About SAFLII
Databases
Search
Terms of Use
RSS Feeds
South Africa: Western Cape High Court, Cape Town
SAFLII
>>
Databases
>>
South Africa: Western Cape High Court, Cape Town
>>
2010
>>
[2010] ZAWCHC 189
|
|
Dube v S (A399/09) [2010] ZAWCHC 189 (13 August 2010)
IN
DIE HOE HOF VAN SUID-AFRIKA
(WES-KAAP
HOE HOF. KAAPSTAD)
SAAK
NO
:
A399/09
DATUM
:
13
AUGUSTUS 2010
In die saak tussen:
ROSETTE
RULENG DUBE
Appellant
en
DIE
STAAT
Respondent
UITSPRAAK
LOUW.
R
:
Die
appellant wat deurgaans deur
'n
regsverteenwoordig bygestaan is, het in die landdros op Ashton
tereggestaan op
'n
aanklag
dat sy op 16 Mei 2009 haar man. Lucky Dube, aangerand het met die
opset om horn ernstig te beseer deur horn met warm of
kokende water
te gooi. Die appellant is op 19 Mei 2009 in hegtenis geneem en op 27
Mei 2009 het sy skuldig gepleit op die aanklag
teen haar.
"n
Skriftelike verklaring ingevolge artikel 112(2) van die
Strafproseswet, Wet 51 van 1977, is voor die Hof geplaas waarin die
appellant
sekere erkennings maak. In hierdie verklaring pleit sy
dan skuldig op die aanklag van aanranding met die opset om ernstig te
beseer te wete dat sy op 16 Mei 2009 te of naby Zulani in die distrik
Montague vir haar man aangerand het deur horn met kookwater
te gooi
met die bedoeiing om horn ernstig te beseer. Sy se ook "Ek erken
dat ek die klaer sekere brandwonde toegedien het".
Sy
gaan dan voort om die omstandighede waaronder hierdie aanval
plaasgevind het, soos volg in paragraaf 3 van haar verklaring te
beskryf:
"Ek
was op die betrokke dag by bogenoemde area. Ek en die klaer was by
die huis. h Stry het ontstaan waar ek die klaer met
warmwater gegooi
het met die doel om horn ernstig te beseer in die omstandighede waar
dit nie nodig was nie."
Sy
gaan dan voort om die gebruiklike erkennings te maak ten opsigte van
die feit dat sy geen toestemming gehad het nie en dat sy
besef het
dat haar optrede verkeerd en strafbaar was deur die Hof.
Die
staatsaanklaer het daarop verklaar dat die Staat die appellant se
pleit en weergawe, soos in haar verklaring uiteengesit, aanvaar.
Op
sterkte van haar pleit en die skriftelike verklaring is die appellant
daarop tereg op 27 Mei 2009 skuldig bevind op die aanklag
van
aanranding met de opset om ernstig te beseer.
Die
appellant se regsverteenwoordiger en die staatsaanklaer het daarop
die Hof toegespreek en sekere feite ex
parte
voor
die Hof geplaas. Dit blyk uit wat die appellant se
regsverteenwoordiger ges£ het dat sy
31
jaar
oud was; reeds vier jaar met die klaer getroud was; dat sy St.10 op
skool geslaag het en
'n
algemene werker by die munisipaliteit was met
'n
inkomste van R400,00 per maand. Sy is ook
'n
eerste oortreder.
Die
staatsaanklaer het die volgende aan die Hof gese:
"Die
beskuldigde is aan
Vi
ernstige misdryf skuldig bevind en vind gereeld plaas, maar meer
ernstig is beskuldigde en klaer getroud. Die Wet op Gesinsgeweld
uitgeneem om partye te probeer beskerm. Die aanranding is goed
beplan, water was reeds gekook toe klaer tuiskom; olie gevoeg by
water. Die feit dat sy
'n
eerste oortreder is, maak dit nie
'n
ongewenste straf om gevangenisstraf op te
le
nie. Versoek die Hof om ft duidelike boodskap uit te stuur en die
beskuldigde na die gevangenis te verwys."
Die
beskuldigde is daarop tot twaalf maande gevangenisstraf ingevolge die
bepalings van artikel 276(1 )(i) van Wet 51 van 1977 gevonnis.
In sy
redes vir vonnis wat die landdrof later verstrek het, meld hy, onder
andere, die volgende:
"Nie
alleen kook sy water waarmee sy die klaer gooi nie, sy gooi ook olie
by die water. Hierdie optrede is aanduidend van haar
manier van dink.
Sy wou nie die geskil oplos nie, eerder die klaer te nakom. Haar
optrede was vooraf beplan en met noukeurigheid
uitgevoer. Haar
optrede hou
'n
blywende
risiko in vir die klaer."
Die
appellant appelleer nou teen die vonnis, met verlof van die Hof a
quo,
wat
op 24 Junie 2009 aan haar verleen is. Op dieselfde dag is die
appellant ook op borg vrygelaat hangende die afhandeling van haar
appel. Dit blyk ook uit hierdie verrigtinge dat daar intussen
oSnskynlik
Vi
versoening tussen die appellant en haar man (die klaer) gekom het en
dat daar geen probleem sou wees om voortaan in dieselfde woning
saam
te leef nie.
Me
Swart
het, met verwysing na die ongerapporteerde uitspraak van
die Hoogste Hof van Appel in die saak
Olivier
v
S
2010 ZASCA 48
gelewer op 31 Maart 2010 betoog dat die landdros by
vonnisoplegging
'n
mistasting ten opsigte van die reg begaan het deur ag te slaan op
feite wat nie onder eed voor die Hof geplaas is nie. Sy voer
aan dat
in die lig van die mistasting, die aangeleentheid na die landdroshof
terugverwys moet word vir die aanhoor van getuienis
ten opsigte van
vonnis en die oorweging van vonnis in die lig van sodanige getuienis.
In hierdie verband het sy mediese getuienis
oor die erns van die
brandwonde in gedagte gehad.
Sy
het aanvanklik in haar hoofde van argument ook verwys na getuienis
soos dat die aanranding vooraf beplan is, aangesien die appellant
olie in die water gegooi het.
Ek
stem saam met me
Swart
se betoog dat hier
'n
mistasting was en opsigte van welke feite in ag geneem mag word vir
doeleindes van vonnis. Ek stem egter nie saam dat die saak
na die Hof
a
quo
terugverwys
moet word nie. In die verband stem ek saam met die betoog van mnr
Solomon
,
wat namens die appellant optree.
Die
Staat het die appellant se weergawe van die gebeure en omstandighede
waaronder die aanranding plaasgevind het, aanvaar. Die
Hof was
gevolglik nie geregtig om
'n
vonnis op te le op grond daarvan dat die aanranding "vooraf
beplan" was en dat die water reeds gekook was toe die klaer
by
die huis aankom nie.
Ook
is daar geen basis waarop die Hof in ag kon neem dat die appellant
olie by die water sou gevoeg het nie. Hierdie feite is eerstens
nie
onder eed voor die Hof geplaas nie, maar meer belangrik in hierdie
geval, is dit wesentlik in stryd met die appellant se weergawe
wat
deur die Staat aanvaar is. Ek dink veral hier daaraan dat sy se dat
sy en die klaer reeds by die huis was, dat
'n
stry daarna ontstaan het en dat sy toe die klaer met warmwater gegooi
het met die doel om hom ernstig te beseer.
Die
staatsaanklaer se ex
parte
verklaring
dat die aanranding goed beplan was, dat die water was reeds gekook
was toe die klaer by die huis aangekom het en dat
olie bygevoeg is,
is in stryd met hierdie weergawe van die appellant wat deur die Staat
aanvaar is voor skuldigbevinding. Dit is
nie toelaatbaar nie. Artikel
112(3) van Wet 51 van 1977 maak wel voorsiening vir die lei van
getuienis ten opsigte van vonnis.
Daardie getuienis mag egter nie die
appellant se weergawe waarop sy skuldig bevind is en wat deur die
Staat aanvaar is in wesenlike
opsigte weerspreek nie en is beperk tot
die aanvul van detail (Sien in die verband
S
v Swarts
1983(3) SA 261 (K) op 262-263;
S
v Moorcraft
SASV 317 (T) op 320 en
Northwestern
Concrete CC & ANOTHER v DPP, Western Cape
1999(2)
SASV 669 (K) op 677c-d.)
Op
grond van hierdie rnistastings ten opsigte van vonnis deur die
verhoorhof, is hierdie Hof nou by magte om van nuuts af te oorweeg
welke vonnis ft gepaste vonnis in die omstandighede van hierdie geval
is. Weens die erns van die misdryf is gevangenisstraf, na
my mening,
wel ft gepaste vonnis en trouens mnr
Solomon
het dit toegegee.
Die
appellant was reeds van 19 Mei 2009 tot 24 Junie 2009 in aanhouding.
Ek meen dat in die omstandighede, mnr
Solomon
se
voorstel van 'n totaal opgeskorte vonnis van gevangenisstraf, wel die
gepaste vonnis sal wees.
Na
my mening dus is die vofgende ft gepaste vonnis:
TWAALF
(12) MAANDE GEVANGENISSTRAF
wat vir ft tydperk van vyf (5) jaar opgeskort word op voorwaarde dat
die appellant nie skuldig bevind word aan aanranding of enige
ander
misdryf wat geweld teenoor die persoon van ft ander behels nie,
gepleeg gedurende die tydperk van opskorting en ten opsigte
waavan
die appellant gevonnis word tot gevangenisstraf sonder die keuse van
'n boete nie.
DUMINY,
WnR
:
Ek stem saam.
DUMINY,
WnR
LOUW.
R
:
Dit word dan so beveel.
LOUW.
R