Naude v Benjamin and Others (1951/2004) [2005] ZAFSHC 97 (25 August 2005)

62 Reportability

Brief Summary

Custody — Best interests of the child — Application for custody of minor child — Applicant, the biological father, seeking return of child from respondents — Respondents asserting that child's best interests are served by remaining in their custody — Court's determination of custody based on the paramountcy of the child's welfare as established in South African law — Holding that the biological relationship does not automatically confer custody rights, and the best interests of the child must prevail in custody disputes.

About SAFLII
Databases
Search
Terms of Use
RSS Feeds
South Africa: Free State High Court, Bloemfontein
SAFLII
>>
Databases
>>
South Africa: Free State High Court, Bloemfontein
>>
2005
>>
[2005] ZAFSHC 97
|

|

Naude v Benjamin and Others (1951/2004) [2005] ZAFSHC 97 (25 August 2005)

IN DIE
HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA
(ORANJE VRYSTAATSE
PROVINSIALE AFDELING)
Saak nr: 1951/2004
In
die saak tussen:
PETRUS
JACOB NAUDE
Applikant/Eiser
en
HENDRIK
BENJAMIN
1ste
Resondent/1ste Verweerder
VAN
HUYSSTEEN
HENDRIKA
CORNELIA
2de Respondent/2de Verweerder
VAN
HUYSSTEEN
_____________________________________________________
UITSPRAAK:
VAN
COPPENHAGEN R
AANGEHOOR OP:
21
tot 25 FEBRUARIE 2005 &
21 tot 23 JUNIE 2005
GELEWER OP:
25 AUGUSTUS 2005
[1] In die aansoek, wat
op
22 Junie 2004 uitgereik en op 23 Junie 2004 aan die respondent
beteken was vra applikant in effek
(a) dat sy seun, André
Naude gebore 24 Oktober 2001 wat in respondente se bewaring is aan
hom oorhandig word en
(b) dat
respondente die koste van die aansoek betaal.
Die aansoek van
app
likant
beslaan ‘n lywige 77 bladsye waarop respondente met ‘n ewe lywige
151 bladsye opponering geantwoord het.
In
hul opponerende verklaring doen respondente aan die hand dat dit in
die beste belang van die seuntjie, André Naude sal wees om
in hulle
bewaring te bly en gevolglik dat die aansoek afgewys sal word met
koste.
Respondente
voer aan dat dit in die beste belang van die jonge André sal wees om
in hul bewaring geplaas te word en doen dan ook
aansoek vir ‘n
bevel met sondanige bepalings.
[2] Op 24 Junie 2004, die
datum waarop die aansoek aanvanklik geplaas was, was dit by
ooreenkoms uitgestel tot 29 Julie 2004 en verdere
bevele betreffende
die indiening van opponerende en respliserende stukke gemaak.
Op 29
Julie 2004 het ek, vanweë die verskeie feitlike geskille wat nie
bloot op beëdigde verklaring kon bygelê word nie (vergelyk
ADMINISTRATEUR
TRANSVAAL v THELETSANE & OTHERS
1992 (2) SA 192
AA 197) en die belange van ‘n minderjarige
pertinent ter sprake was, ingevolge die diskresie aan my verleen in
hofreël 6(5)(g),
die aansoek vir verhoor verwys en gelas dat die
steunende verklaring en stukke as dagvaarding en die opponerende
stukke as verweerskrif
geag sal word.
Tussentydse bewaring van
die seuntjie, met deels omskrewe toegangsregte aan applikant, was aan
die respondente toegesê.
‘n Lasgewing om ‘n
regspraktisyn, soos bedoel in artikel 28(1)(h) van die Grondwet, Nr.
108 van 1996, om vir die minderjarige
in die verrigtinge te
verteenwoordig, was ook gemaak.
[3] In
die verhoor wat in aanvang geneem op 21 Februarie 2005 het Advokaat
Reinders vir applikant en Advokaat Van Niekerk vir respondent
verskyn.
Advokaat H. Murray,
bygestaan deur die Staatsprokureur, Bloemfontein het ingevolge my
lasgewing vir die minderjarige verskyn. My
waardering vir hul
dienste word ongekwalifiseerd geboekstaaf.
[4] Die
posisie van ‘n kind in die Suid Afrikaanse Reg het sedert Romeinse
en Germaanse tye dramaties verander. Die belangrikste
en
ingrypendste verandering is dat, anders as in die Romeinse Reg, die
Suid Afrikaanse Reg nie langer die ongekwalifiseerde gesag
van die
ouer oor die kind erken nie; in die Suid Afrikaanse reg is die
Hoërhof die oppergesag en oppervoog van alle minderjariges
binne die
betrokke hof se jurisdiksie-gebied (vergelyk
CALITZ
v CALITZ
1939 AD 56
te 63).
In die uitoefening van
daardie voogdyskap is mettertyd die beginsel dat die belange van die
kind vooropgestel word, neergelê.
In
FLETCHER
v FLETCHER
1948(1) SA 135 AA 134 verwoord Centlivres AR (soos hy toe nog was)
dié beginsel:
“
For
if, as Fe
etham
A.J.A., said in Cook’s case, the children’s interest must
undoubtedly be the main consideration, it should follow that when
it
is clear that, in the interests of the children themselves, their
custody should be awarded to the guilty party, such interests
must
override the fact that the other party was the innocent party.”
In sy
minderheids-uitspraak in voormelde gewysde beklemtoon Schreiner AR,
telkens die belange van die minderjarige kind en word dit
as volg op
bladsy 145 verwoord:
“
The
language used in some of the cases referred to in Cook’s case had
suggested that in each case the factors of fatherhood, innocence
and
welfare of the children ought to be weighed, the one against the
other, although they are so essentially different and unrelated
as to
make this process of balancing really impracticable. This difficulty
could be avoided and the paramountcy of the welfare of
the children
be given effect most satisfactorily by holding that “questions of
fatherhood or innocence come into account only when
it is not clear
what is the best for the children”; or, as Greenberg, J.P., put it
elsewhere in his judgment,
“
if
the interests of a child or children will clearly be served better by
its being in the custody of one spouse, then custody will
be given to
that spouse even though the other spouse is both the father and the
innocent party.”
“
The word
“clearly” I understand to mean, simply by a balance of
probabilities such as normaly
suffices
to discharge an
onus
in a civil suit. I have perused these passages carefully and they
seem to me to be give no greater effect to the predominance of
the
welfare of the children than is inherent in a language of Cook’s
case and the cases cited therein, while they provide a better
form of
guidance than expressions that suggest a mere balancing of one factor
against another or others.”
[5] Konstant
en eksplisiet is Howie AR (soos hy toe nog was) se uitspraak in
B
v S
1995(3) SA 571 A, te 581 A-D, waarin hy met goedkeuring aanhaal uit
Re
KD (
minor
)
(
ward:
termination of access
)
(1988) 1 ALL ER 577
(HL) te 588 g- j:
“
Parenthood, in
most civilised societies, is generally conceived of as conferring on
parents the exclusive privilege of ordering, whithin
the family, the
upbringing of children of tender age, with all that that entails.
That is a privilege which, if interfered without
authority, would be
protected by Courts, but it is a privilege circumscribed by many
limitations imposed both by the general law
and, when the
circumstances demand, by the court or by the authorities on whom the
Legislature has imposed the duty of supervising
the welfare of
children and young persons. When the jurisdiction of the court is
invoked for the protection of the child the parental
privileges do
not terminate. They do, however, become immediately subservient to
the paramount consideration which the court has
always in mind, that
is to say the welfare of the child. That is the basis of the
decision of your Lodship’s House in
F
v C
and I see nothing in
R
v UK
which
contradicts or casts any doubt on that decision or which calls now
for any reappraisal of it by your Lordships. In particular,
the
description of those familial rights and privileges enjoyed by
parents in relation to their children as “fundamental” or
“basic”
does nothing, in my judgment, to clarify either the nature or the
extent of the concept which it is sought to describe.”
[6] Indien
daar enige twyfel sou bestaan oor die beginsel wat moet geld wanneer
‘n kind (‘n persoon onder 18 jaar, vergelyk artikel
28(3) van Die
Grondwet, Wet Nr. 108 van 1996) geraak word, is die bepalings van
artikel 28 (2) van die Grondwet, myns insiens deurslaggewend.
Die
subartikel bepaal naamlik:
“
(2) ‘n
Kind se beste belang is van deurslaggewende belang in elke
aangeleentheid wat die kind raa
k.”
[7] In
voormelde uitspraak, tewete
B
v S
1995 (3) SA 571
A te 580 C – E het Howie AR ook met ‘n ouer se
aanspraak op “reg tot bewaring” tot ‘n kind gehandel met
instemmende verwysing
na
A
v C
1985 FLR 445
(CA) te 455 E – H as volg:
“
The judge
a
quo
took the point at an early stage in the judgment, when he came to
deal with the law, that it was a mistake to talk, in relation to
access, in terms of rights, and he was undoubtedly, in my judgment,
correct in what he said. The word “rights” is a highly confusing
word which leads to a great deal of trouble if it is use to loosely,
particularly when it is used loosely in a court of law. So
far as
access to a child is concerned, there are no rights in the sense in
which lawyers understand the word. It is a matter to
decide always
entirely on the footing of the best interest of a child, either by an
agreement between the parties or by the court
if there is no
agreement. The first and paramount consideration (is) the welfare of
a child, bearing in mind, of course, the wishes
and feelings and so
on of the respective parents and other people concerned with the
child, but always bearing in mind that their
decision must rest in
terms of the best interest of the child, having taking all these
other factors into account.”
Howie
AR konkludeer dan ook te bladsy 581 I – 582 B:
“
The
dicta
in these cases are clear and persuasive. They show that no parental
right, privilege or claim as regards access will have substance
or
meaning if access will be inimical to the child’s welfare. Only if
access is in the best interest can access be granted. The
child’s
welfare is thus the central, constant factor in every instance. On
that, access is wholly dependent. It is thus the child’s
right to
have access, or to be spared access that determines whether contact
with a non-custodian parent will be granted. Essentially,
therefore,
if one is to speak of an inherent entitlement at all, it is that of a
child, not the parent.”
[8] Hierdie
verrigtinge handel oor die bewaring van André Naude, ‘n seuntjie
wat op die datum waarop hierdie uitspraak gelewer
word maar slegs 3
jaar en etlike maande oud is.
My
opdrag, ingevolge die Grondwet, is om die seuntjie se “beste
belange” prioriteit te verleen by oorweging van die feite en
in my
beslissing daaraan beslag te gee.
[9] Applikant se
standpunt is en so was dit ook namens hom aangevoer is onomwonde;
omdat hy die biologiese vader van André is, is
hy, ongeag, geregtig
op die bewaring van André.
Die
vertrekpunt is, soos uit die aanhaling uit
B
v S
supra
met verwysing na
Re
K.B., misplaas; die regte of belange van die biologiese ouer,
trouens enigeen, wat betref ‘n kind is ondergeskik aan die
oorheersende
oorweging naamlik die beste belang van die kind.
Hurt
R het in
P
AND ANOTHER v P AND ANOTHER
2002 (6) SA 105
NPD met ‘n standpunt soortgelyk aan dié van
applikant as volg gehandel, te 107 H – 108 A:
“
Now I have seen fit to quote this
section which is already well known and widely applied in our law
because it seems to me from the
evidence which has been adduced
before me that at least the second defendant in this case is
labouring under a basic and, to me,
alarming misconception about her
position as the biological mother of the child, Georgina Pollastri.
First the aspect
which emerges from the Constitution is that it is the child’s
rights which are defined and not those of the parents.
In law the
existence of a right is tantamount to the creation on the part of
another of a duty to fulfil that right. Guardianship
and custody
should not be viewed as rights vesting in the parent, but as duties
imposed upon the parent. The section in the Constitution
(and the
common law, for many years) has required those duties to be exercised
in the interests of the child. In considering what
is the best
interest of the child, the courts have, since Roman times, regarded
the biological bond between the child and its parents
as almost
sacrosanct only to be disrupted or affected by the intervention of
the Court in its capacity as the upper guardian where
the interests
of the child, and not those of the parents, so dictate,”
[10] Die
agtergond tot hierdie verrigtinge, wat tragies soos dit is, is bondig
die volgende:
Applikant,
Petrus Jacob Naude, gebore 14 Februarie 1975 het vir Linda van
Huyssteen, gebore 1 Oktober 1981 die aangenome dogter van
Johanna
Francis van Huyssteen, die suster van Hendrik Benjamin van Huyssteen,
die eerste respondent, ontmoet terwyl sy as skooldogter
gedurende ‘n
skoolvakansie in Lindley gaan kuier het. Hierdie verhouding het tot
‘n romanse en uiteindelik ‘n huwelik op 18
Februarie 2001 gely.
Applikant se werksrekord
op daardie stadium en direk na die huwelik was nie voorbeeldig nie;
trouens oneerlikheid en laksheid het
tot ontslag en degradering in sy
werk aanleiding gegee. Onverantwoordelike finansiële optrede het
ook tot gevolg gehad dat van
die egpaar se goedere op beslag gelê
was en in eksekusie verkoop was. Linda het ook, om fondse te bekom,
leuens aan haar moeder
vertel.
In en onder voormelde
omstandighede is André Naude, (André) ‘n seuntjie, vir die egpaar
op 24 Oktober 2001 gebore.
Die
egpaar se huwelik was egter in chaos, en verbale gevegte was skynbaar
aan die orde van die dag – tot so ‘n mate dat die predikant
wat
André sou doop geweier het om dit te doen nadat hy die woordelikse
uitval tussen die egpaar ervaar het.
Egskeiding
was bespreek en oorweeg, en sou op waarskynlikhede volg as Linda nie
op 13 Junie 2002 in ‘n motorongeluk verongeluk het
nie.
André se toekoms was na
Linda se begrafnis te Lindley tydens ‘n “familie-vergadering”
en voorafgaande gesprekke tussen applikant,
sy skoonmoeder, sy ouers
en ene Koos van der Merwe, Linda se stiefvader asook die predikant
van Lindley bespreek. Dit was besluit
dat André, weens applikant se
totale onbekwaamheid om na André om te sien, met instemming van 1ste
en 2de respondente in hulle
bewaring geplaas sou word. André was
dan ook op 23 Junie 2002 in pleegsorg by die 1ste en 2de respondente
geplaas.
André se fisiese en
psigiese toestand met oorhandiging aan respondente was kommerwekkend.
Sy immuunstelsel was verswak, hy was
ondervoed en het mediese
behandeling behoef. Hy het angsaanvalle, veral snags beleef en was
verward. Hierdie probleme was deur
respondente aangespreek deur
mediese hulp te vekry, en hom geborgenheid en liefde, asook
koestering asof hy hulle eie was, te gee.
Tot
Junie 2003, dit wil sê, vir bykans ‘n volle jaar, het applikant
slegs eenmaal telefoniese navraag oor André gedoen. Hy het
geen
finansiële of enige bydrae
in
natura
tot André se welsyn gemaak nie en nog minder enige poging aangewend
om met hom te bind.
In
Junie 2003 het applikant se ouers kinderhofverrigtinge aanhangig
gemaak waarin hulle, dit is die paterne grootouers, die bewaring
van
André gevorder het. Applikant het vir die eerste keer sedert Junie
2002 vir André gesien.
Applikant
self het
nie
versoek dat André in sy bewaring geplaas word op daardie stadium
nie.
Die
paterne grootouers se aansoek om met die bewaring van André beklee
te word is egter laat vaar. Die waarskynlikhede is oorweldigend
dat
hul besef het dat die respondente as pleegouers hulle uitstekend van
hul taak gekwyt het, en dat hulle aansoek nie suksesvol
sou wees nie.
Tydens
‘n paneelbespreking in September 2003, met onder andere applikant
se ouers en maatskaplike werkers was gerapporteer dat
applikant
skynbaar nie in André belangstel nie. Die reaksie hierop was ‘n
driedaagse besoek deur applikant aan Lindley waartydens
hy André
slegs ‘n enkele maal besoek en gesien het.
‘n Verdere
paneelbespreking in November 2003 waartydens applikant se
teenwoordigheid verlang was het ‘n enkele besoek aan André
deur
applikant tot gevolg gehad, en net so ook tydens die voortsetting van
die kinderhofverrigtinge in Januarie 2004 en dit terwyl
die
geleentheid voorgedoen het dat applikant André meer dikwels kon
sien.
Applikant het, nadat ‘n
“binding” gereël was te Lindley vir 3 weke besoek. Applikant
het André slegs besoek tydens die geskeduleerde
sessies en dit
terwyl hy vir langer as ‘n week nog in Lindley teenwoordig was
waartydens hy geen moeite gedoen het om André te
besoek nie.
Applikant se laaste
besoeke aan André was in Junie en Julie 2004 en daarna weer in
Februarie 2005. Vanaf laasgenoemde datum tot
en met Junie 2005, het
applikant geen kontak hoegenaamd met André, direk of indirek gehad
nie.
[11] Dit was algemeen
aanvaar, in so ook was die oorweldigende getuienis dat respondente
hulle uitermate goed gekwyt het van hulle
taak as toesigouers. Die
oorweldigende getuienis is trouens dat André hulle vanweë hulle
toewyding, versorging en koestering as
sy eie ouers en dus as primêre
versorgers ervaar en sien. Hy, André, is deel van wat allerweë as
‘n gelukkige huisgesin beskryf
kan word.
[12] Evaluasie van alle
omstandighede deur Professor Swanepoel, ‘n voorligting- en
opvoedkundige sielkundige en Dr. A. Weyers, ‘n
kliniese
sielkundige, die enigste deskundiges wat getuig het en wat hulle
evaluasie geskoei het op die basis dat die beste belang
van die kind
gedien moet word, was dat André in die sorg van respondente geplaas
moet word.
Prof.
Swanepoel sluit haar aanvullende en finale verslag af:
“
1. Die
ondergetekende is daarvan oortuig
,
dat dit nie in belang van André kan wees om nou uit die sorg van die
Van Huyssteen gesin verwyder te word en in sy biologiese vader
se
sorg geplaas te word nie. Hoewel daar toegegee word dat biologiese
of genetiese bande belangrik is in enige mens se lewe, is
dit alleen
belangrik indien die persoon bewus is van sodanige verbinding en dat
‘n gebrek daaraan ‘n verlies in die persoon se
lewe impliseer.
Die feit van hierdie saak is egter, André
weet
nie dat Mnr. Naude sy biologiese pa is nie, vir hom is daar slegs
een pa, naamlik Mnr. Van Huyssteen. Hy ken slegs een gesin, naamlik
die Van Huyssteen gesin.
Die verwydering
van die enigste basis van sekuriteit wat hy sedert sy geboorte KEN
is krimineel en grens aan emosionele mishandeling
en op geen
opvoedkundige en sielkundige beginsels regverdigbaar nie. Indien
daar werklik in die beste belange van André opgetree
word sal hy by
die enigste gesin wat hy ken en liefhet gelaat word om optimaal te
kan ontwikkel in die mens wat hy kan word.”
Dr.
Weyers se finale gevolgtrekking en aantekening lees:
“
5.1 Die
taak om ‘n aanbeveling te maak met betrekking tot toesig en
bewaring blyk in hierdie geval uiters gekompliseerd te wees.
5.2 Aan
die een kant sit ons met ‘n biologiese vader wat ‘n problamatiese
geskiedenis het, min of geen moeite gedoen het om kontant
met sy kind
te maak nie, geen finansiële bydrae maak nie, nie sy beloftes nakom
nie, finansiële probleme ondervind en homself in
‘n relatiewe nuwe
huwelik verbind wat nog nie die toets van die tyd weerstaan het nie.
Opsommend kan sy funksionering van die
verlede as onstabiel en
onbetroubaar beskrywe word. Iemand aan wie die taak van ouerskap nie
met ‘n geruste gewete opgelê kan
word nie. Die afgelope jaar is
sy optrede deur groter stabiliteit gekenmerk. Hy is getroud met ‘n
bekwame en stabiele vrou onder
wie se toesig en hulp hy meer volwasse
geword het. Die indruk is dat haar teenwoordigheid ‘n goeie
invloed op Mnr. Naude het.
Die probleem is egter dat hy steeds nie
sy beloftes en verpligtinge teenoor sy kind nagekom het nie.
Finansiële probleme word
gedeeltelik daarvoor as verskoning gebruik.
Indien dit die geval is, dan is die indruk dat hy ook finansiëel
gesproke nie vir André
kan bekostig nie. Veral nie as daar tans
gepoog word om hulle gesin verder uit te brei nie. Die vraag kan ook
gestel word watter
versekering bestaan daar dat Mnr. Naude se meer
volwasse gedrag standhoudend van aard sal wees? In die geheel
gesien, word Mnr.
Naude se situasie deur baie vraagtekens gekenmerk.
Dit moet egter nie uit die oog verloor word dat hy steeds die
biologiese vader
van André is nie.
5.3 Aan
die ander kant het die Van Huyssteengesin ‘n feitlik vlekkelose
geskiedenis. Beide die pleegouers se geskiedenis word gekenmerk
deur
goeie en verantwoordelike persoonlikheidsfunksionering. Beide ouers
funksioneer probleemloos. Hulle het ook goeie ervaring
van die
opvoeding van kinders. Hulle eie kinders is die bewys van hulle
doeltreffende ouerskap. Ook in die gemeenskap word hulle
gerespekteer. Hulle is ook in staat om finansiële las van ouerskap
te dra. Daar moet ook in ag geneem word dat hulle bereid was
om dit
te dra, toe daar ‘n noodsituasie met betrekking tot die versorging
van ‘n kind in nood was. Hulle positiewe invloed was
ook sodanig
dat ‘n kind met aanpassingsprobleme tot ‘n normaal funksionerende
individu ontwikkel het. André is as een van die
gesinslede gevestig
en hy assosieer hom ten volle met die Van Huyssteengesin. As gevolg
van Mnr. Van Huyssteen se werk is die geleentheid
ook daar dat
ouerskap tans konstant aanwesig is en dat André feitlik voltyds in
die teenwoordigheid van sy pleegvader verkeer.
Dit sal nie die geval
wees by die Naude’s nie.
5.4 André
is ‘n minderjarige kind van 3 jaar. Hy vereenselwig hom ten volle
met die Van Huyssteengesin. Die kinders wat in hierdie
gesin
aanwesig is, beskou hy as sy broers en suster. Sy insig is nog nie
voldoende ontwikkel om die situasie ten volle te begryp
nie. Indien
hy van sy pleegsorggesin geskei word, toon hy vir ‘n geruime tyd
daarna onttrekkingsimptome. Dit kan ook verband
hou met die feit dat
hy redelik onlangs vanuit moeilike omstandighede onttrek is en in ‘n
gesin met stabiliteit geplaas is. Dit
is moontlik dat hierdie
ervaring nog steeds ‘n faktor is wat nog nie heeltemal verwerk is
nie en probleemgedrag ontlok wanneer
hy van sy bron van sekuriteit
verwyder word.
5.5 Die
Van Huyssteen’s is André se primêre gesin en hulle is sy
“sielkundige” ouers wat aan hom die nodige sekuriteit verskaf.

Indien hy van hulle geskei word toon hy emosionele ontrekkingsimptome
wat nadelig is. Sy emosionele band met sy biologiese vader
is
onontwikkeld. Hy mag moontlik tydelik tevrede in sy teenwoordigheid
wees, maar indien hierdie periode te lank duur, toon hy
problamatiese reaktiewe gedrag wat aanduidend is daarvan dat sy
sekuriteit aangetas word.
5.6 Hier
is dus twee basiese situasies aanwesig. Die een van die Naude’s
wat tans deur groot onsekerheid gekenmerk word. Die ander
situasie
is die van die Van Huysteen’s wat gekenmerk word deur stabiliteit,
konstantheid en voorspelbaarheid. Laasgenoemde is
onontbeerlik vir
die effektiewe persoonlikheidsontwikkeling van ‘n jong kind. André
bevind hom ook nou in ‘n stadium waar sy
persoonlikheid eers
gevestig moet word. Die spreekwoordelike buig die boompie solank hy
nog jonk is, is van toepassing. Die situasie
rondom die Van
Huyssteens is dus die enigste waarborg waaraan hierdie vereistes
voldoen sal kan word. Hulle is ook die ouers wat
in staat is om aan
al die emosionele, fisiese, morele en sekuriteitsbehoeftes van André
te voorsien.
5.7 Dit
is die ondergetekende se oordeel dat dit beslis nie in die beste
belang van André sal wees as hy nou onder toesig en bewaring
van die
Naude-gesin geplaas word nie. Veral nie nadat hy die afgelope tyd
suksesvol daarin geslaag het om goed aan te pas nie.
Hy moet eers
tyd gegun word om persoonlikheidsgewys en op die emosionele vlak
permanent te stabiliseer, voordat dit oorweeg kan word
om weer aan sy
situasie te verander.
5.8 Die
veral volgende aanbevelings word in die lig van die huidige feite tot
my beskikking gemaak:
5.8.1 Dat
André beslis nie nou onder toesig en bewaring van Mnr. Naude geplaas
word nie.
5.8.2 Dat
dit in die beste belang op die kort en lang termyn van André sal
wees as die Van Huysteen’s toesig en bewaring op ‘n
permanente
basis verkry.
5.8.3 Indien
die hof van mening sou wees dat die biologiese verwantskap ‘n té
belangrike faktor is wat nie ge-ignoreer kan word
nie kan oorweging
geskenk word aan die moontlikheid dat André eers vanaf skoolgaande
ouderdom onder toesig en bewaring van Mnr.
Naude geplaas word. Dit
sou die voordele meebring dat die Naude-gesin eers hulle persoonlike-
finansiële-, huweliks- en gesins-omstandighede
vestig en groter
stabiliteit verkry. Intussen kan emosionele band tussen vader en
seun gevestig en ontwikkel word deur van kort
besoeke gebruik te
maak. Die nadeel is egter dat dit sal veroorsaak dat huidige
onsekerhede nie finaal opgeklaar word nie en dit
verdere finansiële
koste sal meebring.
Persoonlik
verkies ek aanbeveling 5.8.2 naamlik dat die Van Huyssteen’s nou
permanente toesig en bewaring verkry. Die meeste langtermynwaarborge
en emosionele en finansiële sekuriteit en gesonde
persoonlikheidsontwikkeling van André is daarin geleë. Dit sal dus
oor die
kort- en langtermyn in die beste belang van hierdie kind
wees.”
[13] Die
viva
voce
getuienis van voormelde getuienis het my besonder beëindruk, en ek
het geen huiwering om te bevind dat hul gevolgtrekkings objektief
en
feitlik gefundeer is nie.
[14] My gevolgtrekking
uit al die getuienis is dat dit in die beste belang van André sal
wees om in die bewaring van respondente
te bly. Redelike toegang tot
André deur applikant is ‘n gegewe.
[15] Beide
partye het gevra dat die koste die resultaat moet volg.
Ek
meen tog dat die verrigtinge in wese ‘n ondersoek na die beste
belang van ‘n minderjarige kind is, en gevolglik geen kostebevel
gemaak moet word nie.
[16] Die
volgende bevel word gemaak:
Die applikant se
aansoek word afgewys.
André
Naude, gebore 24 Oktober 2001 word in die bewaring van die
respondente geplaas, met redelike toegang ooreenkomstig, onderlinge
reëlings tussen respondente en applikant, aan applikant.
Geen kostebevel word
gemaak nie, ook nie wat betref die voorbehoude koste nie.
______________________
G. VAN COPPENHAGEN R
Namens
die applikant/Eiser: Adv. S.J. Reinders
In opdrag van:
Rosendorff &
Reitz Barry
BLOEMFONTEIN
Namens
die 1ste en 2de
Respondente/Verweerders: Adv.
P.A. van Niekerk
In
opdrag van:
Syminigton
& De Kok
BLOEMFONTEIN
/em