Sesihe v S [2004] ZAFSHC 41 (20 May 2004)

About SAFLII
Databases
Search
Terms of Use
RSS Feeds
South Africa: Free State High Court, Bloemfontein
SAFLII
>>
Databases
>>
South Africa: Free State High Court, Bloemfontein
>>
2004
>>
[2004] ZAFSHC 41
|

|

Sesihe v S [2004] ZAFSHC 41 (20 May 2004)

IN DIE
HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
(ORANJE-VRYSTAATSE
PROVINSIALE AFDELING)
Appèl
Nr. 466/2002
In
die appèl tussen:
GODFREY
SESIHE
Appellant
en
DIE
STAAT
Respondent
___________________________________________________________
CORAM:
LOMBARD
R
et
VAN ZYL Wnd.R.
___________________________________________________________
AANGEHOOR
OP:
17 MEI 2004
___________________________________________________________
UITSPRAAK
DEUR:
LOMBARD R
___________________________________________________________
GELEWER
OP:
20 MEI 2004
___________________________________________________________
Die appellant het as beskuldigde 2 saam met beskuldigde
1 in die Landdroshof op ‘n klagte van huisbraak met die opset om te
steel
en diefstal tereggestaan. Desondanks sy pleit van onskuldig,
is hy egter skuldig bevind soos aangekla – beskuldigde 1 is
vrygespreek.
Nadat appellant sy vorige veroordelings erken het, het
die verhoorlanddros hom ingevolge die bepalings van artikel 116(1)(b)
van
die Strafproseswet na die Streekhof vir vonnisoplegging verwys.
Aangesien die Streeklanddros
ex
facie
die oorkonde
nie in staat was om die skuldigbevinding behoorlik te oorweeg nie is
die verhoorhof se redes, met verwysing na spesifieke
aspekte,
versoek. Die verhoorlanddros het daarna volledige redes verskaf
(Bewysstuk “B” p.31-40).
Na
oorweging van die verhoorlanddros se redes het die Streeklanddros die
appellant tot sewe jaar gevangenisstraf gevonnis. Hy het
‘n
kennisgewing van appèl persoonlik geliasseer waarin hy slegs teen
die skuldigbevinding in hoër beroep kom.
Mnr. Merabe, wie namens die appellant in opdrag van die
Regshulpraad opgetree het, het in sy betoogshoofde die
skuldigbevinding op
verskeie gronde aangeveg, maar het tydens
argument toegegee dat hy nie daarmee met enige oortuiging en/of
verantwoordelikheid kan
volhard nie – ‘n toegewing en benadering
waarmee akkoord gegaan word.
Vanweë bogemelde toegewing is ek nie van voornemens om
die getuienis hierin te herhaal nie – die verhoorhof het dit baie
volledig
en korrek opgesom. Daar word slegs met die volgende
volstaan.
Dit
is gemeensaak dat:
(i) Gedurende die aand/nag van 19 November 2001 by die
winkel, Sentrale Handelaar, te Dealesville ingebreek en goedere ter
waarde
van ongeveer R4 162,00 gesteel was (Aanhangsel “A” tot die
klagstaat – onder die goedere was sigarette en tabak);
(ii) Appellant die volgende oggend tabak aan ene Motsumi
verkoop het;
(iii) Inspekeur Merahe die volgende oggend 2 stelle
voetspore in die onmiddellike omgewing van die venster, waar
ingebreek was, opgemerk
het – hierdie spore het in die rigting van
die venster en weer terug tot by die pad beweeg – die grond was
nat;
(iv) Met sy besoek aan appellant se woning die volgende
oggend het hy (Merahe) ‘n paar wit en swart tekkies, met modder
aan, daar
aangetref – die spore het ooreengestem met dié op die
toneel – hy het daarop beslag gelê en toe hy daarmee op die toneel
van
die inbraak aankom het die Hondemeester alreeds die gipsafdrukke
van die spore wat daar was, geneem.
(v) Inspekteur Fourie is verbonde aan die
Hondemeester-eenheid in Bloemfontein en ‘n deskundige ten aansien
van die lig van spore.
Hy het die toneel op 20 November 2002 besoek
op welke stadium voetspore aan hom uitgewys was – hy het dit vanaf
die winkel in
die rigting waarvandaan dit gekom het gevolg en ‘n
geskikte voetspoor geïdentifiseer en met behulp van gips gelig –
die gipsgietsel
is as Bewysstuk 1 ingehandig. Op 23 Januarie 2003,
d.w.s. ongeveer twee maande later is dieselfde gipsgietsel of
gipsafdruk en skoene
aan hom deur die polisie oorhandig om te
vergelyk. Hy was van oordeel dat die linkerskoen (tekkie) met die
gipsafdruk wat hy op
20 November 2002 gelig het ooreenstem – die
linkerskoen is as Bewysstuk 2 ingehandig. Fotografiese afdrukke van
die gipsafdruk
en skoen, Bewysstuk 2, is laat maak om met mekaar te
vergelyk – daar was drie punte van ooreenstemming vasgestel te wete
die afloop
van die knoppies op die voorste gedeelte van die skoen.
Sodanige punte beskou hy as uitstaande kenmerke aangesien slegs een
uitstaande
kenmerk “voldoende is om die identifikasie sonder twyfel
te bewys” was hy van oordeel dat die skoen, Bewysstuk 2, die spoor
gemaak
het soos per Bewysstuk 1 (die gipsafdruk).
(vi) Alhoewel die appellant toegegee het dat Bewysstuk 2
sy skoen is, kon hy nie verduidelik hoe daardie spore op die toneel
die volgende
oggend aangetref was nie, behalwe om te volhard dat “die
ondersoekbeampte vat my skoene en maak spore by die plek waar dit
gebreek
was”. ‘n Verduideliking wat klaarblyklik vals was.
Dit is gemeensaak dat die verhoorhof
op slegs omstandigheidsgetuienis aangewese was en die beginsels wat
by die oorweging van sodanige
getuienis geld, is onlangs weer deur
Eksteen AR in
S v
NTSELE
1998
(2) SASV 178 (HHA) op 182d-h
as volg uiteengesit:
“
Ons reg vereis insgelyks nie dat ‘n hof slegs
op absolute sekerheid sal handel nie, maar wel op geregverdigde en
redelike oortuigings
– niks meer en niks minder nie (
S
v Reddy and Others
1996 (2) SASV 1
(a) op 9d-e). Voorts, wanneer ‘n hof met omstandigheidsgetuienis
werk, soos in die onderhawige geval, moet die
hof nie elke brokkie
getuienis afsonderlik betrag om te besluit hoeveel gewig daaraan
geheg moet word nie. Dit is die kumulatiewe
indruk wat al die
brokkies tesame het wat oorweeg moet word om te besluit of die
aangeklaagde se skuld bo redelike twyfel bewys is
(
R
v De Villiers
1944 AD 493
op
508-9). Dit is inderdaad wat die Verhoorhof in hierdie geval gedoen
het. Die Hof was terdeë bewus van die gevare wat aan die
uitkenning
van die appellant inherent was en dat hierdie getuienis,
alleenstaande, miskien nie genoeg sou wees om hom skuldig te
bevind
nie. Maar waar dit gesien word saam met die appellant se
vingerafdruk op die rowers se motor wat daardie middag op die toneel
van die roof was, en waarmee die rowers gevlug het, asook die
onbevredigende en leuenagtige getuienis van die appellant, rus die
afleiding van skuld so swaar soos ‘n meulsteen op die appellant.
Dit was die gevolgtrekking waartoe die Verhoorhof gekom het.
Dit is
‘n feitebevinding waartoe die Hof gekom het. Geen mistasting kan
aangewys word by die Hof se redenasie om tot hierdie
bevinding te kom
nie. Dit kan myns insiens nie gesê word dat ‘n redelike hof nie
tot so ‘n bevinding kon gekom het nie of dat
dit klaarblyklik
verkeerd is nie. Gevolglik is hierdie Hof van Appèl nie geregtig om
daarmee in te meng nie. (
R v
Dhlumayo
1948 (2) SA 677
(A) op
695-9,
S v Hadebe and Others
1997 (2) SASV 641 (A) op 645e-f).”
In
die onderhawige geval het mnr. Merabe toegegee dat daar geen
mistasting in die verhoorhof se redenasie om tot sy bevinding te
raak,
aangetoon is nie. Hierdie Hof is gevolglik nie geregtig om
daarmee in te meng nie.
Daar
is geen appèl teen die vonnis nie.
Die
appèl teen die skuldigbevinding word gevolglik van die hand gewys.
Die skuldigbevinding en vonnis word bekragtig.
_________________
D.J.
LOMBARD, R
EK STEM SAAM
___________________
C. VAN ZYL, Wnd.R.
Namens
Appellant:
Adv.
M.J. Merabe
i.o.v.
Regshulpraad
Namens
Respondent:
Adv.
D.W. Bontes
i.o.v.
Direkteur:
Openbare Vervolgings
/scd