Mgobhozi v S [2004] ZAFSHC 49 (27 May 2004)

About SAFLII
Databases
Search
Terms of Use
RSS Feeds
South Africa: Free State High Court, Bloemfontein
SAFLII
>>
Databases
>>
South Africa: Free State High Court, Bloemfontein
>>
2004
>>
[2004] ZAFSHC 49
|

|

Mgobhozi v S [2004] ZAFSHC 49 (27 May 2004)

IN DIE
HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
(ORANJE-VRYSTAATSE
PROVINSIALE AFDELING)
Appèl
Nr. A294/2003
In
die saak tussen:
LUCAS
BHUQUMUZI MGOBHOZI
Appellant
en
DIE
STAAT
Respondent
___________________________________________________________
CORAM:
MALHERBE
R.P. et VAN COPPENHAGEN R.
___________________________________________________________
AANGEHOOR
OP:
24 MEI 2004
___________________________________________________________
UITSPRAAK
DEUR:
MALHERBE R.P.
___________________________________________________________
GELEWER
OP:
27 MEI 2004
___________________________________________________________
Appellant is ‘n 46-jarige eerste
oortreder wat in die Streekhof te Bethlehem skuldig bevind is aan
moord en gevonnis is tot 15 jaar
gevangenisstraf. Hierdie appèl is
gerig teen beide die skuldigbevinding en vonnis.
Die
oorledene is dood as gevolg van ‘n enkele steekwond aan die
linkerkant van die nek. Die lykskouingsverslag wat by ooreenkoms
ingehandig is as Bewysstuk “A” beskryf hierdie wond as
“
net
langs die gorrelpyp, 3 cm lank en 0,5 cm breed, skerp randte
,
pas in by meswond, traktus afwaarts en na binne ...... interne
carotis arterie 1 x 2 cm – oopgesny ..... massiewe bloeding ....
geen ander tekens van struweling nie ook nie “keer” beserings op
hande en arms nie.”
Appellant het onskuldig gepleit en sy
verweer is soos volg deur sy prokureur op rekord geplaas:
“....... on the day in question the deceased wanted to stab him
and in fact he was defending himself and he held the deceased’s
hand which was carrying the knife and in the struggle the deceased
was injured.”
Dit is gemeensaak dat die Staatsgetuie Nora Zuma voor
die voorval ‘n saamleef-verhouding met appellant gehad het. Sy
getuig dat
die verhouding ongeveer 4 maande voor die voorval beëindig
is en dat sy ten tyde van die voorval ‘n saamleef-verhouding met
die
oorledene gehad het. Appellant daarenteen, getuig dat sy
verhouding met Nora ten tyde van die voorval nog steeds bestaan het.
Appellant betwis nie dat hy die betrokke môre by Nora
se huis opgedaag het terwyl sy nie daar was nie. Hy getuig dat hy
die oorledene
en nog ‘n manspersoon in die huis aangetref het.
(Dit is gemeensaak dat hierdie ander persoon die oorledene se broer,
Elias, is.)
Elias getuig dat appellant vir oorledene eerstens met ‘n
baksteen raakgegooi het, daarna ‘n mes uitgehaal het en oorledene
daarmee
in die nek gesteek het. Appellant se weergawe is dat hy
gladnie ‘n mes by hom gehad het nie; dat appellant hom met ‘n mes
in
die regterhand genader het en gepoog het om hom daarmee te steek;
dat hy oorledene se regterhand vasgegryp het en dat hulle oor die
besit van die mes gestoei het. Elias het ‘n baksteen na hom gegooi
maar oorledene daarmee getref. Hy vervolg soos volg in sy
hoofgetuienis:
“
The
gentleman then hit me with the brick on my waist. Whilst I was still
struggling with this guy, he then hit me with a clenched
fist.
I left the gentleman that we grabbed each other with and then
concentrated on the one who have been hitting me with a clenched fist
and the brick. He was pushing me into the bedroom. I grabbed the
other gentleman, we grabbed each other and the other one who had
a
knife, when he tried to come to me, the knife then fell onto the
ground. I put my foot on that knife, he tried to grab the knife,
I
picked it up. The gentleman, when he saw the knife in my possession,
he ran away. At that stage I got the opportunity to run away,
and
outside that is when I realised that my hands were full of blood.
MR
MOSELANE
: And did you see whether the
deceased was injured at that time? -- - No, I did not.
And what happened to the knife which you picked from the floor? --- I
left that knife there with the two bricks.
Then after
you left the knife, where did you go to? --- I ran away.
Why did
you ran away? --- I was under the impression that the wife would come
again with other people to come and kill me there in
the house since
I already found two people in the house who tried to kill me.
Sir, at the time you were struggling with the
deceased for the knife, did you stab the deceased with the knife? ---
I did not see
when he sustained the injury. The only thing that
happened there that I saw was whilst we were struggling for that
knife.
Then how did the deceased got injured? --- I do not know.”
Die buurvrou van die huis waar die voorval plaasgevind
het, Augustina Mofokeng, wat deur die Landdros as ‘n uitstekende
getuie beskryf
word, getuig dat sy die betrokke oggend gesien het dat
appellant Nora se huis verlaat met ‘n mes in sy hand en dat hy die
mes met
‘n stuk toiletpapier skoonmaak. Sy was ongeveer 7 meter
van appellant af toe sy hierdie waarneming maak.
Die Landdros het beide Elias en Augustina se weergawes
aanvaar. Hy het appellant se weergawe as “’n klomp snert”
verwerp, veral
omdat appellant se demonstrasie van hoe oorledene
beseer is, nie versoenbaar is met die lykskouingsbevindings nie wat
hierbo aangehaal
is. Ek kan nie met hierdie bevinding fout vind nie.
Die appèl teen die skuldigbevinding kan derhalwe nie slaag nie.
Die opgelegde vonnis is die voorgeskrewe minimum vonnis
ingevolge artikel 51(2)(a) van die Strafregwysigingswet (Wet Nr.105
van 1997).
Ek kan ook geen fout vind met die Landdros se bevinding
dat hier geen wesenlike en dwingende omstandighede bestaan wat die
oplegging
van ‘n mindere vonnis regverdig nie. Die getuienis
regverdig die Landdros se bevinding dat appellant
“met direkte opset opgeree het omdat hy ongelukkig was met die
feit dat hierdie vorige meisie van hom ‘n nuwe man in haar lewe
ontvang het.”
Net
voor hierdie passasie sê die Landdros dat hy oortuig is
“dat hierdie ‘n beplande moord was.”
Indien hy met hierdie bevinding bedoel het dat die moord
“beplan of met voorbedagte rade gepleeg is”
soos
bedoel in Deel 1 van Bylae 2 van die Strafregwysigingswet (
supra
)
moes hy ingevolge artikel 52(1) die verrigtinge gestaak het en die
beskuldigde vir vonnis verwys het na die Hooggeregshof.
Nieteenstaande
sy aangehaalde woordgebruik, het hy klaarblyklik
geoordeel dat Deel 2 van Bylae 2 van toepassing is en het hy
voortgegaan om appellant
te vonnis ingevolge artikel 51(2)(a) van die
Wet. Moontlik is appellant gelukkig. Dit is egter nie nodig om
verder hieroor te bespiegel
nie en kan die aangeleentheid afgehandel
word.
Gevolglik
misluk die appèl en word beide die skuldigbevinding en vonnis
bekragtig.
____________________
J.P. MALHERBE R.P.
EK STEM SAAM
__________________________
G. VAN COPPENHAGEN R
Namens
Appellant:
Adv.
H.C. Edeling
i.o.v.
Regshulpraad
Bloemfontein
Namens
Respondent:
Adv.
N.J. Keulder
i.o.v.
Direkteur:
Openbare Vervolgings
Bloemfontein
/scd