde en Anene saam wegloop, na die stryery.
Dit is
hoogs onwaarskynlik dat Anene saam met ʼn ander persoon hand om
die lyf sou gestaan het en onmiddellik daarna sou wegstap
met die
beskuldigde.  Die enigste redelike afleiding is dat die persoon
met die kep, wie haar omhels het, wel die beskuldigde
was.
Dit
beteken dus dat die beskuldigde en Anene moes saamgeloop het op ʼn
stadium toe Scheepers en Leonard besig was om te stry
en Leonard
weggeloop het, aangesien Scheepers op ʼn later stadium (wat na
die stryery moes wees) gesien het hoe beskuldigde
en Anene in die
rigting van die Asla perseel geloop het.  Leonard en Scheepers
het geensins die geskellery gehoor nie, maar
Scheepers het wel toe
omgedraai terug
pub
toe tydens sy stryery met Leonard, in Anene en beskuldigde vasgeloop
het waar hulle in dieselfde rigting geloop het wat Leonard
beweeg het
in die rigting van Asla Site B.
Verder
erken die beskuldigde self in sy bekentenis dat hy saam met Anene die
pub
verlaat
het.  Die Hof kan dus sonder enige twyfel aanvaar dat die
beskuldigde wel die persoon is wie met Anene gesien is deur
Mentoor,
Scheepers en Elryno Jameson.
Chrisna
Mentoor is die enigste getuie wie melding gemaak het van beskuldigde
se kep wat weggeraak het.  Elzine Fortuin, die
meisie van die
beskuldigde, het genoem dat sy navraag by die beskuldigde gedoen het
oor wat aangaan en hy het haar meegedeel dat
sy kep en Riaan se
top
op die toneel was.  Dit was duidelik nie die geval nie,
aangesien slegs ʼn kep op die toneel gevind was.  Riaan
Scheepers self het in sy tweede verklaring, geneem op 10 Februarie
2013, melding gemaak van die kep.  Hy noem toe dat hy die

beskuldigde ingelig het dat Anene verkrag en aangerand is, het die
beskuldigde hom gevra waar is sy kep.  Hierdie aspek is
nie deur
die verdediging betwis nie.
Dit val
ietwat vreemd op dat beskuldigde aan Scheepers so ʼn vraag sou
vra, nadat hy van ʼn verkragting en aanval op Anene
ingelig is.
Dit is nie ontken dat die kep op die toneel gevind wel beskuldigde se
kep is nie.   Chrisna Mentoor
en Riaan Scheepers het
bevestig dat Bewysstuk 1 wel die beskuldigde se kep is, wat hy die
aand by hom gehad het. In sy verklaring
het Scheepers gesê dat
beskuldigde nie die kep opgehad het toe hy vir hom en Anene saam sien
loop nie, maar tydens getuienisaflegging
in die hof het hy egter gesê
hy het nie opgelet of die beskuldigde ʼn kep opgehad het nie.
Hierdie
kep het groot inkriminerende waarde.  Die Hof moet dus met groot
omsigtigheid na Chrisna Mentoor se weergawe rondom
die kep kyk in die
lig van haar erkenning dat sy wel leuens vertel het om beskuldigde te
beskerm.  Haar bevestiging dat sy
die toesighouer van die kep
was en dat dit vermis geraak het, kan sonder twyfel nog ʼn poging
wees om die beskuldigde te beskerm,
veral in die lig van die feit dat
dit op die gewraakte toneel gevind is.
Toe
Olivier die beskuldigde ondervra oor die kep, het hy onomwonde ontken
dat dit sy kep was.  Die ontkenning is nooit deur
die
verdediging betwis nie.  Waarom sal beskuldigde ontken dat dit
sy kep was, indien dit werklik vermis geraak het?
Dit val
ietwat vreemd op dat hy nie vir Olivier bevestig het dat dit wel sy
kep is wat in Chrisna se sorg was wat vermis geraak
het nie.  Hy
het dan wel vir sy meisie, Elzine Fortuin, vertel dat sy kep op die
toneel gevind was.  Die beskuldigde
het dus ʼn blatante
leuen aan Olivier vertel oor die kep.  Die beskuldigde se
ontkenning dat dit sy kep was, is bloot
ʼn poging om hom van die
toneel, waar die oorledene gevind is, te distansieer.
Dit is
ook so dat gerugte die rondtes gedoen het dat ene Zwai die skuldige
persoon is.  Daar is ook aanduidings dat die oorledene
blykbaar
sou genoem het dat dit “
Zwai en sy
tjommies
” was.  Alle
aanduidings is dat die oorledene se toestand kritiek was na die
aanval op haar.  Konstabel Murtz en
Wikus Kiewiets het beide
getuig dat die oorledene nie by haar volle bewussyn was nie.
Corlia Olivier was nie seker of Anene
wel by haar volle positiewe was
toe sy die naam “Zwai” genoem het nie.
Beskuldigde self noem in sy betekentenis
dat die oorledene baie
deurmekaar was, nadat hy haar aangeval het.   Die
ondersoekbeamptes, Olivier en Abels, het beide
getuig dat alhoewel
Jonathan Davids, alias Zwai, gevind was met krapmerke op hom en wel
gearresteer was, daar onvoldoende getuienis
was om hom met die
misdaad te verbind.  Zwai het tydens borgverrigtinge (Bewysstuk
CC) getuig dat hy wel by die
pub
was en twaalfuur middernag die
pub
verlaat het.
Dit is
insiggewend dat beskuldigde in sy verklaring (Bewysstuk AA) geneem op
4 Februarie 2013, die volgende noem: “
Ek
het later gesien dat Zwai saam met Anene praat. Ek het nie veel
daaroor geworry nie.”
Die beskuldigde het getuig in Zwai se borgaansoek (Bewysstuk CC) en
beweer dat hy nie vir Zwai ken nie, maar bloot
by Chrisna Mentoor van
hom gehoor het. Hy het getuig dat hy nie vir Zwai die aand by die
pub
gesien het nie.   Hierdie bewering is
teenstrydig met sy verklaring waarin hy beweer dat hy wel vir Zwai by
Anene in die
pub
gesien
het.   Die moontlikheid kan dus nie uitgesluit word dat die
naam Zwai in sy verklaring genoem het ten einde die
gerugte rondom
Zwai te versterk en sodoende die aandag van homself af te trek nie.
Dit is duidelik uit die borgoorkonde dat
hy geen sinvolle
verduideliking kon gee oor Zwai tydens die borgverrigtinge nie.   Hy
was leuenagtig rondom die aspek
en dit blyk asof sy weergawe oor Zwai
en Anene ʼn versinsel is.  Chrisna Mentoor en die ander wie
by die
pub
was,
het nooit melding van Zwai gemaak nie.  Die beskuldigde het
besluit om nie te getuig nie en het dus nie van die geleentheid

gebruik gemaak om sy teenstrydige getuienis oor Zwai op te klaar nie.
Die
beskuldigde het ʼn bekentenis afgelê op 10 Februarie 2013
tussen 10h25 en 11h32 die oggend. Patricia Leonard, Elzine
Fortuin en
Riaan Scheepers het almal getuig dat hy op die betrokke dag aan hulle
gesê het dat hy is jammer vir wat hy gedoen
het en om vergifnis
gevra.  Hy het nie uitgebrei waaroor hy jammer is nie, maar uit
die verloop van gebeure blyk dit dat hy
dit gesê het nadat hy
die bekentenis afgelê het.  Dit is nie betwis deur die
verdediging nie.
Die
beskuldigde erken dat hy die oorledene aangerand en verkrag het.
Alle aanduidings uit die bekentenis is dat hy erkennings
maak van
ernstige liggaamlike leed in die vorm van vuishoue en skoppe in die
area van die oorledene se kop en gesig.  Die
mediese getuienis
op die kop en gesig dui op ʼn ernstige graad van liggaamlike leed
en daar was bloeding in die temporale spiere.
Die beserings is
versoenbaar met die beskuldigde se erkennings van stompgeweld met
vuis en geskoende voet.  Beskuldigde erken
dus ʼn misdaad
van ‘n seksuele aard waarby sterk geweld ter sprake is.
Die
uiteindelike oorsaak van dood is ook te wyte aan ʼn daad van ʼn
seksuele aard waarby sterk geweld ter sprake is.
Die genitalia
van die oorledene is vermink, wat uiteindelik gelei het tot haar
dood.  Die beserings aan die oorledene se onderlyf
moes uit die
aard van die saak plaasgevind het gedurende of na die
verkragtingsdaad.  Die oorledene was dus gedurende of na
die
verkragtingsdaad deur iemand aangeval met ʼn voorwerp wat
geweldadige stompgeweld in die vaginale area veroorsaak het.

Daar het dus eers ʼn geweldadige verkragting plaasgevind en ʼn
verminking van die vaginale area wat nie ʼn enkele aksie
was nie,
maar ʼn element van herhaling bevat het, volgens die patoloog.
Beskuldigde
is wel ʼn persoon wie ʼn motief gehad het om hierdie tipe
verminking toe te pas. Hy was kwaad en gefrustreerd
omdat Anene na ʼn
aanvanklike vryery hom toe weggedruk het. Hy het toe oorgegaan tot
geweld en volgens eie erkennings haar
verkrag.  ʼn
Verwoesting van die genitalia area sal enige verkryging van DNA
vanuit semen verongeluk.  Die grusaamheid
van die verminking is
aanduidend van iemand wat óf die bedoeling gehad het om die
oorledene te dood óf ten minste
voorsien het dat die aksies
waarskynlik tot haar dood sou lei en hom met die moontlikheid versoen
het.  Die verminking sou
dit dus onmoontlik maak dat hy
geïdentifiseer word deur ʼn lewendige klaagster.
Die
beskuldigde daarenteen beweer dat die oorledene nog lewendig was toe
hy haar verlaat het. Hy het ernstige geweld op haar toegedien
en sy
was dronk tydens die aanval.  Hy het haar aangeval om haar te
immobiliseer en inderdaad daarin geslaag, waarna hy haar
verkrag
het.  Indien sy verduideliking aanvaar word dat die oorledene
ongedeerd was na sy aanval, waarom het die oorledene
nie huis toe
geloop nie?  Die Hof kan dus sonder huiwering die afleiding maak
dat die oorledene op ʼn stadium nie langer
in staat was om te
beweeg nie.
Die
beskuldigde noem in sy betekenis dat die oorledene nie ʼn skerp
voorwerp of glas in haar sak gehad het nie. Dit is onduidelik
waarom
die beskuldigde hierdie stelling gemaak het.  Die mediese
getuienis het baie duidelik die moontlikheid uitgeskakel
dat die
dodelike beserings deur ʼn skerp voorwerp veroorsaak was.
Dit blyk dus ʼn berekende verontskuldiging van
die beskuldigde te
wees juis omdat hy presies geweet het hoe sy vermink is.
Op
hierdie stadium is dit nodig om iets te sê oor die toneel waar
die slagoffer, Anene Booysen, gevind is.  Die eerste
aspek wat
aandag verdien, is die vraag ontlok deur die getuienis van sersant
Timmie.  Die vraag is of Anene Booysen gevind
is op die toneel
waar sy aangeval is en of – in die woorde van die getuie –
of sy nie daar ge
dump
is
nie?  Die redes om nie te aanvaar dat sy geskuif is nie, is die
volgende:
(a)
Sy is daar gevind in ʼn redelike
onbeweegbare toestand.
(b)
Daar is geen getuienis op rekord geplaas
wat op ʼn verskuiwing sou dui nie.
(c)
Die
bloeddruppels, merke en spatsels op die grond en huis sowel as die
weefsel dui daarop dat die aanval op daardie toneel plaasgevind
het;
en
(d)
Sersant Timmie het die omliggende areas van
die toneel deeglik ondersoek en het niks verdag gevind nie.
Die
redes om die teendeel te aanvaar, is hoofsaaklik te vinde in die
getuienis van sersant Timmie.   Hy is die enigste
getuie
wat iets daaroor te sê gehad het.  Wat hy sê is
egter sy opinie wat, volgens hom, slegs gegrond was op
die feit dat
so min bloed op die toneel gevind is.  Sy getuienis is egter nie
aangebied as dié van ʼn deskundige
nie en, trouens, hy is
geen deskundige nie.  Hy is ʼn hondemeester.  Sy opinie
is dus nie toelaatbare getuienis nie.
Daarby was sy opinie
gebaseer op gronde wat reeds deur die mediese getuienis anders
interpreteer word, naamlik dat sodanige beserings
nie noodwendig baie
bloeding sou veroorsaak nie, aangesien die enige bloedvate of are van
die oorledene beskadig was nie.
ʼn Tweede
aspek wat betref die toneel wat aandag verdien, is die vraag of die
verkragting, wat reeds deur die beskuldigde beken
is, plaasgevind het
op die toneel waar Anene gevind is.  Die redes wat daarop dui
dat dit wel die geval is, is die volgende:
(a)
Die slagoffer en beskuldigde se pet is op
die toneel gevind.
(b)
Daar is geen getuies van ʼn verskuiwing
op enige stadium nie.
(c)
Enige verskuiwing, dit wil sê tussen
die verkragting en die verdere gebeure wat tot haar dood gelei het,
sou baie riskant
wees. Dit kon maklik aandag trek, want dit sou
relatief naby de kroeg wees waar daar toe nog mense was.
(d)
Daar is een logiese rede daarvoor nie.
(e)
In
sy bekentenis dui die beskuldigde aan dat toe hy en Anene by die
huisies kom, het hulle begin vry. Die enigste afleiding is dat
die
verwysing na die Asla huisies is.
(f)
In
sy bekentenis dui die beskuldigde aan dat hy vanaf die perseel - nie
toneel nie – weggehardloop het. Alle aanduidings is
dat hierdie
ook ʼn verwysing is na die Asla perseel en nie ʼn ander plek
nie.
(g)
Die
deurslaggewende rede om nie die moontlikheid van ʼn verskuiwing
te aanvaar nie, is egter die glas wat op die toneel naby
haar liggaam
gevind is met die bloed daarop.
Die
getuie, Chrisna Mentoor, sê dat daardie glas, Bewysstuk B, foto
5, soortgelyk was as die glas wat die oorledene in haar
hand gehad
het toe sy saam met die beskuldigde vanaf die kroeg in die rigting
weggestap het na die toneel se kant.
Die beskuldigde
erken dat hy haar aangerand en verkrag het.  Indien daar dus ʼn
aanranding was, gevolg deur ʼn verkragting,
kan aanvaar word dat
die slagoffer die glas sou laat val het met aanvang van enige aanval
op haar.  Indien die aanranding
en verkragting elders sou gebeur
het, sou die glas elders gevind gewees het, maar die glas is egter by
die oorledene gevind.
As sy
verkrag was op ʼn ander toneel en by die Asla perseel ge
dump
was, sou die glas nie langs die oorledene gelê
het nie. Dit is absurd om te probeer voorgee dat sy die glas eers op
ʼn
latere tydstip sou laat val het.  Die plek waar die glas
lê, dui dus die toneel aan waar die aanval op haar begin het.

Die toeval dat ʼn soortgelyke glas, as wat sy in haar hand gehad
het, op ʼn ander wyse langs haar sou beland, is te groot
om
hoegenaamd as ʼn moontlikheid geag te word.  Die enigste
redelike afleiding is dus dat die oorledene by die verkragtingstoneel

vermoor was.
Dit is
hoogs onwaarskynlik dat die verkragting op ʼn  ander plek
was as daar waar die oorledene gevind was want beskuldigde
se pet is
op daardie toneel gevind.  Dit is onmoontlik dat dit daar
geplaas was deur ʼn ander persoon of persone wat hom
valslik sou
impliseer.   Die rede hiervoor is omdat sy verkragting van
die oorledene op die ingewing van die oomblik
plaasgevind het.
Niemand kon dus vooraf besluit het om die pet te neem om later vir ʼn
doel te gebruik wat nog nie toe
eers bedink is nie.
Die
kombinasie van die glas en die kep wat op die toneel gevind is, is
dodelik.  Die glas, wat verbind word aan die oorledene,
en die
pet, wat verbind word aan die beskuldigde, is op een toneel gevind en
dus vatbaar vir die afleiding dat beide die oorledene
en die
beskuldigde saam op die gewraakte toneel was.  Die beskuldigde
en oorledene moes dus beide op die toneel gewees het
vanaf die
verkragtingsdaad tot en met die verminkingsdaad.  Die enigste
redelike afleiding is dat die beskuldigde by beide
dade teenwoordig
moes gewees het.
Dit is
hoogs onwaarskynlik dat ʼn enkeling of ʼn groep toevallig op
ʼn verkragte en deurmekaar jong dame sou afkom en
dan ʼn
opportunistiese verkragting en/of erge aanranding van ʼn seksuele
aard sou pleeg.   Die persoon/persone
moes dan vir die
beskuldigde agtervolg het of in die nabye omgewing gelê en wag
het vir die beskuldigde om klaar te maak
met die oorledene.  Die
toneel was donker, verlate en nie op ʼn staproete nie.  Dit
is ook byna onmoontlik dat ander
persone betrokke was sonder
beskuldigde se medewete.  Die oorledene was sterk onder die
invloed van alkohol en was ʼn
maklike prooi vir ʼn enkel
dader of ʼn groep. Die beskuldigde self erken dat hy alleen haar
met vuishoue en skoppe onder
bedwang gebring het en toe verkrag het.
Die
enigste rede om die moontlikheid van ʼn alternatiewe toneel vir
die verkragting, in teenstelling tot die moord, te oorweeg,
is die
tersyde verwysing na “bosse” in beskuldigde se
pleitverduideliking.  Daar is egter geen bosse gesien, uitgewys

of daaroor getuig in die omtrek van die Asla perseel nie.  Al
wat sigbaar was, was die onkruid in foto 2 van Bewysstuk B,
geneem op
die toneel.  Beskuldigde is die enigste persoon wat die Hof
hieroor kon inlig, maar hy het die Hof ongelukkig nie
in sy vertroue
geneem nie.
Die
afleiding wat die Hof dus maak, is dat alles wat daardie dag met die
oorledene gebeur het met betrekking tot die twee aanklagtes
waarop
die beskuldigde teregstaan, wel op die toneel plaasgevind het waar
Anene gekry lê is.  Dit het die implikasie
dat dit wat
aldus met haar gebeur het, geskied het tussen die getuie Frik Fourie
se patrollie op die toneel om 03h35, toe alles
in orde was, en Eben
Murtz se vind van die slagoffer net na 04h00.
Die
getuienis met betrekking tot die omstandighede waaronder die
oorledene gevind is, word nie betwis nie.  Dit sluit in die

getuienis van die sekuriteitspersoneel en ambulansbeampte.
Die
getuienis met betrekking tot die daaropvolgende ondersoek van die
saak deur sersant Olivier en adjudant-offisier Abels is ook
nie
ernstig aangeval nie. Die Hof is tevrede dat beide ondersoekbeamptes
geloofwaardige getuies was, wie hul pligte na die beste
van hul
vermoë uitgevoer het.  Olivier was ʼn uitstekende
getuie en, as persoon, het sy die Hof beïndruk.
Sy was
kalm, het ʼn logiese uiteensetting van die ondersoek voorgehou en
is die persoon wie uiteindelik die beskuldigde as
ʼn verdagte
uitgeken het.  Die Hof aanvaar ook dat sy wel korrek Riaan
Scheepers se eerste verklaring genotuleer het.
Chrisna
Mentoor en Riaan Scheepers se getuienis word grotendeels aanvaar, ten
spyte van die Hof se standpunt dat hulle aanvanklik
die beskuldigde
wou beskerm. Hulle staaf mekaar in wesenlike opsigte oor die verloop
van die gebeure voordat en nadat hulle na
die
pub
toe is, gebeure binne die
pub
en waar die oorledene laas gesien is.  Hul
gewysigde verklarings oor wat by die
pub
gebeur het, is versoenbaar met die beskuldigde se
bekentenis en die bewese feite.   Chrisna Mentoor se tweede
verklaring
is op 8 Februarie 2013 geneem en was dus aangepas voor die
beskuldigde se bekentenis. Riaan Scheepers se tweede verklaring is
geneem
op 10 Februarie 2013, maar nadat die beskuldigde die
bekentenis afgelê het.
Patricia
Leonard is ʼn persoon wie nie werklik veel kon sê oor die
beskuldigde en Anene nie.  Sy staaf egter Riaan
Scheepers se
getuienis rondom hulle stryery en hoe hy uiteindelik op die
beskuldigde en die oorledene afgekom het waar hulle saamgeloop
het in
die rigting van die Asla perseel.  Sy staaf Scheepers ook rondom
die telefoonoproep wat Saterdag deur Scheepers aan
die beskuldigde
gemaak is sowel as die mededelings wat die beskuldigde sou gemaak het
wat nie deur die beskuldigde betwis is nie.
Haar weergawe word deur
die Hof aanvaar as geloofwaardig.
Colia
Olivier se getuienis was in die algemeen aanvaarbaar, indien in
gedagte gehou word dat sy emosioneel, ontsteld en dronk was.

Haar fokus was op die oorledene en sy het nie veel ag geslaan op wie
in die omgewing was nie.   Die feit dat sy en Jameson

mekaar weerspreek oor die rigting waarin hulle sou geloop het, is nie
wesenlik nie. Dit blyk gemene saak te wees dat hulle wel
by die
pub
was en daarna huis toe is. Daar is geen rede om
haar getuienis te verwerp nie.
Elrynmo
Jameson was basies ʼn onafhanklike getuie.  Hy het ʼn
goeie indruk op die Hof gemaak.  Sy getuienis het
hy op ʼn
spontane en eerlike wyse afgelê.  Hy het geensins die saak
teen die beskuldigde probeer aandik nie.
Hy gee toe dat hy
bloot ʼn persoon met ʼn kep op, wie hy nie kon identifiseer
nie, by die oorledene gesien het.
Wanneer die
Hof dus na die bewese feite en die getuienis oorweeg, is die
geheelbeeld van die mosaïek as volg:
A.
Die oorledene en beskuldigde was saam by
Kalie se
Pub
in
die vroeë oggendure van 2 Februarie 2013. Beide die oorledene en
die beskuldigde was onder die invloed van drank.
B.
Die
beskuldigde en die oorledene is deur Chrisna Mentoor, langs die
pub
gesien nadat Anene geweier het om saam met Corlia Olivier huis toe te
gaan.  Chrisna Mentoor het gesien dat Anene ʼn glas
in haar
hand gehad het toe hulle saam wegloop.  Riaan Scheepers het
hulle ʼn ent verder van die
pub
gesien waar hulle in die rigting van die Asla
perseel beweeg het.
C.
Elryno Jameson het opgemerk dat ʼn
persoon met ʼn kep op vir Anene van agteraf omhels nadat Corlia
Olivier nie daarin kon
slaag om Anene te oorreed om huis toe te kom
nie.
D.
Alle
aanduidings is dat die beskuldigde, die oorledene, en die ander
brandweergroep die
pub
min
of meer dieselfde tyd verlaat het tussen drie- en vieruur die oggend.
E.
Die
beskuldigde erken dat nadat hy en Anene die
pub
verlaat het, het hulle gevry.  Sy het hom verwerp en hy het haar
toe aangeval en verkrag.  Die beskuldigde erken dat
hy na die
verkragting vanaf die perseel weggehardloop het.
F.
Mnr
Frik Fourie het die Asla perseel om 03h35 gepatrolleer en alles was
in orde.   Die oorledene was in ʼn beseerde
toestand
deur mnr Murtz gevind 04h05.  Die aanval op die oorledene moes
dus plaasgevind het tussen 03h35 en 04h05.  Dit
beteken dat
beide die verkragting en verminking binne ʼn venstertydperk van
30 minute plaasgevind het.
G.
Op
die toneel is ʼn glas en pet gevind.
H.
Die
beskuldigde moes dus gedurende die venstertydperk die oorledene na
die toneel geneem het en die venstertydperk is 30 minute.
By
implikasie, erken die beskuldigde dus dat hy gedurende hierdie
venstertydperk reeds ʼn daad van ʼn seksuele aanval waarby

ernstige geweld ter sprake was, teen dieselfde slagoffer gepleeg het.
Die beskuldigde het dus binne die venstertydperk reeds die
grens
tussen onskuld en misdaad oorgesteek.
I.
Die
beskuldigde vertel leuens aan die polisie oor sy kep en maak ʼn
verklaring op 4 Februarie 2013, waarin hy aandui dat hy
vir die
oorledene en Zwai saam gesien het.  Hierdie verklaring blyk
leuenagtig en ʼn versinsel te wees.
J.
Tydens ondervraging merk Olivier krapmerke
op die beskuldigde. Hy kon geen verduideliking gee vir die krapmerke
nie en op 6 Februarie
2013 is hy geneem vir ʼn mediese ondersoek.
K.
Op
10 Februarie 2013 maak beskuldigde ʼn bekentenis waarin hy erken
dat hy die oorledene aangerand en verkrag het. Hy dra sy
spyt oor aan
sy vriende en vra om vergifnis.
L.
Dr
Quarrie bevestig dat daar wel penetrasie deur stompgeweld met een of
ander voorwerp plaasgevind het.
Wie het
vir Anene Booysen verkrag en vermoor? Die totaliteit van die
getuienis dui daarop dat die beskuldigde die persoon is wie
saam met
haar die
pub
verlaat het; dat die persoon by haar inderdaad ʼn kep opgehad het
en dat die beskuldigde die persoon is wie saam met haar na
Asla B
perseel gestap het, terwyl sy nog ʼn glas in haar hand gehad
het.  Die beskuldigde het op hierdie toneel met haar
begin vry
waarna hy haar gewelddadig aangerand het. Die glas het uit haar hand
geval en beskuldigde se kep moes op ʼn stadium
op die grond
beland het.
Die
beskuldigde het Anene met geweld onder dwang gebring en
geslagsgemeenskap met haar teen haar wil gehou.  Daar is
duidelike
tekens van ʼn gewelddadige aanval in die area, soos
bloedspatsels en bloed op die huis en pyp in die area.  Terwyl
of
nadat hy klaar met haar gemeenskap gehou het, het hy haar in die
vaginale area grusaam aangerand.  In sy haas om vanaf die
toneel
weg te kom, het hy sy kep op die toneel agtergelaat.
Beskuldigde moes bewus gewees het dat hy sy kep daar kon agtergelaat

het, aangesien die kep die enigste item in sy gedagte was toe Riaan
Scheepers hom van Anene vertel het.
Hy het
daarna die Saterdag heeldag by Patricia Leonard se huis aangedoen,
waar hy met sy vriende sit en drink het.  Hy was
deur Scheepers
gekonfronteer oor waar hy vir Anene laas gelos het, aangesien almal
op die stadium bewus was dat sy aangerand was.
Hy het aan hulle
ʼn leuenagtige verduideliking verskaf, wat nie versoenbaar is met
sy bekentenis nie.
Maandag,
4 Februarie 2013, het hy ʼn verklaring by die polisie afgelê
wat later blyk leuenagtig te wees en wat ook nie
versoenbaar is met
sy bekentenis nie, ten einde sy aandadigheid aan die misdaad te
verbloem. Sersant Olivier het krampmerke op
hom gewaar op 5 Februarie
2013 en onraad gemerk.   Dit is nie betwis dat hy geen
verduideliking kon verskaf vir die krapmerke
nie en is hy medies
ondersoek op 6 Februarie 2013.
Chrisna
Mentoor het besef dat sy hom nie langer met ʼn leuen kan beskerm
nie en het op 6 Februarie 2013 besluit om die waarheid
te praat.
Die ondersoek het ʼn ander wending ingeneem nadat dit op die
lappe gekom het dat hy inderdaad die persoon is
wie die laaste met
Anene uit die
pub
is.
Riaan Scheepers het op 6 Februarie 2013 verneem dat die beskuldigde
gearresteer is.
Op 10
Februarie 2013 het Riaan Scheepers ook besluit om die waarheid te
vertel dat hy die beskuldigde wel laaste saam met Anene
gesien het.
Teen hierdie tyd het die beskuldigde alreeds die oggend van 10
Februarie 2013 ʼn bekentenis afgelê.
Die beskuldigde
vra om verskoning en vergifnis vir sy meisie en vriende. Alhoewel hy
nie gesê het waaroor hy jammer was nie,
wil dit voorkom of hy
wil hê die Hof moet spekuleer dat hy bloot gesê het hy is
jammer omdat hy Anene Booysen verkrag
het.
Die
beskuldigde het verkies om nie te getuig nie.  In
Osman
and Another v Attorney General Transvaal
1998 (4) 1224 (CC) in para [22] is die volgende gesê:

Our legal system is an adversarial
one.  Once the prosecution has produced evidence sufficient to
establish a prima facie case,
an accused who fails to produce
evidence to rebut that case is at risk.  The failure to testify
does not relieve the prosecution
of its duty to prove guilt beyond
reasonable doubt. An accused, however, always runs the risk that
absent any rebuttal the prosecution’s
case may be sufficient to
prove the elements of the offence.  The fact that the accused
has to make such an election is not
a breach of the right to
silence.  If the right to silence were to be so interpreted, it
would destroy the fundamental nature
of our adversarial system of
criminal justice
.”
Die
benadering is goedgekeur in
S v Boesak
2001 (1) SASV 1 (CC) waar Langa DP die volgende gesê het in
para [24]:

The right to remain silent has
application at different stages of criminal prosecution.  An
arrested person is entitled to
remain silent and may not be compelled
to make any confession or admission that could be used in evidence
against that person.
It arises again at the trial stage when an
accused has the right to be presumed innocent, to remain silent, and
not to testify
during proceedings. The fact that an accused person is
under no obligation to testify does not mean that there are no
consequences
attaching to a decision to remain silent during the
trial.  If there is evidence calling for an answer, and an
accused person
chooses to remain silent in the face of such evidence,
a court may well be entitled to conclude that the evidence is
sufficient
in the absence of an explanation, to prove the guilt of
the accused.  Whether such conclusion is justified will depend
on
the weight of the evidence
.”
Die
vraag ontstaan of die getuienis gelewer op die oorblywende klagte van
moord so oorweldigend was dat daar van die beskuldigde
verwag sou kon
word om wel sy weergawe aan die Hof voor te lê.  In
S
v Chabalala
2003 (1) SASV 134 (A) het
Heher WnAR op 142 in para [20] die volgende gesê:

As pointed out in
S
v Mthetwa
1972 (3) SA 766
(A) at
769D:

Where…there
is direct prima facie evidence implicating the accused in the
commission of the offence, his failure to give
evidence, whatever his
reason may be for such failure, in general ipso facto tends to
strengthen the State case, because there
is nothing to gainsay it,
and therefore less reason for doubting its credibility or
reliability.’  See
S V
Nkombani and Another
1963 (4) SA
877
(A) at 893G and
S v Snyman
1968 (2) SA 582
(A) at 588G
.”
The dictum is entirely consistent with the
constitutional position which was elucidated in
Osman
and Another v Attorney General, Transvaal
1998(2) SACR 493 (CC)
(1998 (4) SA
1224
;
1998 (11) BCLR 1362)
at para
[22]
and
S v Boesak
[2000] ZACC 25
;
2001
SACR 1
(CC)
(2001 (1) SA 912
,
2001 (1) BCLR 36)
at para
[24]
.”
Moseneke
R het in para [56] in
S v Thebus
2003 (2) ZACC 12
;
2003 (10) BCLR 1100
(CC)
die
volgende gesê
:

There is no obligation. The fact that
he or she is not obliged to testify does not mean that no
consequences arise as a result.
If there is evidence that
requires a response and if no response is forthcoming, that is, if
the accused chooses to exercise his
or her right to remain silent in
the face of such evidence, the Court may, in the circumstances, be
justified in concluding that
the evidence is sufficient, in the
absence of an explanation, to prove the guilt of the accused.
This will of course depend
on the quality of the evidence and weight
given to that evidence by the Court.”
Die
beskuldigde se weergawe in sy bekentenis en pleitverrigtinge
impliseer dat daar ʼn ander dader(s) op die toneel opgedaag
het
wat die aksie uitgevoer het wat klagte 2, die moord, omvat.  Hy
was nie bereid om vir die Hof te openbaar hoe dit moontlik
was dat
ander dader(s) moontlik Anene kon bygekom het in omstandighede waar
hy nie daarvan sou kennis dra nie.  Die beskuldigde
het nie die
Hof in sy vertroue geneem en presies verduidelik hoe lank hy en Anene
saamgestap het, alleen op die perseel was en
die tydsverloop vandat
hulle gevry het totdat hy van die toneel weggehardloop het nie.
Beskuldigde het nie die Hof in sy
vertroue geneem oor hoe hy die
oorledene gepenetreer het nie. Hy kon ook verduidelik het presies
waar hy Anene aangerand en verkrag
het ten einde die sterk
omstandigheidsgetuienis te weerlê wat daarop dui dat die
verkragting en moord wel op dieselfde plek
plaasgevind het.
Nog ʼn
groot vraagstuk is hoe het sy kep op die toneel gekom, want, soos
reeds genoem, is dit onmoontlik dat iemand anders dit
daar kon
geplant het.  Niemand kon vooraf geweet het van die impulsiewe
verkragtingsdaad wat hy op Anene sou uitvoer nie.
Dit is hoogs
onwaarskynlik dat dit blote toeval was dat sy pet by die toneel
gevind was in die kort tydsbestek.  Hierdie aspekte
is van
wesenlike belang, veral indien in ag geneem word dat die verkragting
en moord in ʼn venstertydperk van 30 minute plaasgevind
het en sy
erkende bedrywighede met Anene ʼn aansienlike deel van daardie
tyd moes geneem het.
Volgens
die beskuldigde se weergawe, moet voorsiening gemaak word vir looptyd
na die toneel, tyd vir hulle vryery en die verkragting.
Op sy
weergawe in sy bekentenis, bly daar dus baie min tyd oor vir die
pleging van die moord as ʼn aparte insident met ander

deelnemers.  Dit is hoogs onwaarskynlik dat iemand anders die
verminkingsdaad gepleeg het in die kort tydsbestek.
Dit
is duidelik dat die beskuldigde nie die Hof in sy vertroue wou neem
oor dade wat op die oorledene uitgevoer is met ʼn voorwerp,

anders as die manlike geslagsdeel, nie.
Terwyl
hy leuenagtige inligting aan Leonard, Scheepers, sy meisie Elzine
Fortuin en sersant Olivier oor die eienaarskap van sy kep
asook in sy
verklaring aan die polisie op 4 Februarie 2013 gegee het, waarom moet
die Hof sy ontkenning dat hy Anene vermoor het,
aanvaar? Die
omstandigheidsgetuienis en beskuldigde se bekentenis toon aan dat hy
inderdaad die persoon is wie die meeste voordeel
sou trek uit die
dood en die verminking van die vaginale area van die oorledene.
Hy sou immers nie verbind wou word met DNA
in die vorm van semen nie
of wou hê dat sy moes lewe en hom van verkragting moet
beskuldig nie.
Artikel
209 van Wet 51 van 1977 bepaal dat:

ʼn Beskuldigde kan aan ʼn
misdryf skuldig bevind word op die enkele bewys van ʼn bekentenis
deur daardie beskuldigde
dat hy die betrokke misdryf gepleeg het,
indien bedoelde bekentenis in ʼn wesenlike opsig bevestig word
of, waar die bekentenis
nie so bevestig word nie, indien dit deur
ander getuienis as bedoelde bekentenis bewys word dat die misdryf
inderdaad gepleeg is.

Daar moet dus
aan een van die twee vereistes voldoen word voordat die Hof die
beskuldigde op grond van die bekentenis skuldig kan
bevind, naamlik:
(i)
Bevestiging van die bekentenis in ʼn weselike opsig; of
(ii) Bewys deur middel van ander
getuienis, buite die bekentenis, dat die misdaad gepleeg is.
Die Hof
is tevrede dat daar wesenlike bevestiging vir die beskuldigde se
bekentenis gevind word in die sterk omstandigheidsgetuienis.

Die beskuldigde het tydens pleitverrigtinge erken dat hy die
oorledene verkrag het.  Die oorledene is op ʼn grusame wyse

aangerand.  Dit is bevestig dat penetrasie in haar vaginale area
wel plaasgevind het.  Die beskuldigde se pet is op die
toneel
gevind.  Die glas wat vroeër in die oorledene se hand
gesien was, is op die toneel gevind.  Die beskuldigde
is die
persoon wie laaste met die oorledene saam gesien was ongeveer 30
minute voordat sy in ʼn verminkte toestand gevind is.

Verder moet daarop ag geslaan word dat die forensiese getuienis wat
deur dr Quarrie aangebied is, wel ook die pleging van die misdaad

bewys.  Sy het getuig dat die oorledene se geslagsdele
gepenetreer is op sodanige wyse en met sodanige geweld dat die
skeiding
tussen haar geslagsdele en buikholte deurboor is.  Dit
voldoen aan die misdaadsomskrywing van “
verkragting

ingevolge artikel 3 van Wet 32 van 2007 waarop die beskuldigde
teregstaan.
In die
afwesigheid van ʼn verduideliking van die beskuldigde is daar
geen gevaar dat die bekentenis vals of onbetroubaar is
nie.  Die
Hof is dus tevrede dat daar wel voldoende getuienis is wat as stawing
dien vir beskuldigde se bekentenis.
Daar is geen rede voor die
Hof om die juistheid van die bekentenis te betwyfel nie.  Die
Hof is tevrede dat dit wat hy sê
wel waar is. (Sien
S
v Kumalo
1983 (3) SA 379
(A) op
383G-384A.)
Die
besluit om nie te getuig nie, is nie sonder risiko nie en hou gevolge
in vir die beskuldigde.  Die beskuldigde word deur
sterk
omstandigheidsgetuienis en sy bekentenis onlosmaakbaar met die
omstandighede rondom die oorledene se toestand toe sy gevind
is,
verbind.  Indien hy slegs die oorledene verkrag het en geen
aandadigheid aan die moord het nie, moes hy redelikerwys vorendag

gekom het om sy onskuld aan die moord te verduidelik.  Om stil
te bly onder sulke omstandighede, is verdoemend.  Die

beskuldigde kan nie van die Hof verwag om te spekuleer oor wat gebeur
het, terwyl die omstandigheidsgetuienis en sy bekentenis
hom
daadwerklik by die oorledene plaas minute voordat sy in ʼn
verminkte toestand gevind is nie.
Die
mosaïek van getuienis dui onteenseglik aan dat die beskuldigde
die persoon is wie die oorledene beseer het en daarna verkrag
het en
dat hy dus daadwerklik die laaste persoon by die oorledene minute
voordat sy by die perseel gevind was.  Die beskuldigde
was die
laaste persoon met wie die oorledene ongeskonde saam gesien was.
Volgens sy eie weergawe het hulle saamgestap, waarna
hy haar verkrag
het.
Die
objektiewe beeld van die bewese feite weerlê enige moontlikheid
dat die beskuldigde nie kennis sou dra van wat met die
oorledene sou
gebeur het nie. Hy is die enigste persoon wat die Hof kon bystaan en
vertel wat tussen hom en Anene gebeur het.
Hy is  die
enigste persoon wie die omstandighede waaronder hy vir Anene verkrag
het en agtergelaat het aan die Hof kon verduidelik.
Hy is die
enigste persoon wat die ware feite kon oordra.  Nieteenstaande
dit het hy besluit om nie die Hof in sy vertroue
te neem en te getuig
nie.
Die
Staat het ʼn sterk
prima facie
saak bewys wat onweerspreek gelaat is deur beskuldigde se versuim om
te getuig.  Sy versuim om sy weergawe onder eed aan te
bied,
regverdig ʼn ongunstige afleiding wat in die weegskaal geplaas
kan word as die Hof die besluit maak of sy skuld bo redelike
twyfel
bewys is. (Sien
S v Mavinini
2009 (1) SASV 523 (A) para [23];
S v
Boesak
(supra).)
Die Hof
is tevrede dat die totaliteit van die getuienis, gekoppel aan die
beskuldigde se bekentenis en stilswye, enige redelike
twyfel oor sy
skuld uitskakel.  Die beskuldigde erken dat hy die oorledene
verkrag het  Die vaginale verminking is veroorsaak
deur ʼn
handeling van penetrasie toegedien deur stompgeweld.  Met
verwysing na die mediese getuienis is die Hof oortuig
dat die
verkragting op die oorledene gepaard gegaan het met die toediening
van ernstige liggaamlike leed.  Die Hof is tevrede
dat die
beskuldigde hierdie verminkingsbeserings toegedien het.  Die Hof
is verder tevrede dat die beskuldigde moes voorsien
het dat die
toediening van so ʼn besering wel tot die dood van die oorledene
kon lei, maar nieteenstaande hom met so ʼn
gevolg versoen het.
Die Hof
is dus tevrede dat die Staat bo redelike twyfel bewys het dat die
oorledene inderdaad verkrag was.  Die hoofoorsaak
van dood was
as gevolg van die verminking van die vaginale area en die gevolge
daarvan  Die Hof is tevrede dat die enigste
redelike afleiding
uit die bewese feite is dat die beskuldigde die persoon is wie die
oorledene verkrag, sowel as vermoor, het.
Die Hof
is gevolglik tevrede dat die Staat wel daarin geslaag het om die
skuld van die beskuldigde bo redelike twyfel te bewys en
dat die
beskuldigde wel
SKULDIG IS AAN BEIDE
KLAGTES HOM TEN LASTE GELÊ
.
GOLIATH,
R