About SAFLII
Databases
Search
Terms of Use
RSS Feeds
South Africa: High Court, Northern Cape Division, Kimberley
SAFLII
>>
Databases
>>
South Africa: High Court, Northern Cape Division, Kimberley
>>
2012
>>
[2012] ZANCHC 35
|
|
Cade Transport (Pty) Ltd (In likwidasie) v Kelrn Vervoer BK (723/2010) [2012] ZANCHC 35 (23 March 2012)
Rapporteerbaar:
Ja / Nee
Sirkuleer
onder Regters: Ja / Nee
Sirkuleer
onder Landdroste: Ja / Nee
Sirkuleer
onder Streeklanddroste: Ja / Nee
IN DIE Hoë HOF
VAN SUID-AFRIKA
(Noord-Kaapse Hoë
Hof, Kimberley)
Saak No: 723/2010
Saak Aangehoor:
13/03/2012
Datum gelewer:
23/03/2012
In
die saak tussen:
Cade Transport (Pty)
Ltd (In likwidasie)
...........................................................
Eiser
en
Kelrn Vervoer BK
...................................................................................
Verweerder
Coram: Olivier R
UITSPRAAK
Olivier R:
Die eiser hierin is
Cade Transport (Pty) Ltd (In likwidasie), en in paragraaf 2 van die
besonderhede van vordering word beweer
dat dit hierin verteenwoordig
word deur die mede-likwidateure Johan Francois Engelbrecht, Ellen
David Pellow en Lily Malatsi-Teffo.
Die verweerder is Kelrn Vervoer
BK.
In die lig van
verwikkelinge op ‘n laat stadium van die verhoor van hierdie
aksie, is dit onnodig om in besonderhede te
handel met die
skuldoorsaak waarop die geëisde bedrag gevorder word. In kort
was die beweringe in hierdie verband (in die
besonderhede van
vordering) dat daar ‘n ooreenkoms bestaan het tussen Cade
Transport (Pty) Ltd (“
Cade
”) en die verweerder
ingevolge waarvan Cade voertuie beskikbaar sou stel en dienste sou
lewer in verband met ‘n skema
ingevolge waarvan die
bestuurders van die voertuie uiteindelik die eienaars van die
voertuie sou word. Beweringe is verder gemaak
ten aansien van die
basis waarop die verweerder aan Cade gelde verskuldig sou wees in
hierdie verband, dat voertuie beskikbaar
gestel is en dienste
gelewer is en dat die verweerder uit hoofde hiervan aanspreeklik was
om, ten aansien van die maande April
en Mei 2009, aan Cade die
bedrae van R832 407.56 en R9 265,62 te betaal.
In die verweerskrif
is, wat betref die skuldoorsaak, erken dat daar sodanige ooreenkoms
bestaan het, maar is die verdere beweringe
met betrekking tot die
dienste wat in die betrokke twee maande gelewer sou gewees het, en
die verweerder se aanspreeklikheid
in hierdie verband, in geskil
geplaas by wyse van ‘n blote ontkenning.
Wat die rol van die
likwidateurs betref, is in die verweerskrif ontken dat die
likwidateurs behoorlik aangestel is en dat hulle
skriftelike
magtiging van die skuldeisers van Cade het om die aksie in te stel.
Wat dus op die
pleitstukke in geskil was, uiteindelik en na ‘n wysiging van
die besonderhede van vordering om sekere ooglopende
foute reg te
stel, was die aanstelling en magtiging van die likwidateurs en die
vraag of die verweerder aanspreeklikheid teenoor
Cade opgeloop het
soos beweer.
Wat die laasgemelde
geskilpunt betref, is daar namens die eiser die getuienis aangebied
van mnr Angus Albertson en Me Patricia
MacTavish. In die
kruisverhoor van hierdie getuies is geen verweer of weergawe
hoegenaamd aan hulle gestel nie, en die kruisverhoor
het in wese
maar bestaan uit ‘n verdagmakery van hulle weergawes en van
die dokumentasie waarop hulle gesteun het. By sluiting
van die eiser
se saak, is die saak vir die verweerder gesluit sonder om enige
getuienis aan te bied. Tydens betoog het mnr Snellenburg,
die
advokaat vir die verweerder, van meet af aan toegegee dat die
verweerder wel aanspreeklik is om die geëisde bedrag te
betaal.
Ek handel later met die argument wat toe geopper is ten aansien van
die vraag of die likwidateurs, selfs al sou hulle
behoorlik
aangestel en gemagtig wees, oor die reg beskik om die geëisde
bedrag te vorder.
Wat die kwessie van
die aanstelling en magtiging van die likwidateurs betref, is namens
die eiser die getuienis aangebied van
me Malatsi-Teffo. Sy het in
haar getuienis verwys na, en gehandel met, heelwat van die
dokumentasie vervat in ‘n bundel
van dokumentasie wat namens
die eiser ingehandig is as bewysstuk A. Dié dokumentasie is
sonder beswaar van die kant van
die verweerder as bewysstuk
ingehandig.
Dit is in hierdie
verband verder van belang om daarop te let dat daar, tydens
samesprekinge in terme van Hofreël 37, tussen
die partye
ooreengekom is dat aanvaar sou word dat dokumente is wat hulle
voorgee om te wees (sonder natuurlik om die korrektheid
van die
inhoud daarvan te erken), met behoud van die reg om dan in ‘n
bepaalde geval wel die egtheid van ‘n dokument
aan te val.
Me Malatsi-Teffo het,
met verwysing na ‘n afskrif van ‘n sertifikaat van die
Meester, getuig dat sy en mnre A D Pellow,
J F Engelbrecht en L J
Strydom as voorlopige likwidateurs aangestel is. Sy het verder
getuig, met verwysing na ‘n latere
sertifikaat van die
Meester, dat sy en mnre Pellow en Engelbrecht uiteindelik aangestel
is as finale likwidateurs. Haar getuienis
in hierdie verband strook
met die inhoud van die afskrifte van die betrokke twee sertifikate,
die egtheid waarvan nooit namens
die verweerder aangeval is nie.
Wat die kwessie van
magtiging betref, het me Malatsi-Teffo verwys na resolusies wat
later tydens die hou van die tweede vergadering
van skuldeisers, op
15 April 2010, ter tafel gelê is en aanvaar is, ook deur die
verteenwoordiger van een van die skuldeisers
wat daar teenwoordig
was. ‘n Afskrif van die notule van die betrokke vergadering
vorm deel van bewysstuk A, en is eweneens
deur me Malatsi-Teffo na
verwys. Die resolusies wat daar aanvaar is, is ook vervat in
bewysstuk A, en dit blyk baie duidelik
uit, ondermeer, paragrawe 4.1
en 5 daarvan dat dit voorsiening sou gemaak het vir die instel van
hierdie aksie deur die likwidateurs.
Die hoogwatermerk van
die aanval op haar getuienis, vir soverre dit gegaan het oor die
aanstelling van die likwidateurs, was om
me Malatsi-Teffo te
konfronteer daarmee dat daar in Vorm 1, wat gebruik word om
inligting met betrekking tot die aanstelling
van likwidateurs aan
die Staatskoerant deur te gee vir publikasie, te kenne gegee is dat
nie net die drie van hulle aangestel
is as finale likwidateurs nie,
maar ook Strydom. Dit was dan ook die strekking van die latere
kennisgewing in die Staatskoerant.
Hierdie
kennisgewing het natuurlik geskied uit hoofde van die bepalings van
artikel 375 (5) van die 1973 Maatskappywet
1
.
Die betrokke bepalings het ‘n verpligting geplaas op die
likwidateur om, by ontvangs van die Meester se sertifikaat van
aanstelling, in die Staatskoerant kennis te gee van sodanige
aanstelling. Dit is baie duidelik dat die kennisgewing nie bedoel
is
as bewys van die aanstelling nie, maar bloot om inligting deur te
gee van die aanstelling wat reeds gemaak is. In hierdie
verband is
dit onder meer van belang dat die betrokke bepalings juis vereis dat
‘n afskrif van die Meester se sertifikaat
(en nie net Vorm 1
met ‘n berig oor die aanstelling nie) aangestuur sal word na
die Registrateur.
Dit is in elk geval,
vir doeleindes van die vraag wie inderdaad die likwidateurs was en
wie inderdaad gesamentlik sou moes gehandel
het om die aksie teen
die verweerder te kon instel, nie deurslaggewend wat in die
kennisgewing aan, of in, die Staatskoerant
berig is nie. Wat wel in
hierdie verband deurslaggewend is, is die inhoud van die betrokke
sertifikaat. Dit is die sertifikaat
van aanstelling wat ingevolge
art 375 (2) geldig sou wees deur die hele Republiek, en dit is die
sertifikaat van aanstelling
wat ‘n voorvereiste sou wees,
ingevolge sub-artikel (3), vir ‘n likwidateur om te kan handel
in ‘n likwidasie.
Selfs al sou die Meester dus ‘n fout
begaan het om nie Strydom se naam ook in die sertifikaat van die
aanstelling van die
likwidateurs in hulle finale hoedanighede in te
sluit nie, sou dit geen afbreuk doen aan die feit dat die ander drie
persone
wel in die proses gemagtig is nie. Nog minder sou die feit
dat foutiewelik aan die Staatskoerant berig gewees het, enige
afbreuk
kon gedoen het aan die
locus standi
van daardie
likwidateurs wat wel by wyse van die sertifikaat behoorlik aangestel
is as die enigste likwidateurs.
Mnr Snellenburg se
ander aanval teen hierdie getuienis het nog selfs minder om die lyf.
Hy het aangevoer dat die notule van die
tweede vergadering van
skuldeisers, gehou op 15 April 2010, nie gesertifiseer is as korrek,
soos vereis aan die einde van die
vorm (onder paragraaf 5 daarvan)
nie. Dit is duidelik nie korrek nie. Dit blyk uit die afskrif van
die betrokke vorm dat die
voorsittende beampte die dokument
onderteken het, en inderdaad dan in die proses noodwendig die inhoud
daarvan as korrek gesertifiseer
het, en ook dat die datum daarna
aangebring is binne ‘n stempel van die Meester. Wat meer is,
me Malatsi-Teffo se getuienis
dat sy self teenwoordig was tydens die
betrokke vergadering, en dat sy self teenwoordig was toe die
voorsittende beampte die
betrokke dokument onderteken het, is
onbetwis gelaat.
In kruisverhoor van me
Malatsi-Teffo het mnr Snellenburg haar gekonfronteer met ‘n
sessie-ooreenkoms wat aangegaan is tussen
Cade en een van die
skuldeisers, Investec Bank Limited, en ingevolge waarvan Cade al sy
regte en belange (en dus ook sy eis teen
die verweerder) aan
Investec sou gesedeer het. Sy het die bestaan van sodanige
ooreenkoms erken. In argument het mnr Snellenburg
toe aangevoer dat
die betrokke sessie ‘n sogenaamde uit-en-uit sessie was, dat
dit Cade totaal ontdaan het van enige vorderingsreg
teen die
verweerder en dat, eweneens, die likwidateurs dus nie enige
verskuldigheid van die verweerder sou kon invorder nie.
Mnr Vetten, die
advokaat vir die eiser, het beswaar gemaak en aangevoer dat die
locus standi
van die likwidateurs nie op die verweerskrif in
geskil geplaas is nie. In antwoord hierop het mnr Snellenburg
betoog:
dat die verweerder se
ontkenning van die inhoud van paragraaf 9 van die gewysigde
besonderhede van vordering wel ruimte skep
vir hierdie argument; en
dat, in elk geval,
daar geen benadeling vir die eiser kan wees indien hierdie argument
oorweeg sou word nie.
Paragraaf 9 van die
gewysigde besonderhede van vordering lui soos volg:
“
The
defendant accordingly became obliged to pay Cade, without deduction
or set off of any kind, the sums of R832,407. 56 and R9,265.62,
and
to do so on or before 30 June 2009
”
.
Hierdie bewering is
inderdaad in paragraaf 7 van die verweerskrif ontken.
Ek kan egter glad nie
insien hoe daar geargumenteer kan word dat die ingeskilstelling van
die inhoud van paragraaf 9 van die besonderhede
van vordering ruimte
kan skep vir die sessie-argument nie. Die vraag of Cade inderdaad
aanspreeklik geword het, soos beweer in
paragraaf 9, het hoegenaamd
niks te doen met die vraag of sodanige aanspreeklikheid by wyse van
sessie opvorderbaar geraak het
deur Investec, aldan nie.
In elk geval moet die
kale ontkenning in paragraaf 7 van die verweerskrif gesien word in
die konteks van die verweerskrif as geheel,
en veral dan ook in die
lig van wat gepleit is in paragraaf 8 van die verweerskrif, naamlik
dat die verweerder aanspreeklikheid
ontken “
on the grounds
as set out above
”. Daardie gronde het ek reeds na verwys.
Dit het gedraai rondom die aanstelling en magtiging van die
likwidateurs, en die
vraag of dienste wel gelewer is soos beweer.
Nêrens in die verweerskrif is daar enige suggestie daarvan dat
enige eis wat
daar teen die verweerder mag bestaan, gesedeer is aan
‘n ander instansie nie.
Dit is ook nie korrek
om te argumenteer, sondermeer, dat die eiser glad nie benadeel kan
word indien hierdie verweer nou bereg
sou word nie. Soos tereg
uitgewys deur mnr Vetten, sou dit teoreties moontlik kon wees dat
die eiser getuienis kon aanbied tot
die effek dat die eis teen die
verweerder teruggesedeer is aan Cade.
Die
feit dat mnr Vetten, oornag en nadat hy laat gedurende die eerste
dag van die verhoor gehoor het dat me Malatsi-Teffo gekonfronteer
word met die sessie, betoogshoofde opgestel het in hierdie verband,
beteken hoegenaamd nie dat daar geen benadeling vir die eiser
sou
wees in die toelating van hierdie tipe argument op hierdie stadium
nie. Die betrokke betoogshoofde handel bloot met ‘n
argument
dat ‘n sessie
in
securitatem debiti
nie
die likwidateurs van hulle vorderingsreg sou ontneem nie; iets
waaroor die partye dit skynbaar in elk geval eens is
2
.
Die betoogshoofde handel nie met die argument wat mnr Snellenburg
die volgende dag kom voer het, naamlik dat dit inderdaad ‘n
uit-en-uit sessie was, nie.
Ek meen dus nie dat
die verweerder toegelaat behoort te word om op hierdie stadium op ‘n
verweer soos hierdie te steun nie.
In hierdie verband neem ek ook in
ag die manier waarop die verweerder hierdie aangeleentheid van meet
af aan hanteer het. Die
verweerskrif bestaan uit niks meer as blote
ontkennings nie. Geen verweer is daarin gepleit nie. Ek het reeds
verwys na die benadering
wat toe gevolg is in die kruisverhoor van
die betrokke getuies. Na my oordeel is hierdie net ‘n laaste
opportunistiese
poging van die kant van die verweerder om sy
aanspreeklikheid vry te spring.
Buitendien is Investec
nie ‘n party hiertoe nie en daar is geen aanduiding dat dit
kennis het van hierdie aksie of van hierdie
punt geopper deur mnr
Snellenburg nie. ‘n Beslissing oor die effek van die sessie op
die onderhawige skuld, en veral oor
die vraag of dit ‘n
uit-en-uit sessie was, sou noodwendig die belange van Investec raak.
Sonder
om my hoegenaamd finaal hieroor uit te laat, meen ek in elk geval
dat daar geen meriete hoegenaamd is in die argument dat
die betrokke
sessie ‘n uit-en-uit sessie was nie. Op talle plekke in die
betrokke ooreenkoms word dit uitdruklik gestel
dat die sessie
in
securitatem debiti
is.
Ek besef dat dit wat die partye verkies het om die betrokke
ooreenkoms te noem nie deurslaggewend is nie, maar ook wanneer
gelet
word op die inhoud van die betrokke ooreenkoms is dit duidelik dat
“
the
cession was made with the purpose of securing a debt owed by the
cedent to the cessionary
”
3
.
In
hierdie verband is dit ondermeer van belang om daarop te let dat
daar in klousule 7 van die sessie-kontrak ooreengekom is dat
dit
eers by “
the occurence of an
Event of Default
”
sou wees dat
die sessionaris die regte sou kon uitoefen en dat, tot dan, die
sedent se regte soos normaalweg sou voortbestaan.
In klousule 4 is
ooreengekom dat die sessie sou geskied “
as a
continuing general covering collateral security for the due, proper
and timeous payment
”
.
My opmerkings in
hierdie verband is egter onderworpe aan die voorbehoud dat, soos wat
mnr Vetten tereg uitgewys het, klousule
2.2 van die sessie-kontrak
tot gevolg het dat daardie kontrak nie finaal vertolk kan word
sonder insae in die leningsooreenkoms
tussen die betrokke partye
nie; welke ooreenkoms nie deel van die stukke voor my is nie.
In die lig van die
voorgaande meen ek dat die eiser se eis behoort te slaag. Daar is
geen rede aangevoer waarom die koste nie
sodanige uitslag sal volg
nie. Die ooreenkoms tussen Cade en die verweerder maak uitdruklik
voorsiening vir koste op die skaal
soos tussen prokureur en eie
kliënt. In die bedes tot die besonderhede van vordering is
koste egter slegs geëis op
die skaal soos tussen prokureur en
kliënt. Ek meen dat die eiser hierop geregtig is, nie alleen
uit hoofde van die betrokke
ooreenkoms nie, maar ook uit hoofde van
die wyse waarop die verweerder hierdie litigasie benader het.
Die eiser vorder rente
teen die voorgeskrewe koers vanaf 1 Julie 2009. Die verskuldigde
bedrag moes betaal gewees het binne 30
dae ná die staat van
31 Mei 2009.
Die verweerder het ‘n
teeneis ingestel. Dit was voorwaardelik en onderworpe daaraan dat
bevind sou word dat die eiser, soos
beskryf in die besonderhede van
vordering,
locus standi
het. Ek is van die balie af meegedeel
dat die besonderhede van vordering op daardie stadium nie verwys het
na Cade as ‘n
maatskappy in likwidasie nie en dat dit die rede
was vir hierdie kwalifikasie van die teeneis. Dit is met ‘n
wysiging reggestel,
maar die teeneis is nooit dienooreenkomstig
gewysig nie. Die teeneis het egter so vir alle praktiese doeleindes
onvoorwaardelik
geword en die verweerder het ook ten aansien van sy
teeneis geen getuienis aangebied nie. In die verweerskrif op die
teeneis
is aanspreeklikheid in geskil geplaas en dit volg dus dat
die teeneis afgewys moet word, eweneens met koste.
Bygevolg maak ek die
volgende bevele hierin:
Die verweerder word
gelas om aan die eiser die bedrag van R841 673,18 te betaal,
tesame met rente daarop teen 15.5% per jaar
vanaf 1 Julie 2009 tot
datum van betaling.
Die verweerder word
gelas om die koste van die aksie te betaal op die skaal soos tussen
prokureur en kliënt.
_____________________
C J OLIVIER
REGTER
NOORD-KAAPSE
AFDELING
Nms Eiser: Adv D Vetten
In opdrag van:
Engelsman-Magabane, KIMBERLEY
Nms Verweerder: Adv N Snellenburg
In opdrag van: Duncan &
Rothman, KIMBERLEY
1
61
van 1973
2
Van
Zyl NO v Look Good Clothing CC
1966
(3) SA 523
(SECLD) op 528G-I
3
Grobler
v Oosthuizen
2009 (5) SA 500
(SCA)
para [10]